(743 S. K. m. 475, 477, 516, 539) (4722 S. K. m. 17)
Dava: Davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Davacı; murisi ve babası Osman Özkan'ın 5.1.1992 tarihinde vefat ettiğini Tekirdağ Sulh Hukuk Mahkemesinin 2.10.1992 tarih ve 1992/245-837 esas ve karar sayılı kararı ile mirası 56 pay kabul edilerek 14 payının eşi Resmiye Özkan'a, 6'ar payının da çocukları Şermin, Merem, Hamdi, Fatma, Güngör ve Ramadan'a, 3'er payının da torunları Özlem ve Öznur'a aidiyetine karar verildiğini; mirasçılardan Şermin Öztürk, Merem Özkan ve Fatma Bulut'un ivazlı olarak mirastan feragat etmeleri nedeniyle mirasçılık hakları kalmadığını iddia ile feragat yönünde dikkate alınarak mirasçılık belgesi verilmesini istemiştir.
Mahkemece 17.5.2006 tarih ve 2006/218-561 esas ve karar sayılı kararda mirastan feragat sözleşmesine hiç değinilmeksizin muris Osman Özkan'ın mirası 56 pay kabul edilmiş ve mirastan feragat edenlere de pay verilmiştir.
Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Mirasçılık ve mirasın geçici, miras bırakanın ölümü tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir. (4722 Sayılı Kanun mad. 17)
Mirasçılardan Şermin Öztürk, Merem Özkan ve Fatma Bulut Tekirdağ 2. Noterliğinin 17.8.1984 tarih ve 9606 yevmiye sayılı feragat sözleşmesi ile Hamdi Özkan, Güngör Özkan, Ramadan Özkan ve İdris Özkan lehlerine (.... kardeşlerimiz, eğer miras bırakandan önce ölmeleri halinde mirastan mahrumiyet hallerinde mirastan ret hallerinde yani bu durumlara maruz kalsalar dahi maruz kalanın veya kalanların miras hak ve hisseleri bizlere değil bu durumda bulunan veya bulunanların eş veya çocuklarına geçecektir...) ivaz karşılığı mirastan feragat etmişlerdir. İdris Özkan muristen önce 22.1.1989 tarihinde ölmüştür.
Mirastan feragat sözleşmesi Noterliğin ve Cumhuriyet Başsavcılığının yazısı üzerine Tekirdağ Sulh Hukuk Mahkemesinin 1992/149 Esas sayılı dosyasında okunmuş, 23.2.1993 tarih ve 1992/149 Esas, 1993/108 Karar sayılı kararı ile Şermin Öztürk, Fatma Bulut ve Merem Özkan'ın murisleri Osman Özkan'ın mirasından feragat ettiklerinin tesciline karar verilmiş ve bu karar 2.1.1998 tarihinde kesinleşmiştir.
743 Sayılı Türk Kanunu Medenisinin 475. maddesinde bir kimse, mirasçılardan biri ile ivazlı veya ivazsız, mirasçılıktan feragat mukavelesi yapabilir. Bu suretle feragat eden kimse; mirasçı sıfatını zayi eder.
Feragat mukavelesi ivazlı olduğu takdirde hilafı şart edilmedikçe feragat eden kimsenin füruuna da müessir olur denilmektedir.
Mirastan feragat eden mirasçı, tereke ile ilişkisini tüm olarak kesmiş sayılmaz. Miras açıldığında (TKM.md.539) terekenin borcu alacaklarından çok olup ta mirasçı olanlar bunu ödemeye yanaşmazsa, mirastan feragat eden kişi önceki beş yıl içinde miras bırakandan feragatin ivazı (karşılığı) olarak aldığı şeyi ve semeresinden elinde kalanı geri vermekle yükümlüdür. (TKM. md. 477) Öte yandan hakkında tenkis davası açıldığı zaman mirastan feragat eden mirasçı, sözleşme ile aldığını geri vererek terekenin taksimine iştirak edebilir. (TKM.m.516) Görülüyor ki mirastan feragat edenin mirasla ilişiği tamamen kesilmez.
Veraset belgesi istemek maddi bir olayın varlığını ikrar ve kişiler arasındaki irs ilişkisini tespit ettirmekten ibarettir. İsteğin bu niteliği itibariyle mahkemeye başvurmak mirasçının ne bir hakkının yitirilmesine, ne de veraset durumunda bir değişiklik meydana getirilmesine yol açar.
Murisin çocukları Şermin Öztürk, Merem Özkan (Ağaoğlu) ve Fatma Bulut mirastan feragat nedeniyle mirasçılık sıfatını kaybetmişlerdir. Mirastan feragat sözleşmesinin bulunması mirasçılık belgesi istemeye engel değildir. Ancak mirasçılık belgesinde bu hususa işaret edilmeli ve mirasçılık sıfatını yitiren kişilerin paylarının kime veya kimlere kaldığı hüküm fıkrasında gösterilmelidir. Bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, iş bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy