(6831 S. K. m. 2/B)
Dava: Taraflar arasındaki aplikasyon ve 2/B madde uygulamasına itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Orman Yönetimi ve davalılar tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Kadastro sırasında Çevre Köyü 1184 parsel sayılı 4.520 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, belgesiz olarak tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle Ayşe Türkmen adına, 1186 parsel sayılı 8.220 m2 yüzölçümündeki taşınmaz belgesiz olarak tarla niteliği ile Hatice Özcan, Hacer Tuğral ve Fatma Uslay adlarına payları oranında tesbit edilmiş, her iki parsel birleştirilerek 2981 parsel oluşmuş, daha sonra özel parselasyonla 1708 ada 1 ve 2, 1710 ada 1, 2, 3 ve 4, 1709 ada 1, 2, 2982 ve 2983 parseller olarak ifraz edilmiştir. 1710 ada 1, 2 ve 3 parsel sayılı sırasıyla 563,17 m2, 892,56 m2 ve 881,39 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar Fatma Uslay; 1709 ada 1 ve 2, 1708 ada 2 ve 2983 parsel sayılı sırasıyla 106,11 m2, 1.318,41 m2, 283,45 m2 ve 1.285,75 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar Sami Yiğit adına tapuda kayıtlıdır. Davacı Orman Yönetimi, 1710 ada 1, 2 ve 3; 1708 ada 2; 1709 ada 1, 2 ve 2983 parsel sayılı taşınmazların kesinleşmiş orman tahdidi içinde kaldığı iddiasıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde ayrı ayrı dava açmıştır. Mahkemece esasa ilişkin olarak verilen kararlar 20. Hukuk Dairesince ayrı ayrı bozulmuştur. Bozma ilamlarında çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede 1973 yılında yapılıp kesinleşen orman tahdidi, 01.09.1997 tarihinde ilanı yapılan ve eldeki dava sebebiyle kesinleşmeyen aplikasyon ve 2/B madde uygulamasının bulunduğu, Orman Yönetimi tarafından açılan tapu iptali ve tescil davasının aynı zamanda aplikasyon ve 2/B uygulamasına itiraz davasına dönüştüğü, 3373 Sayılı Yasa ile değişik 6831 Sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca 6 aylık askı süresi içerisinde açılacak orman kadastrosuna ve 2/B madde uygulamasına itiraz davalarında görevli mahkemenin Kadastro Mahkemeleri olduğu, tapu iptali ve tescil davasının elde tutularak, aplikasyon ve 2/B madde uygulamasına itiraz davası yönünden görevsizlik kararı verilmesi ve 2/B madde uygulamasına itiraz davasının sonucunun beklenerek oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gereğine değinilmiştir. Asliye Hukuk Mahkemesince bozma ilamına uyularak 2/B madde uygulamasına itiraz davası yönünden görevsizlik kararı verilerek, ilgili belgeler Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir. Kadastro Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, 1710 ada 1, 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların Fen Bilirkişi Salim Küçük tarafından düzenlenen 26.10.2004 tarihli raporda kırmızı renkle taralı olarak işaretlenen 409,60 m2, 527,46 m2 ve 270,87 m2 yüzölçümündeki bölümlerinin 1709 ada 1, 2 ve 2983 parsel sayılı taşınmazların tamamının 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde koşullarını taşımadığı gerekçesiyle orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline, 1708 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 2/B madde uygulamasına konu olmadığından, bu parsel hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş, hüküm davacı Orman Yönetimi ve davalılar tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, aplikasyon ve 2/B madde uygulamasına itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde 02.07.1974 tarihinde ilanı yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra 01.09.1997 tarihinde ilanı yapılıp dava tarihinde kesinleşmeyen aplikasyon ve 2/B uygulaması vardır.
Mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hükme yeterli değildir. İncelenen dosya kapsamından, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 02.07.1974 tarihinde askı ilanı yapılıp kesinleşen orman kadastrosunun bulunduğu, Orman Yönetiminin 1184 sayılı kök tapulama parselinin orman sayılan yerlerden olduğu savıyla Hatice Özcan, Fatma Uslay ve Hacer Tuğral'ı taraf göstererek 20.06.1983 tarihli dilekçe ile açtığı tapu iptali ve tescil davası sonucunda Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.1984 gün 1983/308-1984/221 sayılı karar ile taşınmazın fen bilirkişi raporunda işaretlenen 6.200 m2 yüzölçümündeki bölümünün tapusunun iptali ile kesinleşmiş orman tahdit sınırı içerisine alınmasına karar verildiği, bu karara dayanak teşkil eden orman ve fen bilirkişi raporlarının ve dava dosyasının eldeki dosya içerisinde bulunmadığı, bu kez Orman Yönetiminin 1186 sayılı kök tapulama parselinin orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla Hasan Tuğral'ı taraf göstererek 18.10.1988 tarihinde açtığı tapu iptali ve tescil davası sonucunda Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.05.1989 gün 1988/656-1989/286 sayılı karar ile taşınmazın Fen Bilirkişi Abdullah Öce tarafından düzenlenen 03.05.1989 tarihli raporda B ile işaretlenen 4.150 m2 yüzölçümündeki bölümünün tapu kaydının iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline A ile işaretlenen 370 m2 yüzölçümündeki kesiminin davalı üzerinde bırakılmasına karar verildiği, kararın 14. Hukuk Dairesince 18.01.1991 tarihinde onandığı, hükme esas alınan orman ve fen bilirkişi raporlarının dosyada mevcut olduğu ancak dava dosyasının getirtilmediği, daha sonra 01.09.1997 tarihinde askı ilanı yapılıp kesinleşmeyen aplikasyon ve 3302 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan orman bilirkişi Semiha Özgür tarafından düzenlenen raporda; çekişmeli 1709 ada 1, 2 ve 2983 parsel sayılı taşınmazların tamamen, 1710 ada 1, 2 ve 3 parsel sayılı taşınmazların sırasıyla 409,60 m2, 527,46 m2, 270,87 m2 yüzölçümündeki bölümlerinin 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamasıyla orman rejimi dışına çıkarıldıkları, 1710 ada 1, 2 ve 3, 1709 ada 1, 2 ve 2983 parsel sayılı taşınmazların sürülü ve ekili olduklarından orman niteliklerini kaybettikleri, üzerlerinde orman ağacı ve köklerinin olmadığı, azda olsa humus bakiyesine rastlandığı, 1708 ada 2 parsel sayılı taşınmazın tarım arazisi olduğu, 6831 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamasına konu olmadığı açıklanmış, ancak rapor ekindeki krokide çekişmeli taşınmazların 1974 tahdidi, 1997 yılında yapılan aplikasyon ve 2/B madde uygulaması, Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.1984 gün 308-221 sayılı ve 25.05.1989 gün 656-286 sayılı kararlarıyla oluşan OTS noktalarındaki konumları gösterilmemiş ve bu uygulamaları ayrı ayrı renklerle gösteren irtibatlı müşterek kroki çizilmemiştir. Bundan ayrı, dosya arasında bulunan Fen Bilirkişi Salim Küçük tarafından düzenlenen 30.09.2004 ve Orman Bilirkişi Semiha Özgür tarafından düzenlenen 12.10.2004 tarihli raporların suretleri incelendiğinde; 1184 sayılı kök tapulama parselinin ifrazından oluşan 1708 ada 1 ve 1710 ada 4 parsel sayılı taşınmazların Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/835 esas sayılı dava dosyasında davalı oldukları, 1708 ada 1 parselin A ile işaretlenen 3,55 m2 yüzölçümündeki bölümünün, 1710 ada 4 parsel sayılı taşınmazın ise, tamamının kesinleşmiş orman tahdidi içinde kaldığının açıklandığı, fen bilirkişinin çekişmeli olan 1708 ada 2 parsel sayılı taşınmazın güney bölümünü kesinleşmiş tahdit haritası içerisinde işaretlediği anlaşılmaktadır. Eldeki dava dosyasında ise, fen ve orman bilirkişileri tarafından düzenlenen raporlarda 1708 ada 2 parsel sayılı taşınmaz tahdit hattı dışında işaretlenmiştir. Her iki dava dosyasında görev alan fen ve orman bilirkişileri aynı olmakla birlikte düzenlenen raporlar birbirleriyle çelişkilidir. Mahkemece bu çelişki üzerinde durulup yöntemince giderilmemiştir. Bu haliyle uzman orman ve fen bilirkişilerinin orman tahdit haritası ve tutanaklarını nasıl uyguladığı ve taşınmazın kesinleşen orman tahdidinde, aplikasyon ve 2/B madde uygulamasında ne gibi işleme tabi tutulduğu net olarak anlaşılamamaktadır. Böylesine yetersiz, bilimsel verilerden uzak ve çelişik raporlara dayanılarak karar verilemez. Hakimin bilirkişi raporlarını denetleme yükümlülüğü vardır.
Orman tahdidinin kesinleştiği yerlerde bir yerin orman olup olmadığı ve hukuki niteliği orman tahdit tutanak ve haritalarının uygulanması ile belirlenir.
O halde; öncelikle, 02.07.1974 tarihinde ilanı yapılıp kesinleşen orman kadastrosu ve 01.09.1997 tarihinde ilanı yapılıp eldeki dava sebebiyle kesinleşmeyen aplikasyon ve 3302 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamasına ilişkin aplikasyon ve orman rejimi dışına çıkartma haritaları, işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarını askı ilan tutanakları, 1184, 1185 ve 1186 sayılı parsellerin kadastro paftaları, Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.1984 gün 308-221 sayılı ve 25.05.1989 gün 656-286 sayılı dava dosyaları bulundukları yerden getirtildikten sonra mahkemece, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ve bir harita mühendisinden veya olmadığı takdirde bir tapu fen memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, yörede 1974 yılında 1744 Sayılı Yasa Hükümlerine göre yapılıp kesinleşmiş tahdit haritası ve 01.09.1997 tarihinde ilanı yapılan aplikasyon ve 3302 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulama haritaları ile çekişmeli taşınmazların tapulama paftası ölçekleri denkleştirilerek sağlıklı bir biçimde zemine uygulanıp, değişik açı ve uzaklıklarda olan en az 12 ya da 13 orman tahdit sınır (OTS) noktasını gösterecek biçimde çekişmeli taşınmazların ilk tahdit haritası ile aplikasyon ve 2/B madde haritasındaki ve Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.1984 gün 308-221 sayılı ve 25.05.1989 gün 656-286 sayılı dava dosyalarında belirlenen tahdit hattına göre konumları duraksamaya yer vermeyecek şekilde saptanmalı; bilirkişilere, çekişmeli taşınmazların bu haritalara ve Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.1984 gün 308-221 sayılı ve 25.05.1989 gün 656-286 sayılı dava dosyalarında belirlenen OTS noktalarına göre yapılan uygulamalarla ilgili konumlarını ayrı ayrı renklerle gösteren müşterek kroki düzenlettirilmeli, oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Yapılan uygulama ve araştırma sonucunda çekişmeli taşınmazların 3302 Sayılı Yasanın 2/B madde uygulamasıyla orman rejimi dışına çıkarıldıklarının belirlenmesi halinde aleyhteki hükmü davalı Hazinenin temyiz etmediği gözetilerek 2/B işleminin iptaline karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı Orman Yönetimi ve davalı gerçek kişilerin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine 22.09.2005 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy