(743 S. K. m. 2, 291, 295)
Dava: Yukarıda tarihi, numarası, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; Dairenin 19.3.1996 gün ve 660- 2811 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Adı geçen Dairemiz kararının düzeltilmesi istenilmekle, evrak okundu, gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Olaya yakın tanıklar davalı Şengül'ün Osman Güner'in evlilik dışı ilişkisinden doğduğunu açıklamışlardır.
Davalı Şengül'ün evlilik dışı doğduğunda kuşku yoktur. Ne var ki baba Osman Güner evlilik dışında 10.12.1995 tarihinde doğan bu çocuğu 30.12.1995 günü karısı Şerife'den doğmuş gibi nüfusuna kayıt ettirmişler 14.9.1988 gün ve 28322 sayılı İstanbul 27. Noterliğinde düzenlediği resmi vasiyetname ile kızım deyimini kullanmıştır. Bu arada çıkan af yasaları evlilik dışı olan davalının nesebinin düzeltilmesine olanak sağlamıştır.
Gerek af yasalarının getirilme amacı, gerekse davalının resmi vasiyetle evladım olarak nitelendirilmesi ve gerekse nüfusuna yazdırma olayı davalının tanındığını göstermektedir. Davalının doğumundan miras bırakan Osman'ın 1990 tarihinde ölümüne kadar baba kız ilişkisi karşılıklı saygı ve sevgi içinde devam ettirilmiştir. Aradan geçen uzun süreye rağmen tanımaya karşı çıkılmamıştır.
Bilindiği gibi düzgün olmayan soy ilişkisi Medeni Kanunun 291 vd. maddeleri gereği tanıma veya 295 ve sonraki maddeleri gereği babalık davası ile kurulabilir. Gerçekten şekle bağlı bir sözleşmenin geçerlilik koşulu olan şekile uyulmamış olması sözleşmeyi geçersiz kılar. (BK Md.11) Ne var ki şekil koşuluna uyulmadığı halde tarafların uzun süre bu yönü ileri sürmeyerek sözleşmenin gereğini yerine getirmiş olması halinde şekil koşulunun bulunmamasının ileri sürülmesi nesnel (Objektif) iyi niyet kurallarıyla bağdaşmaz. (HGK 16.12.1964 gün 336-725 S. Kararı) Hukuk Genel kurlu 2.10.1970 gün 810-1043 sayılı koşuluna uymayan adi sözleşmenin (Evlat edinme sözleşmesi) iptalinin istenmesinde iyi niyet bulunmadığını ve evlat ilişkisinin geçerli olduğunu kabul etmiştir. Yine uzun süre yerine getirilmiş ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesinin murisin ölümünden yedi yıl sonra şekil eksikliği nedeniyle geçersizliğini ileri sürmek iyi niyet kurallarıyla bağdaşmadığını kararlaştırmıştır.
Açıklanan Yargıtay uygulamaları iyi niyete değer vermiş, kötü niyeti ret etmiştir.
Sözleşmeler tek irade ile karşılıklı irade ile kurulabilir. Bazen karşılıklı irade veya tek irade sözleşme için yeterli olmamakta iradelerin resmi memur önünde açıklanması gerekmektedir. (Evlenme, boşanma, evlat edinme, resmi vasiyet, tanıma senedi gibi).
Somut olayımızda, baba yasal şekil koşuluna uymamakla beraber, nüfus memuru önünde ve noter huzurunda, davalıyı evladı olarak tanıdığını açığa vurmuştur. Miras bırakan babanın ölümünden sonra soy ilişkisinin baba yönünden ortadan kaldırılmasının istenmesinde iyi niyet bulunmamaktadır. Soy ilişkisinin kurulmasında çocuğun yararı önem taşımaktadır. Olayda bu itibarla kamu düzenine aykırılık aranamaz.
O halde anne yönünden kaydın iptali doğru ise de baba yönündeki oluşan soy ilişkisinin şekil eksikliği ileri sürülerek bozulmasında Medeni Kanunun 2. maddesinde ifadesini bulan ve özel hukuk ilişkilerinde Medeni Kanunun tümüne egemen olması gereken iyi niyet kuralıyla bağdaşmayacağı kuşkusuzdur. Miras bırakan müteveffa baba Osman yönünden davanın ret edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.
Sonuç: Değinilen hususlar karar düzeltme incelemesi sırasında anlaşılmış olmakla karar düzeltme isteğinin kabulüne dairenin 19.3.1996 gün 660-2811 sayılı onama kararının kaldırılmasına İstanbul 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.11.1996 gün 91-510 sayılı kararının yukarıda belirtilen nedenlerden ötürü BOZULMASINA, temyiz peşin harcın yatırana geri verilmesine oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy