(3402 S. K. m. 11, 22, 25, 26, Ek m. 1)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Çekişmeli Kozlubucak Köyü 616 parsel sayılı 2511,03 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla vasfı ile; 895 parsel sayılı 488400,00 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, mera vasfı ile davalı Hazine adına tapuda kayıtlıdır.
2014 yılında yörede 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereğince yapılan çalışmalarda 616 parsel sayılı taşınmaz, 109 ada 3 parsel sayısı ve 2510,85 m2 yüzölçümü ile; 895 parsel sayılı taşınmaz, 113 ada 90 parsel sayısı ve 428036,70 m2 yüzölçümü ve aynı nitelikleri ile bu çalışmaya konu olmuştur.
Davacı Orman Yönetimi vekili dava dilekçesiyle, Kozlubucak Köyünde 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi uyarınca yapılan kadastro yenileme çalışmalarında; 616 nolu orman parselinin, 109 ada 3 parsel olarak ve tarla vasfı ile Maliye Hazinesi adına tespit edildiğini, yine aynı köyde bulunan 113 ada 90 nolu parselin 1994 yılında yapılmış olan orman kadastro çalışmasındaki sınırlarına tam olarak uyulmayıp parselin tamamının 113 ada 90 nolu parsel olarak ve mera vasfı ile Maliye Hazinesi adına tescil edildiğini, yapılan tespit ve yenileme çalışmalarının hatalı olduğunu belirterek, Kozlubucak Köyü 109 ada 3 nolu (eski 616) parselin tarla vasfı ile Maliye Hazinesi adına yapılan tesbitinin iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tespit ve tesciline; Kozlubucak Köyü 113 ada 90 nolu (eski 895) nolu parselin mera vasfı ile Maliye Hazinesi adına yapılan tesbitinin kısmen iptaline, orman kadastro sınırlarına uyularak sınırların yeniden tespiti ile orman vasfı ile Hazine adına tespit ve tesciline karar verilmesi istemiyle dava açmış; yargılama sırasında dava dilekçesine ek olarak her iki taşınmaz için 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereğince yapılan çalışmaların kanunlara uygun yapılıp yapılmadığının incelenmesini de talep ettiğini beyan etmiştir.
Mahkemece, taşınmazın mülkiyetine ve niteliğine ilişkin olarak açılan davalarda kadastro mahkemesi görevli olmayıp genel mahkeme görevli olduğundan, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, hüküm davacı Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereğince yapılan yenileme kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.
Mahkemece, davanın mülkiyete ilişkin olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmişse de, verilen karar usul ve kanuna aykırıdır. Şöyle ki, dava dilekçesinden, davanın hem mülkiyete hem de 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi uyarınca yapılan kadastro haritalarının yeniden düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin yapılması işlemine itiraza ilişkin olduğu anlaşılmasına, ayrıca davacı vekili tarafından duruşma esnasında; her iki taşınmaz için 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereğince yapılan çalışmaların kanunlara uygun yapılıp yapılmadığının incelenmesini de talep ettikleri belirtilmesine rağmen, mahkemece, davanın yalnızca mülkiyete yönelik olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuştur.
5304 sayılı Kanunun 6. maddesi ile değişik 3402 sayılı Kanunun 22/1. maddesi uyarınca, evvelce kadastrosu ve tapulaması yapılmış yerlerde yeniden kadastro çalışması yapılamaz. Ancak, yetersiz kadastro paftalarının yenilenmesi, yüzölçümlerinin ve teknik hataların düzeltilmesi amacıyla aynı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, yeniden çalışma yapılabilir ve bu çalışma ikinci kadastro sayılmaz. "İkinci kez kadastro yapılamaz" hükmünün istisnası olarak düzenlenen 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi uyarınca; yapılan tespitte, teknik sebeplerle yetersiz kalan, uygulama niteliğini kaybeden, eksikliği görülen veya zemindeki sınırları gerçeğe uygun şekilde göstermediği tespit edilen paftalar yerine, ülke koordinat sistemine uygun sayısal haritaları düzenlenerek tapu kayıtlarının düzeltilmesi sağlanır. Ancak, mülkiyet ve mülkiyetle ilgili haklar ile parselasyon, arazi toplulaştırması, ıslah, imar, sulama alanlarında arsa ve arazi düzenlemesi ve köy yerleşim haritaları yenileme çalışması bu kapsam dışındadır. 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi uyarınca yapılan yenileme kadastro çalışmaları, 5304 sayılı Kanun ile 3402 sayılı Kanuna eklenen Ek- 1/1. maddesi uyarınca, aynı Kanunun 11 inci maddesine göre ilan edilir ve ilan süresi içerisinde dava açılmayan taşınmaz malların kayıtlarında gerekli düzeltme yapılır.
Kadastro mahkemesinin genel olarak görevi, 3402 sayılı Kanunun 25. maddesinde; zaman bakımından görev ve yetkisi ise, aynı Kanunun 26. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre, kadastro mahkemeleri, dava konusu taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmesi halinde ve askı ilan tarihleri içinde açılacak davalarda görevlidir. Hal böyle olunca, 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi uyarınca yapılan tespitlere karşı askı ilan süresi içinde dava açılması halinde, kadastro mahkemesi görevli olup, mahkemece yapılacak inceleme, yetersiz kadastro paftalarının yenilenmesi, yüzölçümlerinin ve teknik hataların düzeltilmesi işleminin kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun yapılıp yapılmadığı hususlarının araştırılmasına ilişkindir. Bu davada, taşınmazın mülkiyetine ve niteliğine ilişkin bir araştırma yapılamaz. Bu taleplere yönelik açılan davalarda ise, görevli mahkeme 6100 sayılı H.M.K.'nun 2. maddesi uyarınca genel görevli asliye hukuk mahkemeleridir.
Bu nedenle; mahkemece, Hukuk Genel Kurulunun 05.12.2012 gün ve 2012/20-874 E. - 1016 K. ve 2012/20-875 E. - 1017 K. sayılı kararlarında da benimsediği üzere ve davacı vekilince davalarının hem mülkiyete hem de kadastro çalışmalarına ilişkin olduğu açıklandığına göre, çekişmeli parselin yenilemeden önceki ilk tesisinden itibaren, miktar, cins ve malik değişikliklerini, ifraz ve tevhitleri gösteren tapu kayıtları, tutanak ve haritaları ile yenilemeden sonraki çapı haritası ve tutanağı, davalı tarafın dayandığı mahkeme kararlarına ilişkin dosya asılları getirtilerek, harita ve jeodezi uzmanı bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak, çalışmanın 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesiyle Kadastro Haritalarının Yeniden Düzenlenmesi ve Tapu Sicilinde Düzeltmelerin Yapılmasında Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin 29.11.2006 gün ve 26361 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik hükümlerine uygun yapılıp yapılmadığı saptanmalı, bu konuda bilirkişiden bilimsel verileri içeren rapor alınmalı ve toplanan delillere göre 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesine göre yapılan kadastro işlemine yönelik davanın esasına ilişkin bir karar verilmeli; davacı Orman Yönetiminin çekişmeli taşınmazların orman niteliğiyle Hazine adına tescili istemi, dava konusu parselin mülkiyetine yönelik bir hakka ilişkin olduğundan, bu talep yönünden görevsizliğe karar verilmelidir.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ve incelemeyle hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı Orman Yönetimi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde iadesine 20.11.2014 günü oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy