MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Boşanma
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Davalı taraf usulüne uygun tebligata rağmen 16.03.2016 tarihli ön inceleme duruşmasına gelmemiş, yokluğunda icra edilen ön inceleme duruşmasında mahkemece tahkikata geçilmesine karar verilerek aynı celse davacı tarafından hazır edilen tanıklar da dinlenilmek suretiyle davalı erkeğin yokluğunda hüküm verilmiştir.
Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir (HMK m. 137/1). Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez (HMK m. 137/2). Tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tek tek tespit edilir ve tarafların imzaları alınır (HMK m.140). Ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar ile sınırlı olmak üzere tanık dinleme, belge inceleme, bilirkişi görüşü alma, keşif yapma ve yemin teklif etme gibi işlemler yapılabilir, ancak tahkikata yönelik işlemler yapılamaz (HGK E.2012/14-802-K.2013/347). Taraflar, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat için duruşmaya davet edilir (HMK m. 147/1). Mahkeme, tahkikatın bitiminden (HMK m. 184) sonra sözlü yargılama ve hüküm için tayin olunacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkarılacak davetiyede (Tebligat K. m. 9) belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. Sözlü yargılamada mahkeme, tarafların son sözlerini sorar ve hükmünü verir (HMK m. 186). Hakim, Türk Hukukunu re’sen uygular (HMK m. 33). Mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun emredici düzenlemelerinin gereğini yerine getirmek zorundadır (HGK 13.03.2013, 2013/802 esas, 2013/347 karar).
Somut olayda mahkemece, ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama duruşmalarının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun emredici hükümlerine aykırı olarak tek duruşmada davalının yokluğunda tamamlandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece ön inceleme duruşması tamamlanıp tahkikat aşamasına geçildiği takdirde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 147. maddesi gereğince belirlenecek tahkikat duruşmasına davalının davet edilmesi zorunludur. Bu yasal zorunluluğun gereği yapılmadan, yeni tahkikat duruşması belirlenerek davalı tarafa tebliğ edilmeden ve yine tahkikatın bitiminden sonra sözlü yargılama için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 184. maddesi gereğince gün tayin edilerek davalıya belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu ihtar edilmeden yargılama yapılarak yokluğunda hüküm kurulması, davalının hukuki dinlenilme hakkına (HMK m.27) aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.
ONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalının sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.25.10.2018 (Prş.)