ÖZET: TENFİZİ VE TANINMASI İSTENEN KARARIN İÇERİĞİNDEN, EVLAT EDİNME İŞLEMİNİN, HER İKİ DEVLETİN MERKEZİ MAKAMLARININ ANLAŞMALARI ÇERÇEVESİNDE YÜRÜTÜLÜP YÜRÜTÜLMEDİĞİ ANLAŞILAMADIĞI GİBİ, ÜLKELERARASI EVLAT EDİNME İŞLEMLERİNDE “KABUL EDER DEVLET” MERKEZİ MAKAMI OLARAK GÖREVLİ SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU’NUN 633 SAYILI KHK İLE YERİNİ ALAN AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI’NA HUSUMETİN YÖNELTİLMEMESİ VE EVLAT EDİNMENİN 1986 TARİHLİ LAHEY SÖZLEŞMESİ’NE UYGUNLUĞUNA İLİŞKİN TEVSİK BELGESİNİN TEMİN EDİLMEMESİ NEDENİYLE EKSİK HASIM VE EKSİK İNCELEME İLE KURULAN HÜKÜM İSABETSİZDİR.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, yabancı mahkemece verilen, mutat meskeni kararın verildiği (menşe) Devlette bulunan bir küçüğün davacı tarafından evlat edinilmesine ilişkin kararın tanınması ve tenfizi isteğine ilişkindir.
Tenfizi ve tanınması talep edilen evlat edinme kararı, Bükreş (Romanya) mahkemesince verilmiştir. Kararın verildiği Devlet ve Türkiye ”Küçüklerin Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair” 1986 tarihli Lahey Sözleşmesi’nin tarafıdır. Bu Sözleşmeye göre, Sözleşmeye uygunluğu yapıldığı Devletin yetkili makamı tarafından tevsik edilen bir evlat edinme, diğer akit Devletlerde tanınır (Söz. m. 23/1). Tevsik belgesi, Sözleşmenin 17. maddesinin (c) bendinde öngörülen onayların zamanını ve kimler tarafından verilmiş olduğunu belirler. Sözleşmenin 17. maddesinin (c) bendinde ise; her iki Devletin merkezi makamları, evlat edinme işleminin yürütülebileceği konusunda anlaşmış ise, tevsik belgesinin menşe Devletin merkezi, makamı veya kabul eden Devletin merkezi makamı tarafından verilebileceği öngörülmüştür.
Bakanlar Kurulu’nca çıkarılan ve 15.03.2009 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe konulan “Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzük”le ülkelerarası evlat edinme işlemlerinde “merkezi makam” görevi, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Çocuk Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’na verilmiştir (Tüzük m. 3/2). Dosyada, yabancı mahkemece verilen evlat edinme kararının anılan Sözleşmeye uygunluğunu gösteren bir tevsik belgesi bulunmamaktadır. Tenfizi ve tanınması istenen kararın içeriğinden de, evlat edinme işleminin, her iki Devletin merkezi makamlarının anlaşmaları çerçevesinde yürütülüp yürütülmediği hususu da anlaşılamamaktadır. Bu durumda, ülkelerarası evlat edinme işlemlerinde “kabul eder Devlet” merkezi makamı olarak görevli Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’nun 633 sayılı KHK ile yerini alan “Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı”na (633. KHK m. 35/6) husumetin yöneltilmesi, göstermesi halinde delillerinin toplanması, evlat edinmenin yukarıda değinilen 1986 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne uygunluğuna ilişkin tevsik belgesinin temini ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Açıklanan hususlar gözetilmeden eksik hasım ve eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.
S o n u ç: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple (BOZULMASINA), bozma sebebine göre diğer yönlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 05.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy