MAHKEMESİ:Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılardan Orman Yönetimi ve davalılardan Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
10.04.2008 tarihinde yapılan kadastro sırasında ... köyü 300 ada 4 parsel sayılı 14.037,28 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, ...'ın zilyetliğinde olduğu, taşınmaz hakkında kadastro mahkemesinde 2008/3 esas sayılı dava dosyası bulunduğundan söz edilerek tutanak aslı, cinsi ve malik hanesi açık olarak kadastro mahkemesine gönderilmek üzere 3402 sayılı Yasanın 5. maddesi uyarınca tespit edilmiştir. Davacı ..., 300 ada 4 parsel sayılı taşınmazın kendisine ait olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Davacı ... Yönetimi, 25.02.2008 tarihli dilekçe ile; Hazineyi taraf göstererek dava dilekçesine ekli krokide işaretlenen taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğunu iddia ederek, orman niteliği ile Hazine adına tapuya tescillerine karar verilmesi istemiyle kadastro mahkemesinde 2008/3 esas sayılı davayı açmıştır. Mahkemece, dava edilen tüm taşınmazların tutanak asılları, ... tarafından açılan dava dosyası, orman kadastrosuna itiraz dosyası ile birleştirilip taşınmazların zilyetleri davaya dahil edilmiştir. Daha sonra 300 ada 4 sayılı taşınmaza ilişkin dava ayrılarak yukarıdaki esasa kayıt edildikten sonra ... tarafından açılan davanın reddine, Orman Yönetiminin davasının kabulüne, dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin iptal edilerek fen ve orman bilirkişi tarafından ortak düzenlenen krokili raporda (A1) ve (A2) ile işaretlenen bölümlerinin orman niteliği ile Hazine adına, (B) ile işaretlenen kesiminin tek katlı ahşap ev ve fındık bahçesi niteliği ile davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacılardan Orman Yönetimi ve davalılardan Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, orman kadastrosuna ve kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 3402 sayılı Yasanın 5304 sayılı Yasayla değişik 4. maddesine göre yapılıp kesinleşmeyen orman kadastrosu vardır.
1) Orman Yönetiminin çekişmeli taşınmazın (B) ile işaretlenen kesimine yönelik temyiz itirazları yönünden; incelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi raporuna, eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarına dayalı olarak yapılan uygulama ve araştırma sonucu (B) ile işaretlenen kesiminin orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2) Hazinenin çekişmeli taşınmazın (A1) ve (A2) ile işaretlenen kesimlerine yönelik temyiz itirazları bakımından; incelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve çekişmeli taşınmazın malik hanesinin açık olduğu, gerçek hak sahibinin 3402 sayılı Yasanın 30/2. maddesi uyarınca mahkemece re'sen belirleneceği, davada taraf olmayanlar adına dahi tescile karar verilebileceği gözetilerek, uzman orman bilirkişi raporuna eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarına dayalı olarak yapılan uygulama ve araştırma sonucu (A1) ve (A2) ile işaretlenen kesimlerinin orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile (A1) ve (A2) ile işaretlenen kesimlere yönelik hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.
3) Hazinenin çekişmeli taşınmazın (B) ile işaretlenen kesimine yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Şöyle ki; davacı ... Yönetimi 25.02.2008 tarihli dilekçe ile; Hazineyi taraf göstererek dava dilekçesine ekli krokide işaretlenen taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğunu iddia ederek, orman niteliği ile Hazine adına tapuya tescillerine karar verilmesi istemiyle kadastro mahkemesinde 2008/3 esas sayılı davayı açmış, mahkemece, dava edilen tüm taşınmazların tutanak asılları, orman kadastrosuna itiraz dosyası ile birleştirilip taşınmazların zilyetleri davaya dahil edildikten sonra çekişmeli taşınmaza ilişkin dava ayrılarak yukarıdaki esasa kayıt edildikten sonra Hazine'ye duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilmeden yokluğunda yargılama yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Dairenin geri çevirme kararıyla Hazineye gerekçeli kararın tebliği üzerine Hazine yasal süresi içinde kararı temyiz etmiştir. Asıl dosyada Hazine taraf olarak gösterildiğinden ayrılan dosyada Hazineye duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilip, delil ve belgeleri istenerek yargılama yapılıp sonuçlandırması gerekirken yokluğunda yargılama yapılıp davalı kişi yararına kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşulları yeterince araştırılmadan ve ziraat bilirkişiden rapor alınmadan davanın eksik inceleme ile yazılı şekilde sonuçlandırılması doğru değildir.
Yasal ayrıcalıklar dışında yargılamayı yürüten hâkim davanın taraflarını dinlemeden veya iddia ve savunmalarını yapmak üzere yasal şekil ve şartlara göre çağırmadan, delilleri toplayıp hüküm veremez (Anayasanın 36., 1086 sayılı HYUY’nın 73. ve HYY'nın 27. maddeleri). Çekişmeli taşınmazın malik hanesi açık olup, mahkemece 3402 sayılı Yasanın 30/2 maddesi uyarınca gerçek hak sahibi re'sen belirlenecek, davada taraf olmayanlar adına/adlarına dahi tescile karar verilebilecektir. Ancak, somut uyuşmazlıkta, davalı kişi yararına kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşulları yeterince araştırılmadan, ziraat bilirkişiden rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur.
Açıklanan nedenlerle Hazineden delil ve belgeleri istenmeli, davalı kişi, kazandırıcı zaman aşımı zilyetliğine tutunduğuna göre kişi yararına 3402 sayılı Yasanın 14 ve 17. maddeleri gereğince imar-ihya ve zilyetlik yoluyla taşınmaz edinme koşullarının araştırılması gerekeceğinden, yapılacak keşifte tarım uzman bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı; bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; kadastro tespit bilirkişileri ve varsa zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tespit tarihine kadar davalı kişi yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.
SONUÇ: 1) Yukarıda birinci bentde açıklanan nedenlerle; Orman Yönetiminin çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21.06.2010 tarihli rapor ekindeki krokide (B) ile işaretlenen kesimine yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE,
2) İkinci bentde açıklanan nedenlerle; Hazinenin temyiz itirazlarının reddi ile çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21.06.2010 tarihli rapor ekindeki krokide (A1) ve (A2) ile işaretlenen kesimlerine yönelik hükmün ONANMASINA,
3) Üçüncü bentde açıklanan nedenlerle; Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21.06.2010 tarihli rapor ekindeki krokide (B) ile işaretlenen kesimi yönünden BOZULMASINA , 16.5.2012 günü oybirliğiyle karar verildi.