MAHKEMESİ :Balya Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ :08.11.1995
NUMARASI :Esas no:1995/95 Karar no:1995/137
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
1-Dava, 2828 sayılı Kanununa göre alınmış olan korunma kararının kaldırılmasına ilişkindir. Sözü edilen Kanun, korunmaya muhtaç çocukların, ergin oluncaya kadar, bu Kanun hükümlerine göre kurulan sosyal hizmet kuruluşlarında bakılıp gözetilmeleri hususundaki tedbirin görevli ve yetkili mahkemece alınacağını hükme bağlamış (2828 s. K. m. 22/1), görevli ve yetkili mahkemenin hangi mahkeme olduğunu göstermemiştir. Kanunun 24. maddesi de, korunma kararı alınmasını gerektiren şartların ortadan kalkması halinde, kurum yetkililerinin önerisi üzerine mahkemece, çocuk ergin olmadan kaldırılabileceği gibi, ergin olduktan sonra da, çocuğun rızası alınmak şartıyla ve bu maddede gösterilen şartların varlığı halinde korunma kararının devamına karar verilebileceğini hükme bağlamıştır.
09.01.2003 tarihinde kabul edilen ve 18.01.2003 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanununun 6. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi ise; görev alanına giren konularda, bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunan veya manen terk edilmiş halde kalan küçüğü, ana ve babadan alarak bir aile yanma veya resmi ya da özel sağlık kurumuna veya genel veya katma bütçeli daireler ve benzeri yerlere yerleştirmeye ilişkin tedbirin Aile Mahkemelerince alınacağını hükme bağlamıştır. 03.07.2005 tarihinde kabul edilen ve 15.07.2005 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, korunma ihtiyacı olan çocuk hakkında, koruyucu ve destekleyici tedbir kararı alma yetkisini çocuk mahkemelerin vermiş (5395 s. K. m. 7/7), bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik de (R.G. 24.12.2006 ve 26386) "mahkemenin”, müstakil çocuk mahkemesi bulunmayan yerlerde aile ya da asliye hukuk mahkemeleri ile suça sürüklenen çocuklar yönünden ceza mahkemelerini ifade ettiği belirtilmiştir. (Yönetmelik m. 4/e)
Yukarıda belirtilen kanun ve yönetmelik hükümlerine göre, 4787 sayılı Aile Mahkemeleri Kanununun yürürlüğe girmesiyle, 2828 sayılı Kanun uyarınca korunmaya muhtaç çocuklar hakkında korunma kararı alma ve koşullarının varlığı halinde bu kararı kaldırma görevi Aile Mahkemelerinin görevi kapsamına alınmıştır. İşin esasıyla ilgili karar vermek görevi, sonradan yürürlüğe giren yukarıda bahsedilen kanunlarla değiştiğine göre, dava, aile mahkemesinin görevine girmektedir.
4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usullerine Dair Kanununun geçici 1. maddesinde; sonuçlanmamış davaların yetkili ve görevli aile mahkemesine devredileceğini hükme bağlamıştır. Aile Mahkemesi kurulmayan yerlerde ise Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemelerinde davanın Aile Mahkemesi sıfatı ile görülüp karara bağlanması gerekir (H.G.K. 16.11.2005 tarih ve 2/673-617 sayılı kararı). Bu açıklama karşısında, davaya Aile mahkemesi sıfatıyla bakılmak üzere hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2-Kabule göre de; Koruma Karanının kaldırılması davasında dava ve karar tarihi itibariyle ergin olmayan küçüklerin yasal temsilcileri (veli ya da vasi) davaya dahil edilmeden eksik hasımla yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi de doğru değildir.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre temyize konu sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi. 16.12.2013 (Pzt.)
KARŞI OY YAZISI
Hükmü temyiz eden, kendisi hakkında 2828 sayılı Kanuna göre verilen koruma kararının, kurumun başvurusu üzerine, ergin olmadan önce kaldırıldığını, bu kararın yasal temsilcisine husumet yöneltilmeden alındığını, koruma kararı ergin olmadan önce kaldırıldığı için 3413 sayılı Yasa hükümlerinden yararlanarak kurum aracılığıyla işe yerleştirilmesinin mümkün olmadığını ve bu imkandan yararlanamadığını ileri sürerek, koruma kararının kaldırılmasına ilişkin 8.11.1995 tarihinde verilen 1995/95-137 sayılı kararın bozulmasını istemektedir.
Temyiz eden hakkındaki korunma kararının kaldırılmasına ilişkin karar 08.11.1995 tarihinde kurumun başvurusu üzerine “hasımsız” olarak verilmiştir. Bu karar, “hasımsız” verildiğinden ilgili hakkında kesin hüküm teşkil etmez ve hakkındaki koruma kararı kaldırılanı bağlamaz. Temyizle, ilgilinin elde etmek istediği sonuç; kamu kurumlarına kurum vasıtasıyla iş başvurunda bulunma imkanını yakalamaktır. Çünkü, 2828 sayılı Kanuna 3413 sayılı Kanunla ilave edilen Ek 1. madde hükmüne göre, korunmaya muhtaç çocuklar, ergin oluncaya kadar kurumda bakılmış ve korunma altına kalmış iseler, kurum aracılığıyla işe yerleştirilirler. Hakkındaki korunma kararı ergin olmadan önce kaldırılmış olan çocuk, bu haktan yararlanamaz. Ne var ki, sözü edilen Kanuna dayanılarak çıkartılan ve 2.5.1995 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe konulan “Korunmaya Muhtaç Çocukların İşe Yerleştirilmelerine İlişkin Tüzük” hükümlerine göre, ilgili, reşit oluncaya kadar kurumda kaldığını belgelendiremiyorsa, bu hususun tespiti için mahkemeden karar alabilir.(Tüzük m.7) Buna göre, hükmü temyiz eden, temyizle elde etme istediği sonucu, “tespit davası” açmak suretiyle elde etme imkanına sahiptir. Kaldırmaya ilişkin karar, “hasımsız” olarak alınmış olduğundan, bu yönde açılacak bir tespit davasında, davacıyı bağlayıcı olamayacak, onun aleyhine kesin hüküm veya kesin delil olarak da kabul edilemeyecektir. Öyleyse, ilgilinin böyle bir dava açma ve bu hususu mahkeme kararıyla tespit ettirme imkanı olduğuna göre, 1995 yılında verilmiş olan kaldırma kararını, on sekiz yıl sonra temyiz etmekte korunmaya değer güncel hukuki bir yararı bulunmamaktadır. Hukuki yararının mevcut olduğu kabul edildiğinde, Temyiz Dairesi, on sekiz yıl öncesine giderek, o tarih itibarıyla kaldırma şartlarının var olup olmadığı yönünde değerlendirme yapacak, tesis edeceği bozma veya onama o gün itibarıyla sonuçlarını hasıl edecektir. Bu ise, ilgili yıllar önce ergin olduğuna göre, sorunu çözmeyecektir. Bu bakımdan temyiz isteğinin “hukuki yarar yokluğundan” reddi gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun bozma kararına iştirak etmiyorum.
Full & Egal Universal Law Academy