(3194 S. K. m. 15) (743 S. K. m. 506)
Dava: Taraflararasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan bugün duruşmalı temyiz eden A.E. vekili Av. M.A. ile karşı taraf K., A.ve Ay.. A... vekili Av. T.A. geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: 1- Davacılar vekilinin temyizinin harç ve kaydı bulunmadığından reddine,
2- Dosyadaki yazılara, bozmaya uygun işlem ve araştırma yapılmış olmasına, delillerin takdirinde bir yanlışlık bulunmamasına göre davalı Ali'nin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.
3- Medeni Kanunun 506. maddesi hükmü murisin sağlar arası tasarrufunun tenkisinde de uygulanır. "Kıymetine noksan gelmeksizin taksimi kabil olmayan muayyen bir mal vasiyet edilip de iş bu vasiyet (teberru) yapılan kimse dilerse tasarruf nisabı miktarını nakden alır, dilerse tenkisi lazım gelen miktarın kıymetini verip malı talep eder" (MK md. 506). Hükmün uygulama alanı bulabilmesi için muris tasarrufun ne miktar tenkis edileceğinin hesaplanması ve bunun tüm tasarruf oranının (sabit tenkis oranının) bulunması gerekir.
Murisin tenkise konu 12.12.1984 tarihli beş adet taşınmaz mala yönelik yaptığı tasarrufun 100/326 oranında tenkisi gerektiği ve her bir taşınmazın bu oranda taksiminin kabil olup olmadığının araştırılması için verilen hükmün bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bozma kararından sonra yapılan araştırma sonucunda, 3194 sayılı İmar Yasası'nın 15. maddesi ile bu yasaya dayanarak çıkartılan yönetmelik hükümleri gereğince yerleşme alanı (iskandışı) alanda kalan Taşkınpaşa köyü, Boğursak mevkiinde bulunan 84.900 m2'lik taşınmazın ifrazının yapılmasının olanaklı olduğu Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü'nün 21.11.1994 günlü yazısı ile anlaşılmaktadır. Bu taşınmazın taksiminin bozma ilamında belirlenen 100/326 sabit tenkis oranı dikkate alınarak yüzölçümü üzerindeki yapı ve ağaçlar, toprağın verimi, mevcut su ve elektrik, yol gibi alt yapı tesislerinden istifade ile rantabıl kullanma olanağı, taşınmazın doğu, batı, kuzey ve güney cephelerinin tüm özellikleri dikkate alınarak taraflardan birine düşecek arazinin bir ailenin geçimini sağlayacak büyüklükte olmamasının paylaşıma engel olmayacağı da göz önünde bulundurularak yanlardan her birine açıklanan orana göre paylaştırma işlemi gerçekleştirilebilmesi gerekirken açıklanan ilkeler göz önünde bulundurulmadan paylaştırma sonunda oluşacak payların ayrı ayrı değerinin toplamında bütüne göre bir düşüş olmaması düşünülmeden kesinleşen sabit tenkis oranı da bir kenara bırakılarak paylaştırmaya gidilmesi isabetsizdir.
4- Murisin tenkise konu 12.12.1984 tarihli beş adet taşınmazından yukarıdaki bentte açıklanan Taşkınpaşa köyü Boğursak mevkiinde bulunan 84.900 m2'lik taşınmaz dışında kalan dört taşınmasız tercih tarihindeki değerlerine göre 100/326 olan sabit tenkis oranıyla çarpımından bulunacak naktin ödetilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Davacının temyiz isteğinin 1. bentte, davalının sair temyiz itirazlarının 2. bentte gösterilen sebeple REDDİNE, davalı A.'nin diğer itirazlarının ise 3 ve 4. bentte açıklanan sebeple kabulü ile hükmün BOZULMASINA, duruşma için takdir edilen 65.000.000.- lira vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalı A.'ye verilmesine temyiz peşin harcın yatıran davalı A.'ye geri verilmesine oybirliği ile karar verildi. 9.11.1999 (Salı).
Full & Egal Universal Law Academy