MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 42. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2025/327 E., 2025/884 K.
DAVA TÜRÜ: Katkı Payı, Değer Artış Payı ve Katılma Alacağı
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 1. Aile Mahkemesi
SAYISI: 2020/3 E., 2024/29 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı kadın vekili tarafından asıl dava yönünden, davalı-davacı erkek vekili tarafından ise asıl ve birleşen dava yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1. Asıl dava yönünden temyiz itirazlarının incelemesinde;
a. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı-davacı erkek vekilinin tüm, davacı-davalı kadın vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
b. Davacı-davalı kadın vekilinin talep miktarına yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde;
HMK'nin 176. maddesi ''(1) Taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir./ (2) Aynı davada, taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.'' ve aynı Kanun'un 177. maddesi '' (1) Islah, tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. /(2) Yargıtayın bozma kararından veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir. Ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz. /(3) Islah, sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Karşı taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah talebi duruşma dışında yapılıyorsa, bu yazılı talep veya tutanak örneği, haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirilir. '' şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesinin asıl dava yönünden belirlediği talep miktarı hatalıdır. Şöyle ki, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve Bölge Adliye Mahkemesinin eksik araştırma ve inceleme gerekçesine dayalı ''kaldırma ve gönderme'' kararı nedeniyle daha önce yapılan ıslah işlemi de dahil olmak üzere önceki usuli işlemlerin ortadan kalktığı ve bilahare yapılacak inceleme ve araştırmalar sonucunda değer artış payı ve katılma alacağı miktarı hesaplanırken mal rejiminin sona erme anındaki durumuna göre ve ancak tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değerin esas alınması (TMK md. 227/1, 228/1 ve 235/1) gerektiğine dair yasal düzenlemeler karşısında; Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra İlk Derece Mahkemesince tahkikata ilişkin işlem yapıldığı, davacı-davalı kadın vekili tarafından 10.06.2024 tarihli dilekçe ile bilirkişi raporu doğrultusunda ''... 21 52... parsel 65 nolu bağımsız bölüm yönünden 593.373,00 TL, 17 10... parsel 8 nolu bağımsız bölüm yönünden 46.795.000,00 TL, 1 54... parsel 10 nolu bağımsız bölüm yönünde 3.251.685,00 TL, 1 54... parsel 11 nolu bağımsız bölüm yönünden 3.251.685,00 TL, 1 54... parsel 1 nolu bağımsız bölümün 2/12 hissesi yönünden 167.253,00 TL, 1 54... parsel 45 nolu bağımsız bölüm yönünden 1.298.775,00 TL, 6 parsel 85 nolu bağımsız bölüm yönünden 200.550.000,00 TL olmak üzere tasfiye konusu taşınmazlardan toplam 255.907.771,00 TL; ... Tur. Yat. ve İşl. A.Ş. hissesi yönünden 64.005,27 TL katkı payı alacağı, 2.743.038,65 TL katılma/değer artış payı alacağı olmak üzere toplam 2.807.043,92 TL, ... Eğitim Hizm. Tic. A.Ş. hissesi yönünden 508.219,27 TL katkı payı alacağı ve 11.400.084,571 TL katılma/değer artış payı alacağı olmak üzere toplam 11.908.303,84 TL, ... İnş. Em. Paz. ve Tic. A.Ş. hissesi yönünden 251.856,94 TL katkı payı alacağı ve 15.719.997,42 TL katılma/değer artış payı alacağı olmak üzere toplam 15.971.854,36 TL, ... İnş. Em. Paz. ve Tic. A.Ş. hissesi yönünden 1.190,11 TL katkı payı alacağı ve 870.156,12 TL katılma/değer artış payı alacağı olmak üzere toplam 871.346,23 TL, ... Yapı Ürünleri İth. San ve Tic. A.Ş. hissesi yönünden 107.396,74 TL, ... Denizcilik A.Ş. hissesi yönünden 3.514.1717,65 TL, ... İnş. Yat. Turz. Tic. A.Ş. hissesi yönünden 50.129.542,52 TL, ... Gayrimenkul Geliş İnş. ve Yat. A.Ş. hissesi yönünden 277,00 TL, ... Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. hissesi yönünden 59.042,92 TL olmak üzere tasfiye konusu şirket hisselerinden toplam 85.368.979,00 TL alacağı...'' olduğunu açıklayarak talep miktarını artırdığı anlaşılmakla işbu dilekçesinin ilk ıslah dilekçesi niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, davacı-davalı kadın vekilinin 10.06.2024 tarihli ıslah dilekçesindeki talep miktarı gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.
c. Davacı-davalı kadın vekilinin ... Tur. Yat. ve İşl. A.Ş., ... İnş. Em. Paz. ve Tic. A.Ş., ... İnş. Em. Paz. ve Tic. A.Ş., ... Eğitim Hizm. Tic. A.Ş., ... Yapı Ürünleri İth. San ve Tic. A.Ş. yönünden temyiz itirazlarını incelemesinde;
Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesinin işbu şirketler yönünden davacı-davalı kadının sadece katkı payı alacağı olduğuna yönelik kabulü hatalıdır. Şöyle ki, şirketlerin kuruluş tarihleri ve davalı-davacı erkeğin başlangıçtaki hisseleri edinme tarihi, 01.01.2002 tarihinden önce olduğu için şirket hisselerinin davalı-davacı erkeğin kişisel mal olduğunun kabulü yerindedir; ancak 01.01.2002 tarihinde sonra evlilik birliği içinde ... Tur. Yat. ve İşl. A.Ş.'nin 2005 yılında, ... İnş. Em. Paz. ve Tic. A.Ş.'nin 20 04... yılında, ... İnş. Em. Paz. ve Tic. A.Ş.'nin 20 05... yılında, ... Eğitim Hizm. Tic. A.Ş.'nin 2004 yılında, ... Yapı Ürünleri İth. San ve Tic. A.Ş.'nin 2004 yılında sermayesinin artırıldığı anlaşılmakla; karine gereği sermaye artışı yapılan kısımlar edinilmiş mal olup diğer eş bu yönden değer artış payı/katılma alacağı talebinde bulunabilir. O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, 01.01.2002 tarihinden sonra evlilik birliği içinde yapılan sermaye artışlarının aksi iddia ve ispat edilemediğinden edinilmiş maldan karşılandığı kabul edilerek sermaye artışlarından değer artışı payı/katılma alacağı hesaplanması gerekirken, bu husus göz ardı edilerek karar verilmesi hatalı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.
d. Davacı-davalı kadın vekilinin ... Gayrimenkul Gel. İnş. ve Yat. A.Ş. yönünden temyiz itirazlarının incelemesinde;
Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesinin işbu şirket yönünden yapılan hesaplama da hatalıdır. Şöyle ki, işbu şirket hissesinin edinilmiş mal olduğu, şirket hissesi yönünden katılma alacağı miktarı hesaplanırken, mal rejiminin sonra ermesi anındaki durumuna (nitelik, seviye, aşama vs) göre ancak, tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değeri esas alınması (TMK md. 227/1, 228/1, 2 32... /1) gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince şirket hissesinin dava tarihi olan 29.01.2010 tarihi esas alınarak katılma alacağın hesaplanması hatalı olmuş, bozmayı gerektirmiştir.
e. Davacı-davalı kadın vekilinin katılma alacağına işletilen faizin başlangıç tarihine yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde;
TMK'nin 239/3. maddesinde düzenlenen“…aksine anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesinden başlayarak katılma alacağına ve değer artış payına faiz yürütülür…” hükmü uyarınca artık değere katılma alacağına tasfiye tarihi olan karar tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekir. O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, davacı-davalı kadın lehine hükmedilen katılma alacağına konu tasfiye konusu mallar yönünden İlk Derece Mahkemesi karar tarihi itibari belirlenen sürüm (rayiç) değeri ile artık değere katılma alacağının belirlendiği ve tasfiyenin İlk Derece Mahkemesi karar tarihi itibari gerçekleştiği gözetilerek davacı-davalı kadın lehine belirlenen artık değere katılma alacağına İlk Derece Mahkemesi karar tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek karar verilmesi hatalı olmuş ve bozmayı gerektirmiştir.
2. Birleşen dava yönünden temyiz itirazlarının incelemesinde;
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı-davacı erkek vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
A. Asıl Dava Yönünden
1. Davacı-davalı kadın vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda (1.b., 1.c., 1.d. ve 1.e.) nolu bentlerde açıklanan sebeplerle BOZULMASINA,
2. Davalı-davacı erkek vekillinin tüm, davacı-davalı kadın vekilinin bozma kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,
B. Birleşen Dava Yönünden
Davalı-davacı erkek vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının birleşen dava yönünden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ...'ye yükletilmesine
Peşin alınan harcın istek halinde yatıran ...'a iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.