2. Hukuk Dairesi 1999/4651 E., 1999/7196 K. BORÇLARIN UMUMİ KAİDELERİ HATA HİLE İKRAH TANIMA
743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 5 ] 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 291 ] 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 293 ] 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 294 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 23 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 28 ] 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 29 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün temyizen murafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan bugün, temyiz eden Mecit Ayyıldız vekili Av. Nevza Dervişoğlu geldi. Karşı taraf temyiz eden Azade Ayyıldız (hısım) vekili Av. Cevat Vulaş geldi. Diğerleri Gülgün Alanyalı, Tufan Alanyalı vek. Meral Kaplancalı vekili Av. Aynur Erdoğan geldi. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Ana veya çocuk, çocuğun ölmesi halinde füruu, tanıyanın baba yahut büyükbaba olmadığını, tanımanın çocuk için zararlı olduğunu ileri sürerek öğrenme tarihinden itibaren üç ay içersinde tanımaya itiraz edebilirler. (MK. md. 293) Hazine ve herhangi bir ilgilide bu hakkı kullanabilir. (MK. md. 294) Tanıyanın kendisi maddedeki alakadar kapsamına girmez. Ancak tanıma işlemi, hukuki sonuçlar doğuran irade açıklamasıdır. (MK. md. 291) Bu irade açıklamasının hata, hile yahut ikrah ile yapılmış olması halinde iptalinin istenilmesi de imkan dahilindedir. (BK. md. 23, 28, 29) Borçlar Yasasında yer alan bu ana kurallar Medeni Hukukun uygulanmasında da dikkate alınması gerekmektedir. (MK. md. 5) Hata, hile, ikrah ile sakatlanmış irade yok hükmündedir. Ancak bir yıl içinde dava açılıp iptal istenilmemişse işlem geçerli hale dönüşür. (BK. md. 31) İptal isteği, işlemin muteber hale dönüşmesini önlediği gibi, onu hükümsüz hale getirmeye imkan verir. Dava yenilik doğurma özelliğine sahiptir. Maddede öngörülen bir yıllık süre hak düşürücü niteliktedir. Hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınması gerekmiştir.
Davacı Mecit davasını 24.2.1998 tarihinde açmıştır. Sürenin başlangıcı hatanın öğrenildiği tarihtir. Mahkemece yapılacak iş, tarafların tüm delillerini toplayıp öncelikle Mecit'in davasının süresinde olup olmadığını belirlemek, süresinde açıldığının anlaşılması halinde işin esasını incelemekten ibarettir. Azade tarafından açılan ve birleştirilen davanın da, Mecit'in davasının sonucuna göre çözümlenmesi gerekir. Yasanın yorumunda yanılgıya düşülerek yazılı şekilde kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma sebebine göre de diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcın yatırana geri verilmesine oybirliğiyle karar verildi. 22.06.1999
Full & Egal Universal Law Academy