Karşılıksız yararlanma suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma sırasında, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının mahallinde keşif yapılması talebinin reddine dair İstanbul Anadolu 8. Sulh Ceza Hâkimliğinin 06/03/2019 tarihli ve 2019/2053 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul Anadolu 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 20/05/2019 tarihli ve 2019/4072 değişik iş sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 09.08.2019 gün ve 9138 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20.08.2019 gün ve 2019/83930 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.
Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 83/1. maddesinde yer alan, "Keşif, hâkim veya mahkeme veya naip hâkim ya da istinabe olunan hâkim veya mahkeme ile gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, kural olarak keşfin hâkim veya mahkeme tarafından yapılacağı, ancak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından da yapılabileceği, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 17. Ceza Dairesinin 12/09/2017 tarihli ve 2016/14702 esas, 2017/9657 karar sayılı ilâmında yer alan, "Şüphelinin işyeri, konut veya arazideki elektrik, su, doğalgaz kullanımını gerektiren tüketim ihtiyacının ve kurulu gücün varsa tüketim föyleri de getirtilmek suretiyle tesbiti ile teknik açıdan bu tüketim ihtiyacı ve kurulu gücün gereği kullanım miktarının bilirkişi marifetiyle belirlenmesi, bu miktarın sayaçtan geçirilerek kullanım halinde sayaç üzerindeki endeks ile de kıyaslanarak karşılıksız yararlanma suçunun kabulünü gerektirecek önemli bir farkın olup olmadığının, uğranılan vergili ve cezasız zarar miktarının tesbiti amacıyla keşif yapılması için Cumhuriyet Başsavcılığı'nca CMK 83, 162 maddelerine istinaden Sulh Ceza Hâkimliği'nden talepte bulunulması gerektiğinden..." şeklindeki açıklamalara nazaran, keşif talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 04/12/2007 gün, 2007/2-247 Esas ve 2007/257 Karar ve 28/04/2009 tarih, 2009/6-35 Esas ve 2009/103 Karar sayılı ilamlarında açıklandığı üzere; 5271 sayılı CMK'nın 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebilir.
Somut olayda, müşteki kurum vekilinin şüpheli ...'in(...) ... adresindeki binada bulunan meskeninde kaçak elektrik kullandığı ve bu suretle karşılıksız yararlanma suçunu işlediğinden bahisle 15/02/2017 havale tarihli şikayet dilekçesi ile İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduğu, şikayet dilekçesi ekinde sunulan 03/10/2016 kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağının incelenmesinde kaçak elektrik tüketiminin perakende satış sözleşmesi bulunmadan yapıldığının belirtildiği, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı’nca herhangi bir araştırma yapılmaksızın, tüketimin miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde herhangi bir eylemin bulunmadığı belirtilerek atılı suçun maddi unsurunun oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 13/06/2006 tarih, 2006/7-160 Esas ve 2006/161 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısınca, şüphelinin savunmasını alması, tutanak düzenleyen müşteki kurum görevlilerini tanık sıfatı ile dinlemesi, şikayet dilekçesi ekindeki olay mahallinde yapılan tespitleri inceleyip tutanağa bağlaması, tutanaktaki bahse konu adreste şüphelinin hangi tarihlerde oturduğunun, halen bu adreste oturup oturmadığının kolluk tarafından tespitinin sağlanması, kurum bilgisi dahilinde kullanılan sayacın takılı olduğu döneme ilişkin elektrik enerjisi tüketim föylerinin dosya arasına getirtildikten sonra şüpheli suça konu yerde halen oturmakta ise kaçak olarak kullanıldığı iddia edilen enerji miktarının sayaçtan geçirilerek kayıt altına alınan miktar ile kurulu güç ve kullanılan elektrikli aletler nazara alınarak uyumlu olup olmadığının ve vergili ve cezasız elektrik tutarının tespiti amacıyla keşif yapılması için İstanbul Anadolu Sulh Ceza Hakimliğinden talepte bulunması, oturmuyor ise tespit tutanağında belirtilen bilgiler ve soruşturma sonucunda dosya arasına toplanacak deliller esas alınmak suretiyle kaçak kullanım bulunup bulunmadığı ve varsa bedeli konusunda teknik bilirkişiden rapor alınıp şüphelinin karşılıksız yararlanma kastıyla hareket edip etmediği bu suretle tespit edildikten sonra şüphelinin karşılıksız yararlanma kastıyla hareket ettiğinin tespit edilmesi durumunda şikayetçi kurumun vergiler dahil cezasız zarar miktarı tespit edilip, şüphelinin bu miktarı şikayetçi kuruma ödemesi halinde hakkında dava açılmayacağına dair bir bildirimde bulunularak sonucuna göre hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden hiç bir soruşturma işlemi yapılmadan şüpheli hakkında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığınca 21/02/2017 tarihli ve 2017/24718 soruşturma, 2017/18103 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği, müşteki vekilinin vaki itirazı üzerine İstanbul Anadolu 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 26/07/2017 tarihli ve 2017/1978 D. iş sayılı kararı ile itirazın kabulü ile anılan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararının kaldırılmasına karar verildiği, Cumhuriyet savcısınca anılan adreste şüphelinin sözleşmesiz ve/veya kuruma kayıtsız elektrik sayacından geçirerek elektrik kullanıp kullanmadığının şüpheliden ve tutanak düzenleyicisi tanıklardan sorulmak suretiyle tespiti mümkün olduğu gibi, kolluk araştırması ile de bu hususun tespit edilebileceği açık olmasına rağmen suç vasfının tayini ve tarafların kusur durumunun tespitine yönelik keşif yapılmasını İstanbul Anadolu Sulh Ceza Hakimliğinden talep ettiği, İstanbul Anadolu 8. Sulh Ceza Hakimliğinin 06/03/2019 tarihli ve 2019/2053 D. iş sayılı kararı ile vaki talebin reddine karar verildiği, bu karara karşı Cumhuriyet savcısınca yapılan itirazın da İstanbul Anadolu 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 20/05/2019 tarihli ve 2019/4072 D. iş sayılı kararı ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
5271 sayılı CMK'da genel hatları ile düzenlenen ve içini somut olayın özelliğine göre soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısının dolduracağı soruşturma usulleri ile şüphelinin elektrik kullanırken sayaçtan geçirip geçirmediği ve karşılıksız yararlanma kastıyla hareket edip etmediği konusunun aydınlatılması mümkün iken, Sulh Ceza Hakimine soruşturma aşamasında keşif yaptırarak tespite çalışması soruşturmaya hakim olan ilkeler açısından hukuka uygun değildir.
Bu sebeple keşif talebinin reddi ve itiraz merciince itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden, (İSTANBUL ANADOLU) 1. Sulh Ceza Hakimliği'nden kesin olarak verilen, 20/05/2019 tarihli ve 2019/4072 D. iş sayılı kararına yönelik kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, 23/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy