(1086 S. K. m. 29, 36) (765 S. K. m. 2, 24, Ek m. 2)
Dava: Taraflar arasında görülen tescil davası sırasında, davalı taraf vekili 4.3.1993 günlü dilekçesiyle reddi hakim yoluna başvurmuştur.
Bu konuda verilen kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekilince istenilmiş olmakla; süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:
Karar: 1- İncelenen dosya kapsamına göre, hakimin reddi için ileri sürülen hususlar HUMY.nın 29. maddesinde tanımı yapılan sebeplerden değildir. Bu nedenle temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanması gerekir.
2- Davalı tarafın para cezasına yönelik temyiz itirazlarına gelince;
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasasının 2494 sayılı Yasa ile değişik 36. maddesinin dördüncü fıkrası, reddi hakim isteğinin mercii tarafından usul ve esas yönünden kabul edilmemesi halinde istekte bulunanların her birinden bin liradan on bin liraya kadar para cezası alınmasına hükmolunacağı; ayrıca, birden çok hakimin bir arada red edilmesi halinde, para cezasının üst sınırının uygulanacağını hükme bağlamıştır.
765 sayılı Türk Ceza Yasasına 2. madde eklenmesine dair 14.12.1988 gün ve 20019 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan, aynı gün yürürlüğe giren 3506 sayılı Yasanın 4. maddesiyle getirilen Ek (1)'inci maddenin 7. bendi 2494 sayılı Yasanın yürürlüğe giriş tarihi itibariyle para cezası 3 misline çıkartılmış olup, bu suretle Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasasının 36. maddesinin dördüncü bendindeki para cezasının asgari haddi 3000 lira, azami haddi 30.000 lira olmuştur. 3506 sayılı Yasayla getirilen Ek (2) madde ile de Ek (1)'inci madde kapsamına giren para cezalarındaki artışlar memur maaş kat sayısına bağlanmış ve 1988 yılı bütçe yasasında 84 olarak belirlenen memur maaş kat sayısının artırılması halinde Bütçe Kanununda her 30 puan artış bir birim olarak kabul edilerek, Ek (1)'inci maddeye göre tespit edilen para cezası miktarının bulunacak birim sayıyla çarpılması suretiyle belirlenmesi kuralı getirilmiştir.
1989 yılı maaş kat sayısı 128 olup, bir önceki yıl maaş kat sayısı arasında birden fazla 30 puan bulunmadığından, bu yıl için para cezasında bir artış sözkonusu değildir.
12.12.1989 gününde yürürlüğe giren 3592 sayılı Yasa ile TCK.na eklenen ek (2) maddede belirlenen 30 puan, 75 puan olarak değiştirilmiş, buna göre 84 kat sayıyla 128 kat sayısı arasında birden fazla 75 puan bulunmadığından, 31.12.1989 yıl sonuna kadar yine bir değişiklik söz konusu değildir. 3506 sayılı Yasanın 2. maddesi ile TCK.nun 24. maddesindeki hafif para cezası asgari (beşbin) lira olarak belirlendiğinden, 1989-1989 yılı hafif para cezası 3506 sayılı Yasanın dördüncü maddesi uyarınca beşbin liradan aşağı olamayacağı kuralı gereği HUMY. 36. maddenin dördüncü fıkrasındaki para cezası hafif para cezası olduğundan, asgari para cezası 5.000, azami 30.000 lira olarak hüküm olunması gerekir.
1990 yılında ise, memur maaş kat sayısı Bütçe Yasası ile 255'e çıkarılmıştır. 1988 yılı katsayısı 84 ile 255 kat sayısı arasında (iki) adet 75 puan bulunduğundan, 1990 yılında para cezası, 3506 sayılı Yasanın getirdiği kurula göre iki kat artırılması gerekmektedir. Buna göre HUMY. 36. maddenin dördüncü fıkrasındaki para cezası 3000 x 2 = 6000 liradır. Ancak bu para cezası TCK. 24. maddeye göre 5000 x 2 = 10.000 TL. olması gerektiğinden, asgari para cezası 10.000 lira olarak, azami para cezası ise 60.000 lira olarak hüküm olunacaktır.
1991 yılında ise, memur maaş kat sayısı Bütçe Yasası ile 352 kat sayı olarak kabul edilmekle, 84 kat sayı ile arada (üç) adet 75 puan bulunduğundan, bu yıl için para cezası HUMY. 36. maddenin dördüncü fıkrası için asgari 9.000 lira (TCK.nun 24. maddeye göre 5.000 x 3q15.000 lira), azami 30.000 x 3 = 90.000 lira olarak hüküm edilmelidir. 1992 yılı içinde aynı uygulama sonucu 1992 yılı memur maaş kat sayısı 1.1.1992 günü yürürlüğe giren Bütçe Yasası ile 523 kat sayı kabul edildiğinden, 84 kat sayıya göre (Beş) adet 75 puan bulunduğundan, asgari hafif para cezası 1.1.1992 gününden itibaren 25.000 lira ve azami olarakda 150.000 liraya hüküm edilmesi gerekir.
1993 yılı için de aynı uygulama sonucu 1993 yılı memur maaş katsayısı 1.1.1993 gün yürürlüğe giren Bütçe Yasası ile 740 kat sayı kabul edildiğinden, 84 kat sayıya göre (740 - 84 = 656: 75=8 adet) 8 adet 75 puan bulunduğundan, asgari hafif para cezası 1.1.1993 gününden itibaren (5000 x 8=40.000 TL.) ve azami para cezası, (30.000 x 8 = 240.000 TL.) olarak hükmedilmesi gerekir.
Temyize konu olayda hakimin reddi 4.3.1993 gününde yapıldığına göre para cezası taban 40.000 TL., tavan 240.000 TL.dır.
Bir hakimin reddi sözkonusu olduğuna göre 900.000 TL. para cezası hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Birinci bendde yazılı nedenlerle hükmün (ONANMASINA); ikinci bendde yazılı nedenlerle hükmün (BOZULMASINA), 7.10.1993 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy