Muhkem eşyayı kırarak hırsızlık suçundan sanık ...'ın, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 493/1, 522/1, 523, 59/2 ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'un 4/1. maddeleri uyarınca 600,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına, cezasının 647 sayılı Kanun'un 6. maddesi gereğince ertelenmesine dair Zonguldak 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 20/04/2006 tarihli ve 2006/31 esas, 2006/251 sayılı kararının kesinleşmesini müteakip, hükümlü tarafından yasaklanmış haklarının geri verilmesine yönelik talebin reddine dair Zonguldak 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 16/02/2017 tarihli ve 2017/35 değişik iş sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 18/04/2018 gün ve 94660652-105-67-1225-2018 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27/04/2018 gün ve 2018/34812 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.
Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;
Zonguldak 1. Asliye Ceza Mahkemesince "647 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre verilen erteleme kararlarında yasaklanmış hakların iadesine karar verilemeyeceği" gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiş ise de;
Dosya kapsamına göre, sanığın 05/03/2002 tarihinde işlemiş olduğu hırsızlık suçundan dolayı hükmedilen cezasının 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun gereğince ertelendiği, ancak hükümde 765 sayılı Kanun’un 31. maddesi uyarınca mahkumiyetin kanuni sonucu olarak hidematı ammeden memnuiyete (kamu hizmetlerinden yasaklamaya) karar verilmediği, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 01/04/2008 tarihli ve 2008/1-53 esas, 2008/73 sayılı kararında da belirtildiği üzere, hükümde 31. maddenin gösterilmemiş olmasının kazanılmış hakka konu olmayacağı ve bunun infaz aşamasında gözetilmesi gerektiği, sanığın cezasının 647 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre ertelenmiş olması ve 765 sayılı Kanun’un 95/2. maddesine göre hüküm tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya yahut hapis cezasına mahkum olmazsa, tecil edilmiş olan mahkumiyetin esasen vaki olmamış sayılmasına karar verileceğinin hüküm altına alınmış olması nazara alındığında, Mahkemece verilen kararda bu yönüyle isabetsizlik olmasa da; hükümlünün talebinin yasaklanmış hakların iadesi talebi olduğu, mahkûmiyet kaydının hüküm tarihi olan 20/04/2006 tarihinden itibaren 5 yıl geçmesi sebebiyle esasen vaki olmamış sayılarak Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce adli sicil kaydından silinerek arşiv kaydına alındığı, 647 sayılı Kanun'a göre erteli cezanın 5 yıl sonra esasen vaki olmamış sayılması sebebiyle, bu tarih itibariyle yasaklanmış hakların iadesine karar verilmesi gerektiği, keza 5352 sayılı Kanun’un 12. maddesinin (b) bendinin 1 ve 2. alt bentlerine göre, arşiv bilgilerinin silinebilmesi için yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla onbeş yıl geçmesiyle, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşulu aranmaksızın otuz yıl geçmesiyle tamamen silinecek olması nedeniyle, yasaklanmış hakların iadesine karar verilmesinin arşiv kaydının silinmesi açısından sanık lehine bulunduğu gözetilmeden, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Yerel mahkemenin 20.04.2006 gün ve 2006/31 E., 2006/251 K. sayılı kararı ile 765 Sayılı TCK'nın 493/1, 522/1, 523, 59/2 ve 647 sayılı Kanun’un 4-6. maddeleri uyarınca mahkûmiyetine karar verilen hükümlü ...’ın 03.02.2017 tarihli dilekçesi ile mahkemesinden memnu hakların iadesini talep ettiği halde, mahkemece “hükümlüye verilen ceza ertelenmiş, hükümlünün deneme süresi içerisinde ertelenmesi geri alınmasını zorunlu kılan bir suç işlediğinin anlaşılamamış bulunması ve TCK’nın 95/son maddesi uyarınca da mahkûmiyeti esasen vaki olmamış sayılması karşısında, bu halde memnu haklar iadesinin istenemeyeceği” gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Yasaklanmış hakların geri verilmesi, belli bir suç veya cezaya mahkûmiyete bağlı olarak gerek Ceza Kanunu’nda, gerekse diğer kanunlarda öngörülen çeşitli hak yoksunluklarının kaldırılmasını sağlayan hukuki bir düzenleme olup, 765 sayılı TCK’nın 121 ve 124. maddeleri ile 1412 sayılı CMUK’nın 416 ve 420. maddelerinde yer alan "yasaklanmış hakların geri verilmesi" kurumuna, 5237 sayılı TCK'da ve 5271 sayılı CMK'da yer verilmemiş, 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren ve 5560 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 38. maddesiyle 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na 13/A maddesi eklenmek suretiyle tekrar düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile ceza mahkûmiyetinden doğan müebbet hak yoksunluklarının giderilmesi amaçlanmıştır.
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na eklenen 13/A maddesinde, 5237 sayılı TCK dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna gidilebileceği, bunun için, Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları saklı kalmak kaydıyla, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması gerektiği belirtilmektedir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi için cezanın infaz edilmiş olması ve kişinin infazın tamamlanmasından itibaren üç yıllık süre içerisinde yeni bir suç işlememesi ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaatin oluşması gerekecektir.
Bu itibarla, hükümlünün talebinin yukarıda izah edilen 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na eklenen 13/A maddesi kapsamındaki yasaklanmış haklarının iadesi niteliğinde olup, mahkemece talebin kabulü ile bu yönde araştırma yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde talebin reddine karar verilmesi nedeniyle kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden (ZONGULDAK) 1. Asliye Ceza Mahkemesinden verilip kesinleşen, 16.02.2017 gün ve 2017/35 D. İş sayılı kararın, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca BOZULMASINA, gereğinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, 23.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy