MAHKEMESİ :Denizli 2. Aile Mahkemesi
TARİHİ : 16.02.2007
NUMARASI :1295-93
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Davalı koca 14.2.1996 tarihli boşanma dava dilekçesinde İstanbul’ da nüfusa kayıtlı olduklarını, tarafların Almanya’ da işçi olup beş yıldır ayrı olduklarını belirtmiş, kadının tebligat adresi Şişli – İstanbul olarak göstermiştir.
Görüldüğü üzere davalı koca eşinin Almanya’ da çalıştığını bildiği halde (boşanma davası sırasında dinlenen tanık sözleri ve yargılamanın iadesi davasına verilen belgeler) yanlış adres göstermek suretiyle tebligatın ilanen yapılmasını sağlayarak boşanma kararı almıştır.
Bir dava açılırken davanın yöneltileceği tarafın durumunun iyi belirlenmesi, hayatta olup olmadığı, tebligata yarar adresini belirleyip Mahkemeye bildirmek davacıya düşen önemli bir görevdir.(HUMK 179/1.) Kocanın bilerek bu yükümlülüğü yerine getirmemiş olması ile oluşan davranışı HUMK 445/7. maddesiyle belirlenen “ hile ve hud’a” kavramına giren bir davranıştır. Hile ve hud’a sözleri Kanunda sınırlandırılmamış bir tanımı yapılmamıştır. Kanun koyucunun bundan özellikle kaçındığı hükmü etkileyen hile ve hud’anın her olayın gelişim şekline göre takdirini yargıya bıraktığı anlaşılmaktadır. Zira olayların gösterdiği gelişmelere göre hükme etkili olan ve yargıyı yanılgıya götüren tüm olayların hile olabileceğini düşünmüştür. Somut olayda da koca bilerek yanlış adres göstermek suretiyle Yargıyı yanılgıya düşürerek kadının duruşmalara gelmesini ve delillerini göstermesini önlemiştir. Davacının yarattığı bu durumun hile ve hud’a olarak kabulü gerekir. Kanuni ayrıcalık dışında Hâkim davanın taraflarını dinlemeden veya iddia ve savunmalarını yapmak üzere kanuni şekil ve şartlara göre çağırmadan hüküm veremez (HUMK 73) Belirtilen olayların göz önünde tutulmamasının, tebligatın hatalı yapılmasının veya hiç yapılmamış olmasının, yargılamanın yenilenmesi için bir sebep olarak kabul edilmesi gerekir. Ayrıca koca hakkında Ağır Ceza Mahkemesinde delil yetersizliğinden verilen beraat kararı Hukuk Hâkimini bağlamaz. Bu yön gözetilmeden davanın ret edilmesi doğru bulunmamıştır.
SONUÇ: Temyiz olunan hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 19.07.2007 Prş.