2. Hukuk Dairesi 2008/1911 E., 2008/5919 K. BASİT YARGILAMA USULÜ DERNEĞİN KENDİLİĞİNDEN SONA ERMESİ HAKİMİN TAKDİR HAKKI
4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 87 ] 5253 S. DERNEKLER KANUNU [ Madde 36 ] 5253 S. DERNEKLER KANUNU [ Madde 18 ] 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 73 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığının yazısı üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
İstanbul Valiliği İl Dernekler Müdürlüğünün 9/6/2006 tarihli ve 17522 sayılı yazısı üzerine, Mahkemece Beşiktaş Ertuğrul Tekke Camii Koruma ve Yaşatma Derneğinin kendiliğinden dağılmış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava; Türk Medeni Kanununun 87. maddesi hükmü gereğince derneğin kendiliğinden sona erdiğinin tespiti davasıdır.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul Valiliği İl Dernekler Müdürlüğünün yazısı üzerine, mahkemece esasa kaydedilen davanın; dosya üzerinden yapılan inceleme ile sonuçlandırıldığı görülmüştür.
4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun 18. maddesinin birinci fıkrasında "Bu kanunla ilgili olarak hukuk mahkemelerinde bakılacak davalarda basit yargılama usulü uygulanır." denilmektedir.
Dernekler Kanununun 36. maddesinin son cümlesinde ise, sözü edilen Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
Sözü edilen yasal düzenlemeler gereğince, Dernekler Kanunu ile ilgili hukuk davalarında duruşma açılması ve basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak davanın sonuçlandırılması gerekmektedir. Davanın dosya üzerinde yapılan inceleme ile karara bağlanması konusunda mahkemeye takdir hakkı tanınmamıştır.
Ayrıca, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 73. maddesinde, kanunun gösterdiği istisnalar haricinde hakimin her iki tarafı istima veyahut iddia ve müdafaalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere tevfikan davet etmedikçe hükmünü veremeyeceğine ilişkin hükme yer verilmiştir.
Mahkemece; duruşma açılması, iddia ve savunmalarını bildirmeleri için taraflara davetiye çıkartılması, göstermeleri halinde delillerin de toplanması suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın duruşma açılmaksızın dosya üzerinden görülerek sonuçlandırılması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 427/6. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, oybirliğiyle karar verildi. 28/4/2008
Full & Egal Universal Law Academy