MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2019/179 E., 2020/301 K.
SUÇ: Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi
KARAR : Mahkûmiyet
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 06.02.2025 tarihli ve KYB-2025/10073 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"02/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun’un 253. maddesinin 6. fıkrasında yer alan, "Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye veya bunların kanunî temsilcisine ulaşılamaması halinde, uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır.",
7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10/1. maddesinde yer alan, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır." şeklindeki,
Aynı Kanun'un 21/1-2. maddesinde yer alan, "Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır." şeklindeki düzenlemeler hep birlikte değerlendirildiğinde;
Kendisine uzlaştırma işlemlerini gerçekleştirmek üzere dosya tevdi edilen uzlaştırmacının öncelikle uzlaştırma teklifi yapılacak ilgililere telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle uzlaştırma teklifi yapmak üzere çağrı yapması, şayet belirtilen şekilde çağrı yapılamaz ise bu defa uzlaştırmacının ilgili savcılık nezdinde kurulmuş uzlaştırma bürosundan uzlaşma teklifi yapılmasını talep etmesi gerektiği, böyle bir taleple karşılaşan büronun da öncelikle 7201 sayılı Kanun'un 10/1. maddesi uyarınca muhatabın bilinen son adresine tebliğ yapması, tebligatın iade gelmesi durumunda bu defa aynı Kanun'un 10/2. maddesi gereğince muhatabın adres kayıt sisteminde yer alan adresinin tespitini yaparak tebligat zarfı üzerine adresin mernis adresi olduğu ve 7201 sayılı Kanun'un 21/2. maddesi uyarınca işlem yapılması belirterek tebliğ yapması gerektiği;
Dosya kapsamına göre, sanık hakkında Nusaybin Cumhuriyet Başsavcılığının 03/05/2014 tarihli iddianamesi ile kamu davası açılmasını müteakip, Nusaybin 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 05/07/2015 tarihli kararından sonra 02/12/2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 34. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinde yapılan değişiklik neticesinde atılı suçun uzlaştırma kapsamına alınması nedeniyle uzlaştırma işlemlerinin yapılması maksadıyla Mahkemesince, dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesine karar verilmesinin ardından 27/02/2020 tarihli uzlaştırma raporu ile sanığa tebligat çıkartılmasına rağmen, sanığın adresinde bulunamadığı, telefonla ulaşılamadığı, dolayısıyla da taraflar arasında uzlaştırma sağlanamadığı belirtilmiş ise de, sanığın yakalama yollu 19/03/2015 tarihinde alınan savunmasında belirttiği bilinen son adresinin ".... İç Kapı No:1 Serdivan/Sakarya" olmasına rağmen Nusaybin Cumhuriyet Başsavcılığı Uzlaştırma Bürosu tarafından çıkartılan tebligat adresinin "Köprübaşı mah. ... İçKapı No:2 Serdivan/Sakarya" olduğu gibi anılan tebligatın da 10/02/2020 tarihinde bila tebliğ iade edildiği anlaşılmakla, uzlaştırma işlemlerinin usulüne uygun şekilde tamamlanmadığı, dolayısıyla da yapılan uzlaştırma işleminin usul ve yasaya uygun olmadığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
Dosya içerisinde yer alan 27.02.2020 tarihli uzlaştırma raporuna göre, uzlaştırmacı tarafından hükümlüye ulaşılamadığı gerekçe gösterilerek taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığı belirtilmiş ise de;
02.12.2016 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun’un 253. maddesinin 6. fıkrasında yer alan, “Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye veya bunların kanunî temsilcisine ulaşılamaması halinde, uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır.” şeklindeki,
Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 7/12. maddesinde yer alan, “Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma veya kovuşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye, sanığa veya kanunî temsilcisine ulaşılamaması hâlinde soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili uzlaştırma yoluna gidilmez.” şeklindeki,
Aynı Yönetmeliğin 29/7. maddesinde yer alan, “Uzlaşma teklifinde bulunmak için çağrı; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle de yapılabilir. Ancak, bu çağrı uzlaşma teklifi anlamına gelmez.” şeklindeki,
Anılan Yönetmeliğin 29/6. maddesinde yer alan, “uzlaştırmacının uzlaşma teklifinde bulunacağı şüpheli, sanık, katılan, mağdur veya suçtan zarar gören ya da kanunî temsilcilerine iletişim araçlarıyla ulaşılamaması hâlinde açıklamalı uzlaşma teklifi büro aracılığıyla yapılır.” şeklindeki,
Bahsi geçen Yönetmeliğin 29/3. maddesinde yer alan, “Uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini büro aracılığıyla açıklamalı tebligat, istinabe veya Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) yoluyla da yapabilir.” şeklindeki ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 10. maddesinde yer alan, “Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır.” şeklindeki düzenlemeler hep birlikte değerlendirildiğinde;
Uzlaştırma işlemlerini gerçekleştirmek üzere kendisine dosya tevdi edilen uzlaştırmacının öncelikle uzlaştırma teklifi yapılacak ilgililere telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle uzlaştırma teklifi yapmak üzere çağrı yapması, şayet belirtilen şekilde çağrı yapılamaz ise bu defa uzlaştırmacının ilgili savcılık nezdinde kurulmuş uzlaştırma bürosundan uzlaştırma teklifi yapılmasını talep etmesi gerektiği, böyle bir taleple karşılaşan büronun da muhatabına ulaşamaması durumunda öncelikle muhatabın bilinen son adresine tebliğ yapması, tebligatın iade gelmesi durumunda bu defa muhatabın MERNİS adresinin bulunması hâlinde 7201 sayılı Kanun’un 21/2. maddesi gereğince işlem yapılması, mernis adresinin bulunmaması hâlinde ise önceden usûlüne uygun olarak tebliğ yapılmış adresi var ise o adrese anılan Kanun’un 35. maddesine göre tebliğ yapılması gerektiği,
Somut olayda, uzlaştırmacı tarafından katılana iletişim araçları ile ulaşıldığı ve katılanın uzlaşmak istediğini beyan ettiği, ancak hükümlüye mevcut telefon numaralarından ulaşılamadığından usûlüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen de belirtilen sürede hükümlünün müracaatta bulunmadığı belirtilerek uzlaşmanın sağlanamadığına dair düzenlenen rapor dosyaya sunulmuş ise de, bu hususta ".... İç Kapı No:2 Serdivan/Sakarya" adresine yapılan 10.02.2020 tarihli tebligatın bila-tebliğ iade dönmesi üzerine herhangi bir tebligat işlemi yapılmadığının, halbuki anılan adres hükümlünün bilinen son adresi olmadığı gibi bilinen son adresi olan 19.03.2015 tarihinde alınan savunmasında belirttiği "... İç Kapı No:1 Serdivan/Sakarya" adresinin de -07.05.2015 tarihli hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın tebliği için bu adrese çıkan tebligatın hükümlünün adresten ayrıldığı belirtilerek bila-tebliğ iade döndüğü de nazara alındığında- tebligata elverişli olmadığının anlaşılması karşısında; hükümlünün adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinin mevcut olduğu dikkate alınarak hükümlünün MERNİS adresine 7201 sayılı Kanun’un 21/2. maddesi gereğince tebliğ işlemi yapılması gerekirken hükümlüye usûlüne uygun şekilde uzlaşma teklifi yapılmadığı gözetilmeksizin, yargılamaya devamla hükümlünün mahkûmiyetine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.
III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, Nusaybin 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 08.10.2020 tarihli ve 2019/179 Esas, 2020/301 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı Kanun’un 309/4. maddesinin (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.