MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tesbitine itiraz davasından dolayı yerel mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 16/12/2010 gün ve 2010/11848-16008 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiş, süresi içinde Hazine ve ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içindeki tüm belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
... köyü ... Yanı mevkii 317 ada 30 parsel sayılı 4720 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, ... ... Kızı ... irsen intikal yoluyla zilyetliğinde iken, 1980 yılında ... sattığı onunda bilinmeyen bir tarihte bilinmeyen bir bedelle ...’e sattığı, ...’in Marmaris 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/418 sayılı dosyasına tescil davası açtığıdan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tesbit edilmiştir. Marmaris 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/418 sayılı dava dosyasında davacı ... 09.11.2004 günlü dilekçeyle ... köyünde ... Yanı mahallesi ... mevkiinde bulunan sınırlarını bildirdiği 5000 m2 yüzölçümündeki taşınmazın, kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği nedeniyle adına tescili istemiyle Hazine, Orman Yönetimi ve köy tüzel kişiliği aleyhine açtığı davanın kabulüne ilişkin Marmaris 3. Asliye Hukuk mahkemesinin 16.07.2007 gün ve 2004/418-305 sayılı kararı, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 27.05.2008 gün ve 2008/2609-2871 sayılı kararıyla “Hükme dayanak yapılan uzman bilirkişi raporlarında, çekişmeli taşınmazın kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği yoluyla edinilecek yerlerden olduğu bildirilmişse de, dosyaya eklenen fotoğrafların bunu yalanladığı, öncelikle çekişmeli parselin bulunduğu yerde genel arazi kadastrosu yapılıp yapılmadığının yöntemince sorulması, yapıldığı anlaşıldığı taktirde, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve topografik haritalar getirtilip uygulanarak, kadastro tarihine kadar zilyetlik edinme koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması, kadastro geçip tesbit dışı bırakılmışsa tesbit dışı bırakma tarihinden sonra zilyetlik edinme koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması” gereğine işaret edilerek bozulmuş, Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyulduktan sonra çekişmeli taşınmazla ilgisi 317 ada 30 parsel sayısıyla kadastro tesbit tutanağı düzenlendiği gerekçesiyle görevsizliğe ilişkin 27.02.2009 gün ve 2008/206-71 sayılı kararının kesinleşmesiyle dosya kadastro mahkemesine gönderilmiştir.
Davacı ...'in, ... aleyhine açtığı davada, dava konusu ... köyü Değirmenyanı mevkiinde bulunan yerin Haziran 1989 tarih 4 numaralı tapuda 17/3840 payını ... oğlu ... İşler’den satın aldığını, satış işlemi sırasında satın aldığı yer olarak kendisine, ... Valiliği İl İmar Müdürlüğünün yapmış olduğu parselasyon haritasına göre, 14 ada 020-a-19-a-1-d numaralı paftada ve 14 nolu ada da 540 m2 yüzölçümündeki taşınmazın gösterildiğini, arazi kadastro yapıldığı sırada köyde olmadığı için, taşınmazının başkaları adına tesbitine itiraz edemediğinden, 317 ada 30 sayılı parselin tesbitinin
iptali ve tapudaki payı oranında adına tapuya tescilini, davacı ... ise ... aleyhine açtığı davada, ... köyü 317 ada 30 sayılı parselin tapuda Mart 1290 tarih Defter 9, varak 18 ve 19 sayılı sicilden gelen Şubat 1962 tarih 4 ve 5 sıra numaralı tapu kayıtları kapsamında ve ... ... adına kayıtlı iken, bunun 1000 m2'lik bölümünü satın aldığını, tapudaki diğer pay sahiplerince kendisine gösterilen 30 sayılı parselin 1000 m2'lik bölümünün adına tapuya tescili istemiyle dava açmış ve davalar birleştirilmiştir.
Mahkemece davacılar ... ile ...’in davalarının REDDİNE, davacı ...’in davasının KABULÜ ile çekişmeli 317 ada 30 sayılı parselin davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar Orman Yönetimi, Hazine ile davacılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiş,
Dairenin 16.12.2010 gün ve 2010/11848-16008 sayılı kararında özetle “Davaya konu taşınmazın orman sayılan yerlerden olmayıp kadim tarım arazisi olduğunun belirlendiği gerekçesiyle Orman Yönetimi ve Hazinenin temyiz itirazlarının reddine karar verilip, ... ve ...’ın temyiz itirazları kabul edilerek, Marmaris Kadastro Mahkemesinin 05.04.2001 gün ve 1996/11-16 sayılı kararına ait dava dosyasında; davacıların tutundukları tapu kayıtlarının sınırlarında yazılı noktalar arasında düz hatlar çizilmek sureti ile tapu kaydının kapsamının belirlendiği, tapu kaydında yazılı nokta sınırların birleştirilmesi ile düzenlenen haritanın, temyize konu davada da, yerel ve fen bilirkişi aracılığı ile uygulaması sonucu, dava konusu parselin tapu kaydı kapsamı olarak belirlenen geometrik şeklin içinde kaldığı, ancak, tapu kaydının miktar itibarı ile araziye tatbikinin ve tapu kaydında sabit bir sınır olmadığı için; hangi sınırdan ve nereden başlanılarak tapu kaydına kapsam belirlemenin de mümkün olmadığı; kadastro çalışması sırasında özel mülkiyete konu olabilecek nitelikte yerler olduğu için kadastro tespit tutanakları düzenlenen arazilerin, dağ, tepe, orman, taşlık kayalık ve benzeri arazilerle çevrili olduğu; böyle bir arazi yapısı içerisinde miktar itibarı ile uygulama yaparak davacıların tutundukları tapu kaydına kapsam belirlenemeyeceği, dava konusu taşınmaz tapu kaydı kapsamında kalsa bile, davalı ve katılan davacıların müşterek miras bırakanlarının, zilyetliğinin Medeni Yasanı yürürlüğe girmesinden 10 yılı aşkın bir süre önce başlayıp kadastro tespit tarihine kadar çekişmesiz, aralıksız ve malik gibi devam ettiği; davacıların bu güne kadar herhangi bir çekişme yaratmadıkları; davalı ve katılanlar ile müşterek miras bırakanlarının bir insan ömrünü aşan süre zilyetliklerinin kiracılık sıfatı ile devam ettiğinin davacılar tarafından kanıtlanamadığı; Medeni Yasanın yürürlüğe girdiği 4 Ekim 1926 tarihinden önce uygulanmakta olan ve Medeni Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra da bu yasaya aykırı olmayan hükümlerinin yürürlükte olduğu kabul edilen Şevval 1274 (1858) tarihli Arazi Kanunnamesinin 20 (30) ve 78. maddelerine göre tapu kayıtlarının yasal değerini kaybettiği" yönündeki gerekçesi kabul edilip, bunun yanı sıra, tapu maliki "..." ile "... ..." nin aynı kişiler, ... ...’nin de tapu maliki ... hanımın babası olduğu, ... Hanımın tapu maliki ...’nin kızı olmadığı, dolayısıyla davacıların tapu malikinin mirasçısı sıfatını taşımadıkları yönündeki itirazlarının, dosya kapsamındaki delillere göre dayanağı bulunmadığı, aynı belirlemelerin, Marmaris Kadastro Mahkemesinin 08.03.2003 gün ve 1991/363-231 sayılı kararını temyiz yoluyla inceleyen 16. Hukuk Dairesinin 14.07.2006 gün ve 2005/13657-5526 sayılı ve 7. Hukuk Dairesi kararlarında da yapıldığı, ... oğlu ...ile ...'ın diğer oğulları ve ..., ..., ... Tarım ile ..., ...ve ...'ın babası ... ...'in ... köyünden 79 kişi ile birlikte 03.10.1988 tarihinde davalı ... Ailesi tarafından, nokta sınırlı Mart 1290 tarih ve 18 nolu tapudan yasal olmayan tedavüllerle yeni sınırlar ilave edilerek yapılan intikal ile oluşan ... Çiftliğine ait Ağustos 1326 tarihli sicilden gelen Temmuz 1969 tarih 63 ve 64 numaralı tapu kayıtlarının iptali istemiyle tapu maliki ... ve arkadaşları aleyhine açtıkları davanın “Tapunun intikalleri ile ifraz ve sınır değişikliği işlemlerinin yapıldığı tarihlerdeki yasal prosedürlerle uygun olduğu ve tapu kayıtlarının hukukî değerini koruduğu” gerekçesiyle reddine ilişkin, mahkemenin 28.01.1994 gün ve 1988/333-51 sayılı kararı, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 07.02.1995 gün ve 1994/7430-1073 sayılı kararının ile temyiz
itirazları süre yönünden ret edilerek 12.09.1995 tarihinde kesinleştiği, aynı konuda Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesi ve kadastro mahkemesinin benzer kararlarının bulunduğu, Marmaris Kadastro Mahkemesinin 11.06.1990 gün ve 1978/127-22 sayılı kararını temyiz yoluyla inceleyen 7. Hukuk Dairesinin 26.02.1991 gün ve 1990/11579-2459 sayılı kararında Mart 1290 tarih ve 18 nolu sicilden gelen ... Çiftliğine ait 4000 dönüm ve aynı tarih 19 nolu sicilden gelen ... (...) Çiftliğine ait 3000 dönüm yüzölçümlü "Tapu kayıtlarının doğru temele dayandığı, düzenli bir şekilde gittilerinin bulunduğu ve bu nedenle geçerli tapu kayıtları olduğu" nun kabul edildiği, sözü edilen kesin mahkeme kararları ve diğer nedenlerle, davacıların maliki olup, dayandıkları çiftlik tapu kayıtlarının doğru temele dayandığı, düzenli şekilde intikal ve gittilerinin bulunduğu anlaşıldığından tapu kayıtlarının hukukça geçerli olduğu, ... ve ... (...), ...-... isimlerinin ve yine davacıların dayandığı tapu kayıtlarında yazılı sınır yerlerinin bölgeye ait en eski tarihli olan 1328 (1912) tarihli ve daha sonra 1944-1964 yıllarında baskısı yapılan memleket haritaları üzerinde yazılı olduğu, gerek temyize konu davada yapılan keşiflerden sonra düzenlenen bilirkişi raporlarında, gerekse tarafların delil olarak dayandığı ve bir örneği dava dosyası içinde bulunan ... köyü 74 sayılı parsele ait kadastro mahkemesinin 1978/127 (bozma kararından sonra 1996/11) sayılı olan ve 7. Hukuk Dairesinin 11.12.2010 gün ve 2001/8221-9432 sayılı kararı ile onanan, ... (...) köyü 804 sayılı parsele ait, kadastro mahkemesinin 1974/9 sayılı olan ve 7. Hukuk Dairesinin 30.09.2003 gün ve 2002/4585-2674 sayılı kararı ile bozulan dava dosyalarında, Harita Genel Komutanlığı Askeri Coğrafya Daire Başkanı Müh. ...... ... ve Plan Daire Başkanı Y.Müh. Alb. ...'un verdiği 04.03.1999 tarihli rapor ile eki haritalarda ve aynı dosyalarda bilirkişi olarak bilgililerine başvurulan Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Daire Başkanları, Harita Mühendisleri ... ..., ..., Tapu Arşiv Daire Başkanı ... ... tarafından düzenlenen 19.02.1999 tarihli 21 sayfalık rapor ve Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., Prof Dr. ... ... tarafından düzenlenen rapor ve eklerinden, yine aynı dava dosyalarında ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Jeodezi ve Fotogometri Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. ... ...'ün, bölgeye ait 1328 (1912) yılından beri bir çok kere düzenlenen askeri haritaları yerine uygulayarak ve tapu kayıtlarında geçen sınır yerlerini keşif heyeti ile bizzat gezip gözlemlemek suretiyle düzenlediği 14.04.1999 tarihli 9 sayfalık raporundan anlaşıldığı, sözü edilen bu raporlara dayanılarak kadastro mahkemesinin 05.04.2001 gün ve 1996/11-16 sayılı kararı ile Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen rapor ve ek raporlar incelendiğinde, ... ... Vakfının gayri sahih vakıf olduğunu bildiren sadece 51. bentde yazılı ...-...'nun 08.03.2000 tarihli rapor bulunduğu, sözü edilen bu raporun sonuç bölümünde, "... gayri sahih vakıf olmasının sonucu değiştirmeyeceği, çünkü tapu kayıtlarının düzenli olarak intikal ettiğini ve yasal değerini koruduğu, zilyetlerin kiracı sıfatıyla kullandıklarının” bildirildiği, ancak bu bilirkişilerden Prof. ..., vakfiyenin dayanağı olan ve rapor tarihinden sonra eski arşivlerde bulunup örnekleri çıkartılan belgeler üzerinde yeniden yaptığı incelemelerde, ... ... Vakfının sahih vakıf olduğu sonucuna ulaşarak 21.09.2004 tarihli raporu verdiği, yine 08.03.2000 tarihli raporda imzası bulunan Prof. ... 30.09.2004 tarihli raporunda, davacı tapu sahiplerinin 1926 yılına kadar mutasarruf, bu tarihten taviz bedelinin ödendiği, 1961 yılına kadar da miri arazi üzerinde mülkiyet hakkı olduklarını gösteren bir "Karine" oluştuğundan, yine zilyetliğe değer verilemeyeceği ve bu taşınmazların zilyetlikle kazanamayacağını bildirdiği, ... ve arkadaşlarının 08.03.2000 tarihli raporu dışında kalan; 05.03.2000 tarihli raporu düzenleyen Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., Dr. ..., Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen raporlarda Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Milli Emlak Genel Müdürlüğü personelince düzenlenen rapor Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ... ve ...tarafından düzenlenen raporlarda ... ... Vakfının mülk araziden tahsis edilen sahih ve icareteynli vakıf olduğunun, tapu kayıtlarının
yasal değerini koruduğunun anlaşıldığı, dosyadaki belgelere göre bu araziye zilyet olduğunu iddia eden kişilerin 1926 yılından önce ve sonra malik gibi zilyet olmadıklarını gösteren pek çok resmî belge ve bilgi bulunduğu, bu bilgi ve belgelerden, kadastro mahkemesinin 1978/72 (Dairenin 2010/8998) sayılı dosyasında davaya konu olan ... köyü 120 sayılı parselin zilyetliğe dayanarak adlarına tescilini isteyen kişilerin miras bırakanı olan ve 1955 yılında ölen ... oğlu ...'ın ... Çiftliğinin kahyası olduğu, bu köyde, ...'ın diğer köylüler gibi çiftlik sahiplerine ait tarlalarda süremekçi (kiracı) olduğu ve ... Çiftlik arazisine dahil ... mevkiinde kiracı sıfatıyla kullandığı tarlanın 4274 sayılı Yasanın 28. maddesi gereğince köy okulu tatbikat bahçesi olarak kamulaştırılmasına karar verildiği, yine ... köyü 120 sayılı parsel için ..., ve zilyetli iddiasında bulunan ... ... ve arkadaşlarının, ... Çiftliğine ait Mart 1290 tarih 18 nolu sicilden gelen Temmuz 1969 tarih 63 ve 64 nolu tapu kayıtlarının iptali konusunda asliye hukuk mahkemesinde açtıkları davanın, 28.01.1994 gün 1988/333-51 sayılı kararla reddedilip kesinleştiği, bu kararın, zilyetler yönünden kesin hüküm ve güçlü delil oluşturduğu, ...ile ..., ... ’ın, köylülerin ... Çiftliğinde işgalci ve kiracı (süremekçi) olduklarını, çiftlik tapu kayıtlarının bu yerlere ait olduğunu belirleyen birçok resmi evrakı imzaladıkları, bu beyanların kendilerini bağladığı, zilyetliklerinin malik gibi olmadığını gösterdiği,
..., ... ve ... Çiftliklerinin ... ...'ın mülk arazilerinden tahsis ederek kurduğu sahih vakıf olduğu, tapu kayıtları düzenli olarak kadastro tespitinin yapıldığı tarihe kadar intikal ettirildiği, mülkiyet hakkını doğrulayan yasal kayıtlar olduğu, 1858 (1274) tarihli Arazi Kanunnamesinin 4. maddesi gereğince mülk arazilerde sahih vakıflarda bu kanunnamelerin 20 ve 78. madde hükümleri uygulanamayacağının, bilirkişilerin dava konusu parselin eskiden beri kullanılan kültür arazisi olduğunun, orman sayılan yerlerden olmadığı, mahkemenin 05.04.2001 gün ve 1996/11-16 sayılı dosyasında yapılan ve taraflarda açıkça itiraz edilmeyen uygulama ve düzenlenen haritaya göre çiftlik tapu kaydı kapsamında kaldığını belirttikleri, 1936-1937 yıllarında Türkiye genelinde tüm taşınmazların vergiye kayıt ettirildiği, vergi kayıtları mülkiyet belgesi değilse de o yıllarda taşınmaza zilyet edildiğinin karinesi olduğu, bu tarihlerde ve daha sonraki yıllarda dava konusu parsele malik gibi zilyet olduğunu iddia eden kişilerin bu köy sınırları içinde vergiye kayıt ettirdikleri hiçbir taşınmazları bulunmadığı, çiftlik tapu sahiplerinin ... köyünde 7.474.950 m2 ... (...) köyünde 1.430.000 m2 ... köyünde 1.278.130 m2 tarla cinsli vergi kayıtlarının bulunduğu ve bu arazilerin vergilerinin 1969 yılına kadar ödedikleri dosya içindeki makbuz örneklerinden anlaşıldığı, diğer taraftan Yargıtay İçtihatları ve öğretide; Zilyet olduğu taşınmaz için kira bedeli yada ecrimisil ödeyen, kişi yada kişilerin, başka bir kimseyi malik yerine koyup, onun vasfına ve üstün hakkına saygı gösteren, kişi yada kişilerin, bir taşınmazın vakıf malı olduğunu bilen kişi ya da kişilerin malik gibi zilyet olmadığının kabul edildiği, bir an için mahkemenin kabul ettiği gibi dava konusu taşınmazın tapu kaydı kapsamı dışında kaldığı düşünülse bile, adlarına tescil kararı verilen zilyetlerin ve miras bırakanlarının imzalı beyanları ve miras bırakanları ...'ın çiftlik kahyası olması nedeniyle, araziyi çiftlik sahipleri adına yönetip ve onlar adına kullandığı ve dolayısıyla zilyetlerinin malik sıfatıyla olmadığının kabulünün zorunlu olduğu, ... Çiftliğine ait 376 Hektar 7210 m2 yüzölçümlü ve ... Çiftliğine ait 275 hektar 8907 m2 yüzölçümlü tapu kayıtlarına ve yine ... Çiftliğine ait 7.474.950 m2 yüzölçümlü tarla cinsli vergi kayıtlarına dayanılarak çiftlik tapu ve vergi kaydı sahipleri adına hiçbir taşınmazın tescil edilmediğinin dosya kapsamından anlaşıldığı, çiftlik tapu sahiplerinin dayandıkları ve bir çoğu 1996/11-16 sayılı dosyanın karara bağlanmasından sonra bulunup ibraz edilen birbirini doğrulayıp tamamlayan yazılı ve aksi kanıtlanamayan belgeler ve tanık beyanları karşısında, aynı köyde bulunan başka arazilerde çiftlik tapu malikleri ile davacı ya da davalı konumunda olduğu anlaşılan ve sadece zilyetliğe dayanan taraf tanıklarının soyut içerikli beyanlarına değer verilemeyeceğinin düşülmediği, bu nedenle davacılar ... ve
...’den tanık bildirmelerinin istenmesi, ...'in dayandığı Haziran 1989 tarih 4, Haziran 1999/4 sayılı ve ...’ın dayandığı ... ait tapu kaydının getirtilmesi, sonra ... ... Vakfının, belirtilen niteliği göz önünde bulundurularak; bir orman, üç harita mühendisi ve davada yarar ilişkisi bulunmayan olabildiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler huzuruyla taşınmaz başında yeniden keşif yapılması, bu keşiflerde mahkemece daha önce kılavuz (pilot) dosya olarak yargılaması yapılan ... köyü 74 sayılı parsele ait 1996/11 ve ... (...) köyü 804 sayılı parsele ait 1974/9 (Bozma kararından sonra 2004/6) sayılı dosyaya verilen ve yukarıda (7). bentde yazılı Müh. Alb. ... ... ve arkadaşlarının düzenlediği 04.03.1999 tarihli rapor ile eki haritalar, Harita Mühendisi ... ... ve arkadaşlarının düzenlediği 19.02.1999 tarihli rapor ile eki haritalar ve Prof. Dr. ... ve arkadaşlarının düzenlediği rapor ile eki haritalar ve Prof. Dr. ... ...’ün bölgeye ait 1328 (1912) yılından beri günümüze kadar bir çok kere düzenlenen askeri haritaları yerine uygulayarak verdiği 14.04.1999 tarihli rapor ve eki olan haritalardan ve diğer raporlar ile yukarıda (14) bentde yazılı ... Hamdi tarafından düzenlenen 11.09.1308 (1892) tarihli rapor (16). bentde yazılı Dahiliye Nezaretinin emri üzerine bir heyet tarafından hazırlanan 9 Kasım (T.Sani) 1325 (1909) tarihli rapor, davacının babası ... Yaman’ın imzasının bulunduğu 20.01.1947 tarihli “Tapu Tatbikat Zaptı" yine davacı murisi ... Yaman'ın 27.10.1964 tarihinde tanık olarak dinlendiği, asliye hukuk mahkemesinin 1963/153 E.-1966/131 K. ve 1963/154 E.-1966/132 K. sayılı dava dosyalarındaki delillerden yararlanılarak çiftliklere ait tapu kayıtları yerine uygulanıp, ... köyü 804 sayılı parsel hakkındaki 7. Hukuk Dairesinin 12.04.2004 gün ve 2002/320-1411 sayılı bozma kararında belirtildiği gibi “... harita mühendislerinin 20.02.2001 tarihli raporları ve ekinde düzenlenen geometrik şekli ile davacıların dayandığı tapu kaydına bir sınır çizildiği, bu sınırlar içerisinde bulunan kadim kültür (çiftlik) arazilerinin tapu kaydı kapsamında, ancak bu sınırlar içinde bulunduğu halde kimsenin tasarrufunda bulunmayan arazilerin ise tapu kapsamı dışında kalacağı” nazara alınarak uygulama yapılması, ... Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Jeoloji ve Fotogrametri Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. ... ... tarafından verilen 14.04.1999 tarihli 9 sayfalık raporun sonuç bölümünde aynen "İstenilmesi durumunda tapu kayıtlarında sözü edilen tüm sınır noktalarının konumları, uydulardan yararlanılarak nokta belirleme yöntemi (GPS) ile ölçülerek haritalara konabileceğini ve bu noktaların mevcut ya da yapılacak haritalar üzerine oturtularak çiftliklerin hudutlarının, arazi üzerindeki hangi parselleri içine aldığı ya almadığını gösterebileceğini" bildirmiş olduğundan 1328 (1912), 1944, 1959 ve 1969 tarihli askeri haritalar, 1967 tarihli orman kadastro haritaları ile fotogrametri yoluyla düzenlenen arazi kadastrosu pafta örnekleri 1/5000 ve 1/25000 ölçeğinde birleştirilerek tapu ve vergi kayıtlarında geçen mevkii ve sınır yerleri işaretlenip tapu kapsamı belirlenmesi, dava konusu parsel ile komşu parsellerin ve ..., ... (...), Karacaköy (...) köyündeki tüm parsellerin konumu birleşik haritalar üzerinde gösterilmesi, yine bu haritalar üzerinde yukarıda yazılı çiftlik tapu sahipleri adına tescil edilen ve kesinleşen parsellerde ayrı bir renk kalemle boyanıp işaretlenmeli, dava konusu parsel hakkında kadastro tespitinden önce asliye hukuk mahkemesinin 2003/217 sayılı dosyasında dava bulunması nedeniyle malik hanesi açık bırakılarak tespit tutanağı düzenlendiğinden 3402 sayılı Yasanın 30/2. maddesi hükmüne göre mahkemece lüzum görülen diğer deliller de toplanarak dava konusu parselin gerçek hak sahibi adına tesciline karar verilmesi” gereğine değinilerek bozulmuş,
Bu kez davacı ... ve Hazine Dairenin 16.12.2010 gün ve 2010/11848-16008 sayılı bozma kararının karar düzeltme yoluyla kaldırılarak, ... yerel mahkemenin 12.04.2010 gün ve 2009/651-312 sayılı kararının onanmasını, Hazine ise taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesi için bozulmasını istemiştir.
A) İDDİA, SAVUNMA VE DOSYADAKİ DELİLERE GÖRE BU DAVADA ÇÖZÜMLENMESİ GEREKEN KONULAR;
Dava konusu taşınmazın, cinsi ... ... Vakfı olan ..., ... ve
... - ... Çiftlik tapuları kapsamında olup olmadığı, bu tapu kayıtları kapsamında ise, geldisi olan ... ... Vakfının mülk araziden tahsis edilen, Sahih ve icareteynli vakıf olup olmadığı, Mart 1290 tarih 18, 19 ve 20 numaralı çiftlik tapularından paylaşım ve intikal yoluyla oluşan Ağustos 1326 tarih 2, 3 ve 4 numaralı tapularda malik olarak görülen ... kızı ... Hanım'ın kök tapu kaydı maliki ... (... ...) ...'nin kızı olup olmadığı, tapu kayıtlarının doğru temele dayanıp dayanmadığı ve düzenli şekilde intikallerinin yapılıp yapılmadığı ve yine 1948 yılında ölen ... kızı ... Hanımın davacı kişilerin miras bırakanı olup olmadığı, tapu kayıtlarının sahih esasa dayanıp dayanmadığı, çekişmeli taşınmazın bilinen en eski tarihte kimin tarafından kullanıldığı, kimden kime kaldığı, kullanımın Medeni Yasanın yürürlüğünden 10 yıl önceye uzanıp uzanmadığı, Arazi Kanunnamesinin 20 ya da 78. madde hükümlerinin yürürlükte olup olmadığı ve somut olayda uygulanıp uygulanamayacağı; davacıların dayandığı tapu kayıtlarının ... (... Çiftliği), ... (... çiftliği) ve ... (... Çifliği) köylerinde yapılan kadastro işlemlerinde revizyon görüp görmediği, görmüş ise hangi parsellere uygulandığı, hükmen uygulanmış ise hangi parsellere uygulandığı, harita, plan ya da krokisinin bulunup bulunmadığı, değişebilir sınırlar içerip içermediği, sınırları itibariyle ya da miktarı ile çekişmeli parseli kapsayıp kapsamadığı, kayıt fazlasının nereden kaynaklandığı, zilyetlik yoluyla edinilip edinilemeyeceği, zilyetlik yoluyla kazanma iddiasında bulunan kişiler için bu koşulların oluşup oluşmadığı, adlarına tescil kararı verilen kişilerin zilyetliklerinin kiracı sıfatıyla mı yoksa malik sıfatıyla mı olduğu, zilyetlerin, tapu malikleri ve maliki evvellerine kira ya da benzeri bir ödeme yapıp yapmadıkları, çiftlik tapu malikleri ile ... köyünden 79 kişi arasında görülüp kesinleşen Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/333-51 sayılı kararının ve davacıların sunduğu diğer kararların, davanın tarafları için kesin hüküm niteliğinde bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazın bu kararların kapsamında kalıp, kalmadığına ilişkindir.
B) DAVACI ... VE ARKADAŞLARININ TUTUNDUĞU ÇİFTLİK TAPU KAYITLARI OLUŞUMU VE GİTTİLERİ;
Menteşe Sancağı eski Mütesellimi ... ...'e ait olup, bu kişinin idamı ile el konulan ... Kazası Eşrafından ... ... isimli kişinin fuzulen işgal ettiği, ... Kazasında ..., ... ve ... Çiftlikleri, Darphane tarafından idare edilmek üzere Padişah Hazinesine dahil edildikten sonra, 1 Cemaziyelahir 1208, Zilhicce 1207 (9 Ocak 1794) Tarihli Mülkname ile Sultan III. Selim tarafından annesi ......ihsan edilmiş, bu çiftlikler 1209 (1875) yılında ... ... Vakfiyesi olarak, 21 Zilhicce 1209 (1795) tarih 636 numaralı defterin 1. sayfa 1. sırasına kayıt edilmiştir.
12 ... 1263 (1847) tarihinde 477 sayılı Temessük defterinin 157. sayfasına, ... ... Vakfına ait 47 parça emlak ve çiftliğin kaydı yapılmıştır. 29 ... 1264 (1848) tarihli Temessük senedi ile sülüs (1/3) payı ... tasarrufuna verilmiş, bu temessük zayi olduğundan 15 ... 1265 (1849) tarihli senet ile yenilenmiş, 5 Muharrem 1280 (1864) tarihli senetle, sülüsan (2/3) payının nısfı (1/3 payı) ... oğlu ... ... ... efendiye nısfı (1/3 payı) da ... oğlu Kadı ... efendiye verilmiş, 25 Sefer 1291 (1876) tarihli temessük ile ... ... Vakfına ait, senelik 25.000 kuruş icare-i müecceleli, Menteşe Sancağı dahilinde bulunan 17 kıt’a çiftlikatın 1/3 payı müteveffa ...’nın ve 1/3’er payı da basenet ... ve ... ... efendilerin uhdelerinde olduğu, ... ölümüyle payının büyük oğlu ... bey ile ... ve ... beylere, büyük kızı ..., ..., ... ve ... hanımlara intikal ettiği, bunların, paylarını ... ..., ... ve ... ... efendilere sattıkları, yeni maliklerin de aralarında yaptıkları paylaşım ve diğer paydaşların satışı sonucu daha önce 1280 tarihli Temessük senedine bağlanan ..., ..., ... ve ... Çiftliklerinin tamamının icare-i müeccele bedeli ödenmek suretiyle ... ... adına 25 Sefer 1291 (1876) tarih D.9 V.18, 19 ve 20 numaralarda, Cinsi Hanesine zemininin "... ... Vakfından" olduğu ve Senelik 25.000 Kuruş icare-i müeccele ve 20.000 kuruş müeccele bedeli de tapu siciline yazılarak kaydedilmiştir.
... ... Vakfına ait Mart 1290 tarih (1874-1875) D.9 V.18 numarada ... Çiftliği olarak, zemini ... ... Vakfından cinsi çiftlik 4000 dönüm yüzölçümlü, ... Gediği ve... Çiftliği ve ... ve ... Çiftliği, Mart 1290 tarih D.9V.19 numarada ... (...) Çiftliği olarak 3000 dönüm yüzölçümlü, ... Gediği ve ... yanı ve ... Çiftliği, İnbükü Başında ..., Mart 1290 tarih D.9 V.20 numarada ise ... ve ... Çiftliği olarak 7000 dönüm yüzölçümlü, ... Gediği ve ... İskelesi ve ... ve ... ve ... Gediği ve ... Dağı ve ... Dağ ve Taş Bükü ve ... Çiftliği sınırlı olarak ... ... adına kaydedilmiştir.
... ÇİFTLİĞİ; Ağustos 1326 (1910) tarih 2 numarada zemini ... ... Vakfı’ndan cinsi Eşcarı müsmire ve gayri müsmirei müştemil çiftlik 4000 dönüm yüzölçümlü D: ... Gediği, B: ..., K: ..., G: ... Beli, iktisap sebebi olarak, ... ... ölümüyle mirasçıları olan oğlu ... Ağa ve kızı ... Hanımın paylaşımı sonucu, bu çiftliğin ... Hanım payına düştüğü, tarafların muvafakat ve takrirleri, 8 Mayıs 1301 (1885) tarihinde İl İdare Meclisi huzurunda ahz ve istima kılındığı, il merkezinde tutulan evrak kaydından müsteban olduğu, İl Tapu Sicil Memurluğunun 21 Ağustos 1326 (1910) tarih ve 14 numaralı tahriratından anlaşılmakla, intikalen ve taksimen ... ... kızı ... Hanım adına tescil edilmiş, Eylül 1340 (1924) tarih 4 sıra numaralı 4000 dönüm yüzölçümlü tapu kaydı, ... ... oğlu ... ... karısı ve ... ... kızı ... Hanımın tasarrufunda olduğu, ölünceye dek bakma vaadi sözleşmesiyle meccanen ferağ edeceği, karyesinin 12 Ağustos 1340 (1924) tarihli ilmühaberi ve Varidat İdaresinin 26 minhü tarih ve 41/1 numaralı ruhsat tezkeresinden anlaşılmakla, ... Hanımın yazılı şartıyla ferağından... oğlu ... ... çocukları ... Bey, ..., ... ve ... efendiler adına tescil edilmiş, ...’in 1955, ...’in 1966, ...’un 1957 ve ...’in de 1948 yılında ölümü üzerine 1962 yılında bu kişilerin mirasçılarına intikal yoluyla tescil edilmiştir. Şubat 1962 tarih ve 5 sıra numarada 367 hektar 7210 m2 yüzölçümüyle yukarıda yazılı ... (...) Çiftliği iktisabında olduğu gibi mirasçılar üzerine intikal ettirilmiş ve daha sonra ifraz edilerek Mayıs 1969 tarih 10 ve 11 numaralı kayıtlara gitmiştir.
Mayıs 1969 tarih ve 10 sıra numaralı tapu kaydı: ... Çiftliğinden müfrez 332 hektar 3210 m2 yüzölçümündeki, sınırları; D: ... Gediği, B: ..., K: ..., G: ... Beli ve bu yerden ifraz edilen çiftlik arazisi sınırlarıyla ... oğlu ... (... ...)in 1966 yılında ölümü ile mirasını, çocukları ..., ..., ... ve ... bıraktığı, ...’nin 1967 yılında ölmesiyle mirasını oğlu ... ile kızları ... ve ... ve karısı ... ile kendisinden önce ölen oğlu ... çocukları ... ve ...'a kaldığından mirasçılar adına intikalinden sonra iki parçaya bölündüğü belirtilerek, bu parça ifraz sınırları ile, Mayıs 1969 tarih 10 numarada tapu maliklerinin mirasçıları adına payları oranında 332 hektar 3210 m2 olarak tescil edilmiş ise de, daha sonra "Yüzölçümünün 332 hektar 3210 m2 olmayıp, 13 hektar 7210 m2 olduğu" belirtilerek Temmuz 1969 tarih 63 numarada aynı kişiler adına tashihen tescil edilmiştir.
Mayıs 1969 tarih ve 11 sıra numaralı diğer ifraz tapu kaydı: 35 hektar 4000 m2 çiftlik arazisi olarak, Doğusu, Batısı ve Kuzeyi bu yerden bölünen sahibi senetlerin müfrez çiftliği, Güneyi; ... Belinden ... giden doğru hattın denizi ilk kestiği nokta ile ... ... Beline giden doğru hattın denizi kestiği noktayı birleştiren deniz sahil hattı sınırları ile yine mirasçıları adına tescil edilmişse de, talepnamenin arkasındaki miktarın 354000 m2 olmayıp 3.540.000 m2 olduğu anlaşılmakla, Nizamnamenin 107. maddesi gereğince “Tashihen tescil edileceği” açıklaması yapılarak Temmuz 1969 tarih 64 numarada yine çiftlik tapu malikleri adına geldi kayıtlarındaki yüzölçüme uygun olarak düzeltme yapılarak tescil edilmiş, çiftliğe ait bu ifraz tapu kayıtları ... köyünde 1970 yılında yapılan kadastroda 1 ilâ 169 sayılı parsellere uygulanmıştır.
... ÇİFTLİĞİ; Ağustos 1326 (1910) tarih ve 2 numarada cinsi ve iktisap sebebi yukarıda aynı tarih 3 numaralı tapunun iktisabı ile aynı olduğu yazılarak ... Karyesi ... Çitliği mevkiinde, D: ... Gediği, B: İnbükü ve ..., K: ..., G: ... Beli sınırlarıyla 3000 dönüm yüzölçümlü olarak ... ... kızı ... Hanım adına tescil edilmiş; Eylül 1340 (1924) tarih ve 3 sıra numaralı 3000 dönüm yüzölçümlü tapu kaydı, yukarıda yazılı aynı tarih 4 nolu tapu iktisabında yazılı olduğu gibi aynı şekilde... oğlu ... ... çocukları ... Bey, ..., ... ve ... efendiler adına intikalen tescil edilmiştir. Çiftlik tapu kayıtlarının sonraki tedavülleri, yukarda ... çiftliği tapularında olduğu gibidir.
... ... ÇİFTLİĞİ: Ağustos 1326 (1910) tarih ve 4 numarada yukarıda yazılı aynı iktisapla, ... Karyesi ... maa ... Çiftliği cinsiyle, D: ... ve Belen Dağı, B: ... ve ..., K: ... Gediği, G: ... ve ... ve ... Gediği sınırlı 7000 dönüm yüzölçümünde, yine ... ... kızı ... Hanım adına tescil edilmiştir. Eylül 1340 (1924) tarih ve 5 sıra numaralı 7000 dönüm yüzölçümündeki tapu kaydı, aynı şekilde... oğlu ... ... çocukları ... Bey, ..., ... ve ... efendiler adlarına tescil edilmiştir.
Şubat 1962 tarih 1 sıra numaralı tapu kaydı: ... Maa ... köyü Mezaraltı mevkiinde eşcarı müsmire ve gayri eşcarı müsmireyi müştemil 639 hektar 5240 m2 çiftliğin, 12/16 payı: D: ... ve ... Dağı, B: ... ve ..., K: ... Gediği, G: ... ve ... ve ... Gediği ile çevrili taşınmazın ... mirasçıları ..., ... ... ve ... ... mirasçıları adına tescil edilmiş, kadastroda ... köyü 373 ila 633 sayılı parsellere revizyon görmüştür.
C) TAPU MALİKİ "..." İLE "... ..." AYNI KİŞİDİR VE ... HANIMIN BABASIDIR.
Davacı ... ve arkadaşları (... ailesi)'nin, ... Hanım'ın mirasçısı oldukları, dava dosyası içindeki veraset ilamlarıyla sabit olduğu gibi, Ağustos 1326 tarih 2, 3 ve 4 numaralı tapu maliki ... Hanımın dava dosyası içindeki nüfus kaydında baba adı ... ...’dir. Tapu kayıtlarında ise “... Kızı” olarak geçmektedir. Ancak, davacılar tarafından ibraz edilen ve Osmanlı arşivleri ile şer’i sicil kayıtları üzerinde yapılan araştırmanın bulunduğu delil klasörü içindeki belgeler arasında yer alan 1303 tarihli vekâletnamede; vekil eden olarak “..., ... Mahallesi sakinlerinden ... ... ... ... ağa İbn-i ... ... ..." adı geçmektedir. ... ... oğlu ... ağa ile ... hanım kardeştir. Yine, şer’i sicil defterinde kayıtlı ... ağaya ait bir dilekçede “... ... Zade ... ağa İbn-i ... ..., İbn-i ...” ve “kız kardeşim ... Hanım ... ... ... ... İbn-i ...” yazılı olduğu gibi, asılları Ankara Milli Kütüphanede bulunan ... ... Vakfı ... ve diğer Çiftlikler ile ilgili dava tutanaklarında, ... ... kerimesi ... Hanım Vekili ... ... 5 Temmuz 1305 (1889) tarihli dava dilekçesi ile mahkemeye başvurduğu belirtilmektedir. Aynı belgeler içerisinde yer alan Orman ve Maadin ... Makamına sunduğu 4 Nisan 1311 (1895) tarihli tezkerede “... Müteveffa ... ... Kerimesi ... Hanımın uhdei tasarrufunda bulunan ..., ..., ... nam Çiftliklerin” ifadeleri yer aldığı gibi, Marmaris İdare Meclisi azası, Menteşe Evkaf Müdürü, Menteşe Orman Baş Müfettişi ve Vilayet İdare Meclisi Başkatibi tarafından tapu sınır yerlerinin belirlenmesi ve 1306 (1890) tarihinde orman müfettişi ... tarafından düzenlenen haritanın yerine uygulanması amacıyla düzenlenen 9 Kasım (T. Sani) 1325 (1909) tarihli tapu ve harita uygulama tutanağında ve dosya içindeki diğer benzeri kayıtlardan ... ile ... ...’nin aynı kişi ve o tarihlerdeki bu çiftliklerin sahibi olduğu bildirilen ... Hanımın ... (...) ...’nin kızı ve ... ... de karısı olduğu anlaşılmaktadır.
D) ÇİFTLİK TAPU SAHİPLERİYLE ZİLYETLER ARASINDA GÖRÜLEN DAVALAR SONUCU OLUŞAN KESİN HÜKÜMLER;
... köyünden ... ... ve 79 arkadaşı tarafından tapu malikleri ...ve arkadaşları (... ailesi) aleyhine Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinde 03.10.1988 tarihinde, murislerinden kalıp 150 yıldır zilyetliklerinde bulunan taşınmazların, davalı ... ailesi tarafından, nokta sınırlı Mart 1290 tarih 18 nolu tapudan, yasal olmayan tedavüllerle yeni sınırlar ilave edildiği, yasal kıymeti bulunmayan bu tapu kayıtlarına dayanılarak kendilerinden beş yıllık ecrimisil istedikleri, bu nedenlerle davalıların, ... Çiftliğine ait tapunun Ağustos 1326 tarihinden beri devam eden tedavül ve ifrazları ile birlikte Temmuz 1969 tarih 63 ve 64 numaralı tapu kayıtlarının iptali istemiyle açtıkları tapu iptali davasının, “Tapunun intikalleri ile ifraz ve sınır değişikliği işlemlerinin yapıldığı tarihlerdeki yasal prosedürlere uygun olduğu ve tapu kayıtlarının hukukî değerini koruduğu” gerekçesiyle reddine ilişkin Marmaris Asliye Hukuk Mahkemenin 28.01.1994 gün ve 1988/333-51 sayılı kararı, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 07.02.1995 gün ve 1994/7430-1073 sayılı kararı ile temyiz itirazları süre yönünden reddedilerek 12.09.1995 tarihinde kesinleşmiştir.
... köyünden ... ve dört arkadaşının, 10.02.1989 tarihli dilekçeleriyle tapu malikleri aleyhine Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları tapu iptali davası, mahkemenin 31.03.1994 gün ve 1989/103-125 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
... (...) köyünden ..., ..., ... ..., ..., ... , ..., ..., ... ..., ... ..., ... ..., ..., ... ... ve 55 arkadaşı tarafından, yine tapu malikleri ... ailesi aleyhine 07.05.1952 tarihli dava dilekçesi ile 1952/42 sayılı dosyada Çiftliğe ait Eylül 1340 tarih 5 (gittisi Ocak 1962 tarih 1) nolu tapu kaydının iptali için açılan tapu iptali davası, Yargıtay bozma kararından sonra 1960/104 sayısını almış, davanın reddine ilişkin Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.03.1961 gün ve 1960/104-25 sayılı kararı 11.06.1961 tarihinde kesinleşmiştir. Asliye hukuk mahkemesinin bu kararı kesin hüküm kabul edilerek, ... (...) köyü 543 ve 591 sayılı parsellerin kadastro mahkemesinin 28.09.2000 gün ve 1971/23-33 sayılı, ... köyü 502 ve 503 sayılı parsellerin kadastro mahkemesinin 15.12.2000 gün ve 1971/22-50 sayılı, ... köyü 596 sayılı parselin kadastro mahkemesinin 18.03.2000 gün ve 1971/15-29 sayılı, ... köyü 767 sayılı parselin kadastro mahkemesinin 04.08.2000 gün ve 1973/76-26 sayılı, ... köyü 817 sayılı parselin asliye hukuk mahkemesinin 07.03.1996 gün ve 1979/175-90 sayılı, ... köyü 805 sayılı parselin kadastro mahkemesinin 28.05.1999 gün ve 1999/3-18 sayılı, ... köyü 766 sayılı parselin asliye hukuk mahkemesinin 28.04.2000 gün ve 1998/135-306 ve 07.03.1996 gün ve 1979/175-90 sayılı kararlarıyla tapu maliki gerçek kişiler adına tesciline karar verilmiş, kararlar kesinleşmiştir.
Asliye hukuk mahkemesinin 1960/104-25 sayılı kararının kesinleşmesinden sonra, tapu malikleri ... ailesinin 18.12.1962 tarihli dava dilekçesiyle, sözü edilen davanın davacısı olan ... aleyhine "Sözlü kira akdinin feshi ile gayrimenkullerin tahliyesine ve beş yıllık yüzde yirmibeş hasılat kirasının tahsili” istemiyle asliye hukuk mahkemesinin 970/165 sayısında açtıkları dava sonunda, mahkemece davanın kabulüne ve sözlü kira akdinin feshi ile davalının gayrimenkullerden tahliyesine ve ecrimisil alınmasına karar verilmiş, hüküm 28.12.1973 tarihinde kesinleşmiştir.
Tapu sahipleri tarafından davalı ... ... aleyhine, ... mevkiinde 15.306 m2, Kesikli mevkiinde 8 dönüm, Ev Önü mevkiinde 6500 m2, Mezarlık Yanı mevkiinde 4500 m2 tarlaya ilişkin olarak, yine ... aleyhine, 16.09.1963 tarihinde 1963/154 sayılı dosyada Karahüseyin mevkiinde 6997 m2, Köklü Tarla mevkiinde 13.445 m2, Yanık Tarla mevkiinde 10.862 m2, ... mevkiinde 10.552 m2 taşınmazlar hakkında açtığı "Sözlü kira akdinin feshi ve bu yerlerden davalıların tahliyesi ile % 25 hasılat kirasının tahsili" davalarının kabulüne, kira akdinin feshine, davalıların bu yerlerden tahliyesine, beş yıllık % 25 hasılat icarı tutarının davalılardan tahsiline ilişkin asliye hukuk mahkemesinin ... ... aleyhindeki 24.11.1966 gün ve 1963/153-131 sayılı ve ... aleyhindeki 24.11.1966 gün ve 1963/154-132 sayılı kararlarının kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Çiftlik tapu kayıtlarına tutunan davacı gerçek kişiler, aynı nitelikte yararlarına kesin hüküm olduğunu iddia ettikleri kadastro mahkemesinin 22.03.2001 gün ve 1977/61-9, kadastro mahkemesinin 14.05.2004 gün ve 1978/25; kadastro mahkemesinin 08.05.2003 gün ve 1991/360-231; kadastro mahkemesinin 12.04.1976 gün ve 1974/16-9; kadastro mahkemesinin 24.11.1975 gün ve 1974/5-49 sayılı kararlarını dosyasına eklemişlerdir.
E) ÇİFTLİK TAPU SAHİPLERİNİN DAYANDIĞI DİĞER DELİLLER
a) ... ... oğlu ... ve kızı ... tarafından 1302 - 1303 - 1311- 1312 - 1313- 1314 - 1315- 1316 - 1317 - 1318 - 1319 - 1320 - 1322 - 1323 (1886 ila 1907) yıllarında "icar-ı müeccele" bedellerinin Evkaf İdaresine ödenmesine ilişkin Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Nezaret sonrası Evkaf Defteri Tasnifi 26383 - 26708 - 28391 - 28463 - 28537 - 28955 - 29159 - 29199 - 29406 - 30380 defter numarasına kayıtlı ödeme makbuzları,
b) Çiftlik sahibi ... Hanımın, vekili Av. ... aracılığıyla 05.07.1305 (1889) tarihinde Marmaris Şer'iye mahkemesinde açtığı davaya ilişkin Aslı Ankara Milli Kütüphanede bulunan, ... Bölgesi şer'i mahkeme tutanak örnekleri,
c) Orman müfettişi ... Bey tarafından 11 Eylül 1308 (1892) tarihinde düzenlenen rapor,
ç) Orman Nezareti (Bakanlığı)'na yönelik 03.06.1314 (1898) tarihli Encümen mazbatası,
d) Dahiliye Nezaretinin (İçişleri Bakanlığının) 23 Temmuz 1325 (1909) tarihli emri üzerine, Meclis İdare Azası, Evkaf Müdürü, Orman Başmüfettişi, Vilayet İdare Meclisi Katibinin katılımıyla kurulan komisyon tarafından düzenlenen 9 Kasım (T. Sani) 1325 (1909) tarihli (noterden tasdikli örneğine göre 5 sayfa olan) rapor,
e) 18.03.1340 (1924) tarihli Marmaris Orman Muamelat Memurluğunun keşif raporu,
f) 2901 sayılı Yasa gereğince 1936-1937 yıllarında yapılan yazımlarda ... köyünde tapu maliki davacılar adına düzenlenen kayıtlar,
g) ... Muhtarlığı köyü adına ... köyünde tapulu ve tapusuz tarla olmadığından numune zeytin fidanlığı tesis edilmek üzere yapılan kamulaştırmaya ilişkin 28.12.1937 tarihli 17 sayılı istimlak kararı,
h) 28.12.1937 tarih 17 sayılı istimlak kararına itirazın incelenmesine ilişkin Kaymakamlık İtiraz Komisyonunun 21.02.1938 tarih 5 sayılı kararı,
ı) 29.06.1938 tarihinde ...-... Çiftliğinden 40 dönüm taşınmazın okaliptüs fidanlığı yapılmak üzere ... Hanım'ın muvafakatı ile ... Valiliğine bağışlanmasına ilişkin belgeler,
i) ... Kaymakamlığınca örnek tarla amacıyla istimlak edilen 1000 m2 tarla bedeline itiraz edilmesi üzerine Kaymakamlık İstimlak İtiraz Komisyonunun 21.02.1938 gün 4 sayılı kararı,
j) ... Kütüphanesi 788 nolu demirbaş listesinde kayıtlı olan ve 1937 yılında basımı yapıldığı anlaşılan "1936 İl Kongreleri" isimli kitaptaki, çiftlikler ile ilgili bölümler,
k) 04.11.1941 tarihli yazı ile Marmaris Kaymakamı A. ... imzası ile "... köyünde Çiftlik Kahyası ...'a" başlığı ile gönderilen yazı,
l) 09.11.1941 tarihinde aynı Kaymakam tarafından "Marmaris'de ... oğlu Bay ...'a" hitaben gönderilen yazı,
m) 26.02.1942 tarihli ... oğlu ... imzası ile Marmaris Kaymakamlığına gönderilen yazı,
n) 02.02.1943 tarihinde çiftlik ve tapu sahibi ...’ın, ... Çiftlik Kahyası ...'i vekil ettiğine ilişkin, ... Noterliğince 169 Y. nosuyla düzenlenen genel vekaletname, ..., Çiftlik kahyası sıfatıyla ve bu vekaletnameye dayanarak Marmaris Noterliğinde bir çok köylü ile çiftlik tarlalarını kullanmaları konusunda yaptığı kira sözleşmesi,
o) Karacaköy (...) köyü muhtarlığının, 26.04.1944 tarih 9 nolu, Karacaköy Muhtarlığı okul bahçesi olarak kullanılmak amacıyla ...-... Çiftlik sahiplerine ait Bayır mevkiindeki tarladan (6) dönüm yerin istimlakine dair kararı,
ö) 25.06.1946 tarihli Marmaris Bölgesi İlköğretim Müfettişi ... imzası ile yapılan ilân,
p) Gezici Başöğretmen ... imzası ile, Marmaris Milli Eğitim Memurluğuna gönderilen 35 sayılı yazı, Kaymakamlığın ...'a gönderdiği 03.10.1946 gün ve 235 sayılı yazı, Marmaris Kaymakamlığının, ... Valiliğine gönderdiği 03.10.1946 gün ve 243 sayılı yazı, Kaymakamlığın çiftlik sahibi ve diğer ortakların vekili olan ...'a gönderdiği 07.01.1949 gün ve 67 sayılı yazı,
r) ... ... mirasçılarının ... ... Vakfından intikalen Eylül 1340 tarih 4 ve 5 nolu tapu senetleri ile mutasarrıf oldukları ...-... ve ... ve ... Çiftlikleri dahilinde bulunan ormanlık sahanın 4785 sayılı Kanunla Devlete intikalen ve bu güne kadar bedeli ödenmeyen arazinin hudutlarının ve vaziyetinin tespiti amacıyla Osmaniye Orman Bölge Şefinin başkanlığında ... Muhtarı ... Tarım azaları ... Tok, ..., ...'ın katılıp imzaladığı, 27.12.1946 tarihli tutanak,
Yine, aynı amaçla Armutalan Bölge Şefi Başkanlığınca kurulan ve ... (...) köyü Muhtarı ... ve aza ... ..., ... köyü Muhtarı ... ve aza ... bu köylerin tüzel kişiliği adına katılıp imzaladıkları 20.01.1947 tarihli tutanak,
s) ... köyü Muhtarı ... Tarım ve azalar ... Çelikalp, ... imzası ile alınan ve çiftlik sahiplerine gönderilen 03.07.1950 tarihli köy İhtiyar Heyeti kararı,
ş) ... köyü Muhtarı ..., üye ... Irgün, ..., ...'dan oluşan köy ihtiyar kurulu 11.12.1951 gün ve 44 sıra nolu köylüye örnek bir zeytinlik tesisi için 19 dönüm 481 m2'lik ... ve ... ...'e ait arazinin dekarı 8 Liradan istimlakine ilişkin karar.
t) Yukarıdaki bentde örnek zeytinlik tesis edilmek üzere ... ... ve ... süremeği olarak kullanılan 19.481 m2 yerin istimlak kararında belirtilen kıymetine değil yerine, mal sahiplerinden ... itiraz ederek başka bir yerin istimlak edilmesinin istenilmesi üzerine, Kaymakamlık İdare Kurulunun 08.07.1952 gün ve 16 sayılı karar,
u) ... (...) köyü İhtiyar Kurulunun 13.03.1953 gün ve 19 sayılı, Eylül 1340 tarih 5 sayılı tapu ile ...-maa ... Çiftliği olarak malikleri iken köy namına zeytincilik numune bahçesi yapılmak maksadıyla köy Kanununun 42/2. maddesine uyularak .... beher dönümü 15 Liraya istimlakine ilişkin kararı,
ü) Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.03.1961 gün 1960/104-25 sayılı, 11.06.1961 tarihinde kesinleşen kararı ve dava dosyası içindeki, Orman Genel Müdürü imzası ile gönderilen 07.01.1957 gün 5-Şube 18 nolu yazı,
v) Çiftlik-tapu sahiplerinden ... tarafından ... Valiliğine verilen 27.12.1958 tarihli dilekçe ve bu dilekçeye karşılık olarak valilik tarafından verilen 12.03.1959 gün ve 381-26 sayılı yazı,
y) Orman Genel Müdürlüğünün 08.07.1963 gün ve şb. 5, 4088 sayılı emirleri gereği Orman Başmüdür Mv. ...başkanlığında kurulun komisyon tarafından düzenlenen 31.07.1963 tarihli rapor,
z) ... Valiliğinin 24.03.1965 günlü ve 1643 sayılı yazısı,
z1) ... köyünde 1970 yılında yapılan tapulama çalışmalarında, kurumlar arasında yapılan yazışmalar,
z2) Marmaris Sulh Ceza Mahkemesinin 17.01.1964 gün ve 1962/171-6 sayılı mahkûmiyet kararı,
z3) ..., ... ve ... Çiftliklerine ait ormanların kesilmesi, çiftlik sahipleri adına nakliye tezkeresi düzenlenmesi, satılması, 1937 yılında 3116 sayılı Orman Yasası yürürlüğe girmesinden sonra, bu Yasanın 63 ve devamı maddeleri hükümlerine göre çiftlik hususi ormanlarına mesul müdür tayin edilmesi, çiftlik hususi ormanlarının özel işaretlerle ve kazılacak hendeklerle sınırlarının belli edilmesi ile ilgili olarak 1880'li yıllardan 4785 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 13.07.1945 tarihine kadar Orman İdaresi ile çiftlik sahipleri arasındaki olaylarla ilgili yazışma ve belgeler,
F) ÇİFTLİK ORMANLARININ DEVLETLEŞTİRME BEDELİ;
...-...-... Çiftliği sınırları içindeki ormanlar, 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince "Hiçbir bildirime gerek kalmadan devletleştirildiği”nden, Tadilat Komisyonunun 22.09.1947 gün 98 ve 101 sayılı kararları ile ...-... Çiftliği Ormanları için 25.854.-TL. ...-maa ... Çiftliği Ormanları için 20.400.-TL. devletleştirme bedeli belirlenmiş, çiftlik sahipleri tarafından İtiraz Komisyonu, Temyiz Komisyonu ve Danıştay nezdinde itirazlarda bulunulmuş ve en son verilen karar Danıştay'ca bozularak Vergiler İtiraz Komisyonuna gönderilmiş, bu arada Anayasa Mahkemesinin 05.10.1964 günlü Resmî Gazetede yayımlanan 23.06.1963 gün ve 1963/141-50 sayılı kararı ile 4785 sayılı Yasanın 3 ve 4. maddelerini iptal etmesi üzerine, Vergiler İtiraz Komisyonunca 10.02.1965 gün ve 1964/641 sayılı görevsizlik kararı verilmiş; çiftlik sahipleri, ormanlara takdir edilen toplam 46.250.-TL'ye, 4.953.250.-TL ilavesi ve bedelin 5.000.000.-TL'ye çıkartılması için 26.04.1965 tarihinde Marmaris Asliye Hukuk Mahkemesinin 1965/65 sayılı dosyasında Orman Genel Müdürlüğüne husumet yönelterek dava açmışlardır. Mahkemenin, 24.01.1967 gün ve 1965/65-10 sayılı kararı ile "Hazineye husumet yönelterek dava açılması gerektiği, ayrıca idari mercilere yapılan başvurunun süreyi kesmeyeceği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, bu karar 5. Hukuk Dairesinin 31.05.1967 gün ve 2164-2741 sayılı kararı ile bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda 20.09.1970 gün ve 1967/147-226 sayılı kararla "Kamulaştırılan çiftlik ormanlarına 25.462.309.20.-TL. değer biçilmiş ise de, istekle bağlı kalınarak devletleştirme bedelinin 5.000.000.-TL'ye çıkartılmasına” dair verilen karar, davalı ... Genel Müdürlüğünün temyizi üzerine 5. Hukuk Dairesinin 17.12.1971 gün ve 9549/11245 sayılı kararı ile "Çiftlik tapularının yerine uygulanıp kapsamının belirlenmesi ve bilirkişilerin kamulaştırma bilirkişileri listesinden seçilmesi" gereğine değinilerek bozulmuş ve yeniden mahkemenin 1972/137 sayısına kaydedilmişse de, mahkemenin "Davanın üç kez müracaata bırakılmış olması nedeniyle H.Y.U.Y.'nın 409/6. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına” ilişkin 14.07.2009 gün ve 1972/137-466 sayılı kararı 02.10.2009 tarihinde kesinleşmiştir.
G) KADASTRO MAHKEMESİNİN 1996/11 ESAS SAYILI DOSYASINDA BİLİRKİŞİ RAPORLARI;
... köyü 74 sayılı parsele ait kadastro mahkemesinin 05.04.2001 gün ve 1996/11 (bozma kararından önce 1978/127-16) sayılı ve ... (...) köyü 804 sayılı parsele ait kadastro mahkemesinin 30.05.2002 gün ve 1974/9-30 sayılı dosyaları örnek (pilot) dosya seçilerek, tarafların tüm delilleri bu iki dosyada toplanmış, yöreye ait 1328 (1912) yılından 1969 yılına kadar düzenlenen askeri memleket haritalarından yararlanılarak, çiftlik tapu kayıtlarının uygulaması yapılmış ve çeşitli uzmanlık dalındaki bilirkişi kurullarından eki haritalarla birlikte raporlar alınmış, Harita Genel Komutanlığı Askeri Coğrafya Daire Başkanı Mühendis Albay... ve Yüksek Mühendis Albay ... düzenlediği 04.03.1999 tarihli 5 sayfalık rapor ve eki haritalarda, bölgeye ait 1328 (1912), 1944, 1969 tarihli haritalarda tapu kayıtlarında okunan sınırlar haritalar üzerine işaretlenmiş ve harita üzerindeki bu yerlerin tarifleri yapılmış, ... Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği bölümünden Prof. Dr. ... ... tarafından 14.04.1999 tarihli 9 sayfalık raporda, çiftlik tapu kayıtlarında geçen sınır yerleri tarif edildikten sonra haritaları düzenlenmiş, Y.T.Ü. İnşaat Fakültesi Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği öğretim üyeleri Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ... ... tarafından tapu uygulamasına ilişkin 20.02.2001 günlü 8 sayfalık rapor düzenlenmiş, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Daire Başkanları Harita Mühendisleri ... ..., ... ve Tapu Arşiv Daire Başkanı ... ...'ın düzenlediği 19.02.1999 günlü 21 sayfalık raporda tapu kaydının taraflar için ne şekilde değer ifade ettiği ve kapsadığı yerler konusunda değerlendirmeler yapılmıştır.
A.Ü. Hukuk Fakültesinden Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ...'ndan vakfın niteliği konusunda düzenledikleri 08.03.2000 tarihli, İ.Ü. Hukuk Fakültesi Türk Hukuk Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. ... tarafından verilen 03.05.2000 tarihli (7 sayfalık), Prof. Dr. ... ve Dr. ... tarafından düzenlenen 22.05.2000 tarihli (6 sayfalık), A. Ü. Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Dalı Öğretim üyesi Prof. Dr. A. ... tarafından düzenlenen 01.08.2000 tarihli (6 sayfalık ), 10.07.2000 tarihleri ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığının 300 (2000-183) sayılı görev emri ile kurulan, Hukuk Müş. V. Av. ..., Başkontrolör ..., müfettiş ...'dan oluşan heyet tarafından yapılan inceleme sonunda verilen ve mahkemeye gönderilen 14 sayfalık 17.11.2000 günlü rapor dava dosyasına eklenmiştir.
H) KADASTRO MAHKEMESİNİN 05.04.2001 GÜN 1996/11-16 SAYILI KARARININ 7. H.D.'NİN 11.12.2001 TARİHLİ KARARI İLE ONANMASINDAN SONRA, ÇİFTLİK TAPU MALİKLERİNİN SUNDUĞU DİĞER DELİLLER İLE ALINAN ÖZEL BİLİRKİŞİ RAPORLARI;
Kadastro mahkemesinin 1978/50 sayılı dosyasında tanık, ... oğlu 1333 (1917) doğumlu ... ...’in, talimat yoluyla Ortaca Kadastro Mahkemesinde alınan 05.02.2002 tarihli beyanı, Kadastro Mahkemesinin 1974/25 sayılı dosyasında 08.03.2002 tarihinde yapılan keşif sırasında ... oturan ... oğlu 1340 (1924) doğumlu ...'in ve ... köyünden ... oğlu, 1933 doğumlu ..., yine ... köyünden ... 1935 doğumlu ... ... ...’nın beyanları, Prof. Dr. ... tarafından 30.09.2004 tarihinde, Prof. Dr. ... tarafından da, 21.09.2004 tarihinde yeniden düzenlenen raporlar delil olarak sunulmuş, A.Ü. Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. A. ... alınan tarihsiz 11 sayfalık rapor dosyasına eklenmiştir.
İ.Ü. Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Öğretim Üyeleri Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ... ve G.S.Ü. Medeni Hukuk Öğretim Üyesi Prof. Dr. ..., 11.12.2006 tarihinde düzenledikleri 22 sayfalık raporda, Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. maddesi ile ilgili değerlendirmelerde bulunmuşlardır. Beyoğlu Asliye (2) Hukuk Mahkemesinin 27.06.2002 gün ve 2002/135-417 sayılı dosyasında ...tarafından 25.05.2002 tarihinde düzenlenen rapor da dosyada mevcuttur.
I) ADLARINA TESCİL KARARI VERİLEN ZİLYETLERİN DELİLLERİ;
Zilyetlikle edinmeye dayanan gerçek kişiler, çiftlik tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazı kapsamadığını, tapuya dayananların hiç zilyetliklerinin bulunmadığını, bir an için dayanılan tapu kayıtlarının bu yerleri kapsadığı kabul edilse bile, Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. maddeleri gereğince tapu kaydının zilyetler yararına değerini yitireceğini savunmuşlardır.
İ ) SOMUT OLAY;
Temyize konu bu davada dava edilen ... köyü 317 ada 30 parsele ait mahkemenin 2009/651 (Dairenin 11848) sayılı dosyası ile görevsizlikle gelen 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/48 sayılı dosyasında dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar, çekişmeli parselin önceden ... ... tarafından zilyet edildiğini, ona da babası ...'den kaldığını, ...'in kız kardeşine başka bir yerden payının verilerek çekişmeli parselin tek başına ... tarafından kullanıldığını, doğudaki 329 adadaki parsellerle bir bütün olduğunu, onun tarafından parçalara ayrılarak satıldığını, çekişmeli taşınmazın da davacı ... isimli kişiye sattığını, ... ailesinin burada tapulu taşınmazlarının olmadığını, kadastro tarihine kadar böyle bir iddiaları bulunmadığını söylemişler, davacı ... önceki zilyetler ya da kendi adına herhangi bir yazılı belge yada başka bir kayıt sunmamıştır.
Asliye hukuk mahkemesinde 27.07.2005 tarihinde yapılan keşifte bilgisine başvurulan Fen Bilirkişi ... ve H. ... düzenledikleri rapor ve eki krokide çekişmeli taşınmazı göstermiş, ancak tapu uygulaması yapmamışlar, kadastro mahkemesinde 27.02.2010 tarihinde orman, yerel ve fen bilirkişisi ile ziraat ve jeolog bilirkişiler huzuruyla yapılan keşifte zilyetlerin tanıkları dinlenmiştir. Yerel bilirkişi ve tanıklar, zilyetliğin başlangıcı ve el
değiştirmeler konusunda aynı beyanda bulunmuşlar, "... Ailesinin bu köyde kullanıp sahip olduğu yada icara verdiği taşınmaz bulunmadığını" bildirmişler, Jeolog Bilirkişi ..., Ziraat Mühendisi ..., Orman Mühendisi İbrahim ... ve Fen Bilirkişi ... raporlarında "dava konusu parselin kadim tarım arazisi olduğunu, orman kadastrosu ve memleket haritasının uygulanması sonucu taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olup, 1967 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastro haritasının sınırları dışında bulunduğunu, daha önce pilot dosya olarak keşif yapılan kadastro mahkemesinin ... köyü 74 sayılı parsele ait 1996/11 ve ... (...) 804 sayılı parsele ait 1974/9 (halen 2004/6) sayılı dosyasında haritacı profösörler tarafından düzenlenen 20.02.2001 tarihli haritalara göre dava konusu ... köyü 317 ada 30 sayılı parselin 1/25.000 ve 1/100000 ölçekli haritalardaki yerlerine göre ...-... Çiftliğinin sınırları içinde kaldığını" bildirmişlerdir.
J) DOSYA İÇİNDEKİ BİLGİ VE BELGELERİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmadığı gibi, Daire bozma kararında yapılan değerlendirme ve ulaşılan sonuç da dosya kapsamına uygun düşmemektedir.
Şöyle ki; yukarıda 11 bent halinde sayılan olgular ve deliller mahkemece gerektiği şekilde irdelenmediği gibi, hangi delile niçin değer verildiği ya da verilmediği, hangisinin diğerine üstün tutulduğu konusunda yeterli açıklama yapılmamış, iddia ve savunmada ileri sürülen hususlar cevaplanmamıştır.
3402 sayılı Yasanın 26 ve devamı maddelerinde kadastro mahkemesinin yargılama usulü düzenlenmiştir. İstisnalar dışında, kadastro mahkemesi de, genel mahkemelerde olduğu gibi, tarafların iddiaları ve savunmaları ile bağlı olup, aynı yere ilişkin olsa bile, farklı dosyalarda sunulan delillere dayanılarak, hüküm kurulamaz. Başka deyişle, istisnalar dışında, kadastro mahkemesinde de, delillerin taraflarca sunulması ve dosyasının taraflarca oluşturulması ilkesi geçerlidir. Tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmalar ile dayanılan deliller, kesin ya da takdiri delil olmasına göre mahkemece tek tek değerlendirilmelidir. Taraflarca yargılama sırasında sunulmayan delillere, temyiz aşaması ya da karar düzeltme aşamasında dayanılamaz.
Mahkemece, davacı ve katılan şirket ve gerçek kişilerin iddiaları ve sundukları deliller, dayandıkları tapu kayıtları yöntemince uygulanmamış, tapu kaydı uygulaması yönünden, kadastro mahkemesinin 05.04.2001 gün ve 1996/11-16 sayılı kararı kesin hüküm olarak kabul edilmiş ve bu dosyadaki tapu uygulamasına dayanılmışsa da, bu karar, o davanın tarafı olan tapu malikleri ... ve paydaşları yönünden Kadastro Yasasının 34. maddesi gereğince kesin hüküm oluştursa da, kadastro mahkemesinin sözü edilen 1996/11 E. sayılı dosyasında taraf olmayan Hazine ve bu dosyanın davacıları olan ve zilyetlikle edinme iddiasında bulunan gerçek kişiler yönünden kesin hüküm oluşturmaz.
Tapu kaydına dayanan davacıların tapuları hakkında verilen Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 22.11.1978 gün ve 1977/11819-13674 sayılı ve 16. Hukuk Dairesinin 24.04.2001 gün ve 2001/418-2033 sayılı kararlarında açıklandığı gibi, Medeni Yasanın 04 Nisan 1926 tarihinde yayınlanıp 04 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra 29 Mayıs 1926 tarihli ve 864 sayılı Tatbikat (Uygulama) Yasası’nın 43. maddesinin “Kanunu Medeniye, Borçlar Kanunu ve bu Tatbikat Kanununa aykırı olan hükümler ile “mecelle mülgadır” hükmüyle, Mecelle ve Medeni Yasaya aykırı olan diğer eski mevzuat açıkça yürürlükten kaldırıldığı halde, 1274 (1858) tarihli Arazi Kanunu, kaldırılan bu yasalar arasında sayılmamıştır.
Medeni Yasanın yayınlandığı tarihten sonra ve fakat yürürlük tarihinden önce, kabul edilen 02.05.1926 tarih 837 sayılı Yasayla, Arazi Kanunnamesinin 68, 69, 70, 71, 74, 76, 84 ve 85. maddeleri yürürlükten kaldırıldığına göre, Arazi Kanunnamesi'nin diğer maddelerinin (özellikle Arazi Kanununun mera, yaylak ve kışlaklarla Medeni Yasaya aykırı olmayan diğer hükümlerinin) yürürlükte olduğunun kabul edilmesi gerektiği, nitekim 28 Şubat 1998 tarihinde yürürlüğe giren 4342 sayılı Mera Yasasının 36. maddesi ile Arazi Kanunnamesi'nin 97, 98, 99, 100, 101, 102 ve 105. maddelerinin yürürlükten kaldırılmış olması ve 27.01.1943 gün 5/7 sayılı ve yine 09.02.1944 gün ve 4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararlarında, 1274 (1858)
tarihli Arazi Kanunnamesinin 45. maddesinin, Medeni Yasanın 658 ve 659. maddeleriyle zımnen yürürlükten kaldırıldığı ancak, diğer maddelerinin halen yürürlükte olduğunun kabul edilmesi, yine Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 27.04.1949 gün ve 1948/7-1949/7 sayılı kararıyla da Arazi Kanunnamesinin 78. maddesi hükmüne değer verilmesi nedenleriyle, Arazi Kanunnamesinin Medeni Yasaya aykırı düşmeyen hükümlerinin, bu arada konuyla ilgili 20 ve 78. maddelerinin yürürlükte olduğunun kabulü ile somut olayda anılan yasa hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının araştırılıp tartışılması gerekmektedir.
Mahkemece, tapu kaydının çekişmeli parseli kapsamadığı, bir an için kapsadığı kabul edilse bile, taşınmazın Medeni Yasanın yürürlüğünden önce tapu malikleri dışındaki kişiler tarafından 10 yıldan fazla süreyle zilyet edilmesi nedeniyle, Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. maddeleri gereğince tapu kaydına değer verilemeyeceği kabul edilmiştir.
Dayanılan tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmaza uyup uymadığı, başka bir anlatımla dava konusu taşınmazın davacı ve katılan gerçek kişilere ait tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadığı konusunda yapılan uygulama yetersiz olduğu gibi, zilyetliğe dayanan davacı ve önceki zilyetlerin Medeni Yasanın yürürlüğe girdiği 1926 yılından önce zilyet olup olmadıkları, zilyetlikleri varsa ne zaman ve ne şekilde başladığı, zilyetliğin çekişmesiz, aralıksız, malik sıfatıyla devam edip etmediği konularındaki araştırma ve bu konuda toplanan deliller de hüküm kurmaya yeterli değildir. Çiftlik sahibi tapu kaydı maliklerinin dayandığı ve yukarıda sayılan kesinleşmiş mahkeme kararları, komisyon kararları, vergi kayıtları, şer’i mahkeme ilâmları, kamulaştırma kararları, Orman Yönetiminin yaptığı incelemeler ve raporlar ile şer’iye defteri örnekleri, bir kısım köylülerin çiftlik arazilerini kira ve icar vererek kullandıklarına dair 1940 yılından sonra noterde verdikleri taahhütnameler ile yukarıda sözü edilen diğer deliller karşısında, yerel bilirkişi ve tanık sözlerine ne şekilde değer verildiği, çekişmeli taşınmaza önce ya da şimdi zilyet olan gerçek kişiler ile bu deliller arasında bağlantı bulunup bulunmadığı araştırılmamış ve irdelenmemiştir.
Oysa, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesinde yer bulan “Hukukî Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukukî dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir.
Kadastro Mahkemesinin 05.04.2001 gün ve 1996/11-16 sayılı kesinleşen kararının Hazineyi ve o dosyada taraf olmayanları bağlamayacağı düşünülmemiş, taşınmazların devletleştirilmeye tâbi devlet ormanı olup olmadığı, ya da devletleştirilen ormanların içinde yer alan orman içi açıklığı olup olmadığı yöntemince araştırılmamış, bilirkişilere yörede 1967 yılında seri bazında yapılan orman tahdit hattı ile irtibatlı kroki düzenlettirilmemiş, dava konusu taşınmazların devletleşen orman alanlarıyla bağlantısı ve konumu gösterilmemiş, seri bazda yapılan tahditte seri dışında kalan taşınmazlarda orman kadastro komisyonlarınca orman incelemesi yapılmadığından, orman sayılan yerlerden olup olmadığı, eski tarihli resmi belge niteliğindeki memleket haritası, hava fotoğrafları incelettirilmemiş olup, bir kısmı tapu malikleri davacılar ile aralarında aynı nitelikte davalar bulunan yerel bilirkişi ve tanıkların sözlerine atıf yapan teknik bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulmuş olması da isabetsizdir.
O halde, mahkemece; aynı tapu kayıtlarına dayanılarak açılan bir çok davanın bulunduğu, bunlardan bir kısmının sonuçlandırılıp bir kısmının halen devam ettiği anlaşıldığından, halen görülmekte olan dava dosyalarının birleştirilmesi, yargılamayı geciktirip, para ve emek sarfına yol açacağı ve yıllardan beri devam eden davaları daha da karmaşık ve
içinden çıkılamaz hale getireceği göz önünde bulundurularak; dava dosyaları birleştirilmeden, yukarıda sözü edilen delillerin eksiksiz olarak toplandığı aynı nitelikteki dava dosyalarından birisi kılavuz dosya seçilerek;
a) Tapu kayıtlarında geçen ..., ... (...-..., ...), ... (...), ..., ... (İçmeler) köylerinin bulunabilecek en eski tarihli idari sınırlarına ait harita ve diğer belgeler, gerektiğinde eski kayıt ve defterler üzerinde inceleme ve araştırma yapabilecek nitelikte konunun uzmanı bilirkişiler tayin edilerek, Cemaziyelahir 1208, Zilhicce 1207 (9 Ocak 1794) Tarihli Mülkname, ... ... Vakfıyesine ilişkin 21 Zilhicce 1209 (1795) tarih ( 12 ... 1263 (1847) ) tarih 477 sayılı Temessük, 25 Safer 1291 (1876) tarihli temessük, ... Çiftliği Mart 1290 tarih D.9 V.18 ... (...) Çiftliği Mart 1290 tarih D.9V.19, ... ve ... Çiftliği Mart 1290 tarih D.9V.20 sayılı tapu kayıtları ile bu sicillerden gelen Ağustos 1326 (1910) tarih ve 3 numaralı ... (...) Çiftliği, Ağustos 1326 (1910) tarih ve 2 numaralı ... - ... Çiftliği, Ağustos 1326 (1910) tarih ve 4, ... Çiftliği tapu kayıtları ile bu kayıtların gittileri ve tedavülleri olan diğer tapu kayıtları ve bu kayıtların revizyonları yerel yönetim ve genel müdürlükten getirtilerek bir sıra dahilinde dosya arasına konulmalı,
b) Bu tapu kayıtlarının revizyon gördüğü ya da hükmen bu tapuların uyduğu belirlenen kadastro parselleri, gerekirse mahkemedeki tüm dosyalar ve tapu sicile devredilmiş tüm dosyalar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle saptanmalı, bu parsellerin tesbit tutanakları, tesbitleri kesinleşmişse bu yolla oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenlerin bilirkişi raporları dosyaya eklenmeli,
c) Belirlenen revizyon parselleri ile aynı şekilde dava konusu edilen tüm parselleri bir arada gösteren pafta örnekleri getirtilmeli,
d)Sözü edilen tapu kaydına dayanılarak halen Marmaris Asliye, Sulh ve Kadastro Mahkemelerinde devam eden davaların konusu ve kimler arasında görüldüğü, sonuçlanan davalar varsa bunların konusu ve neticesi hakkında tarafların hazırlayacağı dava listesi kendilerinden alınmalı, esas defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak aynı türden uyuşmazlıklar tutanak ile belgelenmeli,
e) Vakıf taşınmazları ve vakıf hukuku konusunda uzman bilirkişiler belirlenip, dosyadaki tarafların tutunduğu mülknameden başlanarak tüm kayıtlar ve belgeler incelettirilmeli, ... ... Vakfının mülk araziden tahsis suretiyle edinilip edinilmediği, sahih vakıflardan olup olmadığı yönünde rapor düzenlettirilmeli,
f) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yere ait, en eski tarihlisinden en yeni tarihte düzenlenen memleket haritaları dahil, yöreye ait tüm memleket haritalarının orijinalinden renkli ve onaylı fotokopi örnekleri ile hava fotoğrafları ve amenajman planları, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yer ve mevki ismi, varsa yakın kadastro parsel numaraları yazılmak suretiyle, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin 2863 sayılı Yasa hükümlerine göre doğal ya da kültürel sit alanı olup olmadığı sorulmalı, ilgili karar ve harita örnekleri getirtilerek dosyasına eklenmeli,
g) Tapu kayıtlarındaki sınırları ve memleket haritasındaki mevkileri bilecek ve bu davalar ile ilgisi olmayan, olabildiğince yaşlı ve yansız yerel bilirkişiler tesbit edilmeli, gerektiğinde tapu kayıtlarının bilinmeyen sınırlarında yardımcı olacak ve zilyetlik konusunda bilgi verecek tanık isimleri taraflardan istenmeli, önceki keşiflere katılmamış üç orman yüksek mühendisi, üç harita mühendisi, üç jeolog bilirkişi ve üç ziraat uzmanı bilirkişinin ismi yöntemince belirlenmeli, bu bilirkişilere tarafların itirazları olursa değerlendirilerek, gerektiğinde onların yerine başkaları seçilmeli,
h) Bilahare kılavuz dosya üzerinden yapılacak keşifte; ... ... Vakfiyesi ve 17 ... 1295 tarihli İcmali Hakani sureti: ...Menteşe sancağında, ... kazasında vaki bir tarafı Çıtırlılı ve bir tarafı ... ve bir tarafı ... Beli ve ... Hududuna müntehi olup işbu hudut ile mahdut mahal derununda ... Çiftliği denmekle arif bir kıta çiftlik, ... Çiftliği denmekle arif bir kıta çiftlik ve ... çiftliği denmekle arif bir
kıta çiftlik sınırları ve ilk tesisi Mart 1290 tarih D.9, V.18 , aynı tarih Varak 19, aynı tarih Varak 20 sayılı tapu kayıtları tüm tesis ve tedavülleri ile, bu kayıtlardan önce oluşturulmuş ise bu kayıtların, Ağustos 1326 tarihli tedavüllerinde yönlendirilmiş sınırları ve Eylül 1340 tarihli tedavülleri ile Mayıs 1969 tarihinde yapılan ifrazlara göre oluşan yeni sınırları itibariyle yerel bilirkişiler yardımıyla yerine uygulanmalı, bu çiftlik sınırları için ayrıca oluşturulan çiftliğe ait tarla ve bina nitelikli tapu kayıtları varsa, onlar dahi uygulanmalı, uygulama sırasında, tutunulan ... maa ... Çiftliği, ... Çiftliği ve ... Çiftliği tapularında ... Gediği, ..., ... sınırlarının ortak sınır, ... (...), ...(içmeler) sınırlarının köy ya da çiftlik sınırları olduğu, tapu kayıtlarının eşcar-ı müsmire ve gayr-ı eşcarı müsmireyi müştemil çiftlik kayıtları olup, bu sınırlar içinde devlet ormanları, dereler, taşlık ve kayalık niteliğindeki devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin bulunduğu, sınırlarının mevki ya da nokta sınırlar olduğu, bu sınırların çoğunluğunun devlet ormanı içinde kalması nedeniyle sabit kabul edilemeyeceğinden, 3402 sayılı Yasanın 20/C maddesi gereğince kayıt kapsamının yüzölçümüne değer verilerek saptanacağı, ... Çiftliğine ait tapu kaydının aynı köy 1 ilâ 169 sayılı parselle uygulandığı, ancak bu parseller hakkında tapuya dayanmayan ve zilyetlikle kazanma iddiasında bulunan gerçek kişiler tarafından itiraz edilip, birçok dava açıldığı, ... maa ... Çiftliği tapusunun ... köyü 373 ilâ 633 sayılı parsellere uygulandığı gözönünde bulundurularak, tapu kayıtları yerine uygulanmalı; bilinmeyen sınırlar konusunda tarafların gösterecekleri tanıklar dinlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözleri, komşu parsel kayıtları ve eski tarihli memleket haritaları, köy isimleri ve sınırlarına ilişkin tüm kayıtlarla denetlenmeli, tapu kayıtları sınırında yazılı ...’ün tapu tesisinde ... Çiftliği olarak gösterilmesi nedeniyle “...”ün nokta halinde mevki ismi olmayıp, ..., ... ve ... ... çiftliklerinin batı sınırını oluşturan geniş bir çiftlik arazisi olabileceği düşünülerek uygulama yapılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklar tarafından tarif edilen ve gösterilen sınırlardaki çelişkilerin yöntemince giderilmeli, revizyon parselleri ile ... (...) ve ... (İçmeler) köyleri (ya da çiftlikleri) ile memleket haritasında ... köyü olarak işaretlenmiş bulunan sınırlar gözetilerek sabit sınırların nereler olabileceği değerlendirilip, kayıtlar 3402 sayılı Yasanın 20 ve 21. maddeleri hükmüne göre sabit sınırlarla bağlantısı kesilmemek suretiyle, bu sınırlardan başlanarak uygulanıp, kayıtların yüzölçümüyle kapsadığı alanlar tereddüte yer bırakmayacak biçimde belirlenmeli, harita mühendisi bilirkişi ve fen bilirkişilere tapu kaydının sınırları itibariyle kapsadığı alanı ve yüzölçümüyle geçerli kapsamını ayrı ayrı gösteren ayrı renkli kalemlerle işaretli müşterek imzalı kroki düzenlettirilmeli; düzenlenen bu rapor ve krokiler aynı nitelikteki tüm dava dosyalarına konulmalıdır.
ı) Daha sonra, dosyaya getirtilen en eski tarihli memleket haritaları, amenajman planları ve orman kadastro haritası ile kadastro paftası ve dayanılan tapu kayıtlarının sınırları ve yüzölçümüyle geçerli kapsamını gösteren bilirkişi krokisi ve haritası, fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yöntemince uygulanarak, dayanılan tapu kaydının yüzölçümüyle geçerli kapsamındaki taşınmazlar ile çekişmeli parselin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği ayrı ayrı belirlenmeli, 1967 yılında yapılan orman tahdidi ile belirlenen orman sınır hattına göre konumu saptanmalı, çekişmeli taşınmazın ve geniş çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli, orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, aynı yörede dava konusu edilen taşınmazların konumunu çevre taşınmazlarla birlikte bu harita ve fotoğraflar üzerinde bir arada gösterecekleri, ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, kroki düzenlettirilmeli,
i) Dayanılan tapu kayıtlarının yüzölçümüyle geçerli kapsamı dışında kalan, orman alanlarının 3116 sayılı Yasa hükümlerine göre zaten devlet ormanı sayılması nedeniyle, devletleştirmeye ve iadeye konu edilemeyeceği, sadece tapu kayıtlarının yüzölçümüyle kapsadığı alanların devletleştirmeye konu edilebileceği, bu nedenle tapu kaydının yüzölçümüyle kapsadığı alanlardan 4785 sayılı Yasa hükümlerine göre devletleştirilen bölümler var ise, bu
alanlarının yüzölçümü düşüldükten sonra, artan bölümün tarım alanları ve yerleşim alanları için hüküm ifade edeceği, başka deyişle birbirlerine sınır olduğu ve toplam 14000 dönüm yüzölçümünde olduğu anlaşılan bu üç tapu kaydının yüzölçümüyle kapsadıkları alan içinde kalan ormanların devletleştirme kapsamında olduğu göz önünde bulundurularak, devletleştirilen orman alanının yüzölçümü, tapu kaydı miktarından düşüldükten sonra, kalan miktarın bir bütün halinde çiftliğin tapu kaydı kapsamındaki diğer araziler olabileceği düşünülmeli,
j) Taşınmazın Devlet ormanı sayılmayan ya da devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı ve dayanılan tapu kaydının yüzölçümüyle geçerli kapsamı dışında kaldığı belirlendiği taktirde, bu yerler için, zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı yöntemince saptanmalıdır. Bu cümleden olarak; çekişmeli taşınmazda ziraat uzmanı bilirkişiler ve jeolog bilirkişilere inceleme yaptırılıp, özellikle yakın tarihli hava fotoğraflarındaki görüntüleri dikkate alınarak çekişmeli taşınmazın imar - ihya görüp görmediği, gördü ise tarihi ve imar - ihyanın şekli, ne zaman bittiği, kaç yıl süreyle ne şekilde zilyet edildiği, kimden kime geçtiği, bu kullanımın taşınmazın ekonomik amacına uygun kullanım olup olmadığı konularında bilimsel verileri içeren raporlar düzenlettirilmeli, bu konularda somut olaylara dayalı tanık beyanları alınmalı,
k) Çekişmeli taşınmazın dayanılan tapu kaydının yüzölçümüyle geçerli kapsamı içinde olduğu, devlet ormanı sayılmayan ya da devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu yerler için, Medeni Yasanın yürürlüğü olan 1926 yılından en az 10 yıl öncesinden başlayan malik sıfatı ile zilyetliklerinin bulunup bulunmadığı ve tesbit tarihi itibariyle zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşup oluşmadığı yöntemince saptanmalıdır. Zilyetlikle kazanma iddiasında bulunan tarafa, tanık dinletme olanağı verilmeli, yine, ziraat uzmanı bilirkişiler ve jeolog bilirkişilere inceleme yaptırılarak, özellikle en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarındaki görüntüleri dikkate alınarak çekişmeli taşınmazın 1926 yılından en az 10 yıl öncesinden itibaren zilyet edilen yerlerden olup olmadığı yönünde bilimsel ve teknik görüşlerine başvurulmalı, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarının, zilyetlikle edinme iddiasında bulunan kişilerin ve önceki maliklerinin bir insan ömrünü aşan zilyetliklerinin bulunup bulunmadığı, zilyetliğin kiracı ya da malik sıfatıyla olup olmadığı, tapu kayıtları kapsamında kalan bölümlerinde, Medeni Yasanın yürürlüğünden en az 10 yıl öncesine dayanan zilyetlik varsa, zilyetliğin başlangıcının ne şekilde hatırlandığı veya kendilerine bu bilgilerin ne şekilde aktarıldığı yönünde somut olgulara dayalı beyanlarına başvurulmalı, birbirinin tekrarı niteliğindeki soyut sözlerle yetinilmemeli, yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritası ile daha sonraki yıllarda düzenlenen tüm hava fotoğrafı ve haritalar özel stereoskop aletleriyle incelenip bu belgelerdeki görüntüsüne göre bilirkişi ve tanık beyanlarının doğruluğu denetlenmeli, toplanan bu deliller ile yukarıda detaylı olarak söz edilen diğer deliller birlikte değerlendirilmek ve takdir edilmek suretiyle oluşacak sonucu göre bir karar verilmelidir.
Eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yerel mahkeme kararının açıklanan bu nedenlerle bozulması gerekirken, yazılı olduğu biçimde bozulmasına karar verilmesi doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda birinci bentde açıklanan nedenlerle; davalı Hazine ile davacı ...'in karar düzeltme istemlerinin KABULÜ ile Dairenin 16.12.2010 gün ve 2010/11848-16008 sayılı bozma kararının gerekçesi ile birlikte KALDIRILARAK yerel mahkemenin 12.04.2010 gün ve 2009/651-312 sayılı kararının yukarıda açıklanan değişik yeni gerekçe ve nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan karar düzeltme harcının yatıranlara iadesine 24/02/2012 günü oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy