(Çocuk Hakları Sözleşmesi m.12) (Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi m.3, 6)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı erkek tarafından; kusur belirlemesi, tedbiren velayet, birleşen davalara ilişkin vekalet ücreti yönünden, davalı-davacı kadın tarafından ise; kusur belirlemesi ve velayetler yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 22/05/2018 günü duruşmalı temyiz eden davalı-davacı ... geldi. Vekilleri gelmedi. Karşı taraf temyiz eden davacı-davalı ... ile vekili Av. ...geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı-davalı erkeğin tüm, davalı-davacı kadının ise aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.
2- Mahkemece, idrak çağındaki çocukların beyanları da dikkate alındığında müşterek çocukların baba yanında daha mutlu ve huzurlu oldukları, alıştıkları ortamdan ve imkanlardan uzak kalmalarının sağlıklı ve psikolojik gelişimlerini olumsuz yönde etkileyebileceği, alman tüm uzman raporlarında da ağırlıklı olarak çocukların velayetlerinin babaya verilmesinin çocuklar açısından daha uygun olabileceği vurgulandığı gerekçesiyle 2007 doğumlu S., 2008 doğumlu S., 2010 doğumlu S. ve 2013 doğumlu S.'un velayetleri davacı-davalı babaya bırakılmıştır.
Velayet düzenlemesinde; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde, çocuğun yararına üstünlük tanınması gereklidir. Çocuğun yararı ise; çocuğun bedensel, fikri ve ahlaki bakımdan en iyi şekilde gelişebilmesi ve böyle bir gelişmenin gerçekleştirilmesi için, çocuğa sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sağlanmış olmasıdır. Çocuğun bu konulardaki üstün yararını belirlerken; çocuk yetişkin biri olmuş olsaydı, kendisini ilgilendiren bir olayda, kendi yararı için ne gibi bir karar verebilecekti ise, çocuk için karar verme makamındaki kişinin de aynı yönde vermesi gereken karar; yani çocuğun farazi düşüncesi esas alınacaktır. Velayet kamu düzenine ilişkin olup, re'sen araştırma ilkesi geçerlidir. Bu nedenle yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin bile göz önünde tutulması gerekir. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. maddesi ile Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi'nin 3. ve 6. maddeleri, iç hukuk tarafından yeterli idrake sahip olduğu kabul edilen çocuklara, kendilerini ilgilendiren davalarda görüşlerini ifade etmeye olanak tanınmasını ve görüşlerine gereken önemin verilmesi gerektiğini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür. Velayet hususu, çocukları ilgilendiren konuların en başında gelir.
Somut olayda, tüm dosya kapsamından, yargılama sırasında 2007 doğumlu S. ile 2008 doğumlu S.'un baba yanında, 2010 doğumlu S. ile 2013 doğumlu S.'un ise anne yanında yaşadığı anlaşılmaktadır. Davalı-davacı annenin kendi yanında yaşayan ortak çocuklara karşı olumsuz tutum ve davranışlarda bulunduğuna dair inandırıcı deliller de bulunmadığı ve hemen meydana gelecek tehlikelerin varlığının da ispat edilmediği, bu çocukların yaşları itibariyle de anne bakım, şefkatine muhtaç oldukları, hali hazırda anne yanında alıştıkları ortamlarının bulunduğu, nitekim 11.06.2015 tarihli, 01.12.2016 tarihli (rapor ve ek rapor), 29.09.2017 tarihli ve nihayet 29.09.2017 tarihli raporlarda dikkate alındığında 2010 doğumlu S. ile 2013 doğumlu S.'un tercihlerinin anne yanında kalmak doğrultusunda olduğu, hatta 2010 doğumlu S.'un baba tarafından yönlendirildiği, 2013 doğumlu S.'un da babasından çekindiğini belirttiği anlaşılmaktadır. Gerçekleşen bu durum karşısında, 2010 doğumlu S. ile 2013 doğumlu S.'un üstün yararları gözetildiğinde bu ortak çocukların velayetlerinin, davalı-davacı anneye bırakılması gerekirken, davacı-davalı babaya bırakılması doğru bulunmamış ve bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın S.’a yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna 143.50 TL temyiz başvuru harcı peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatıran E.'ya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 22.05.2018 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy