MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
Hakkında 2010 yılında tedbir kararı verilen ...'la ilgili olarak, tedbirlerin uygulanmasını takip hususunda ... 1. Çocuk ve ... 2. Aile Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Uyuşmazlık, hakkında 2010 yılında tedbir kararı verilen ...'ın reşit olduğu da dikkate alındığında, tedbirlerin uygulanmasını takip görev ve yetkisinin hangi mahkemede olduğuna ilişkindir.
... ....nün 02/07/2010 havale tarihli yazıları ile 01/08/1995 D.lu küçük ... hakkında, velisine teslim ve ayrıca sağlık tedbiri anne-babası hakkında ise danışmanlık tedbiri uygulanmasına yönelik talebi üzerine ... 1. Çocuk Mahkemesince, 02/07/2010 tarihli ve 2010/144 Değ. İş sayılı karar ile 5395 sayılı Kanunun 11 ve 5/3. maddeleri uyarınca gerekli uyarılar yapılmak suretiyle yaşı küçük ...'ın velisine teslimine, 5395 sayılı Kanunun 11. maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 5/1-d maddesi uyarınca hakkında sağlık tedbiri uygulanmasına, annesi ve babası hakkında 5395 sayılı Kanunun 11. maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 5/1-a maddesi uyarınca danışmanlık tedbiri uygulanmasına karar verildiği; aynı mahkemece, 16/04/2014 tarihli ve 2011/39 D. İş sayılı kararı ile de, ...'ın adresinin .... olduğu belirtilerek, 5395 sayılı Kanunun 8/1. maddesi hükmü uyarınca bundan sonraki işlemlerin ... Aile Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
... 2. Aile Mahkemesi ise, 24/10/2014 tarihli ve 2014/577 E. - 2014/550 K. sayılı kararıyla, tedbirlerde yetkiyi düzenleyen Çocuk Koruma Kanununun 8. maddesi uyarınca, alınmış olan tedbirlerin uygulanmasını takip görevinin yine kararı veren ... 1. Çocuk Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.
Dosya kapsamından, hakkında tedbir kararı verilen ...'ın herhangi bir suçun faili olmadığı, 5395 sayılı Kanunun 3. maddesinde belirtilen suça sürüklenen çocuk kategorisine de girmediği anlaşılmaktadır.
Aile Mahkemelerinin kuruluşuna dair 4787 sayılı Kanunun;
"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde:
“Bu Kanunun amacı, aile mahkemelerinin kuruluş, görev ve yargılama usullerini düzenlemektir.
Bu Kanun, aile hukukundan doğan dava ve işleri görmek üzere kurulan aile mahkemelerine dair hükümleri kapsar.”
“Aile mahkemelerinin görevleri” başlıklı 4. maddesinde:
“Aile mahkemeleri, aşağıdaki dava ve işleri görürler:
1. 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (Ek ibare: 14/04/2004-5133 s.k. 2.mad.) Üçüncü Kısım hariç olmak üzere İkinci Kitabı ile 03/12/2001 tarihli ve 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna göre aile hukukundan doğan dava ve işler,
2. 20/05/1982 tarihli ve 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanuna göre aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi,
3. Kanunlarla verilen diğer görevler.”
Düzenlemesine yer verilerek aile mahkemelerinin görevi düzenlenmiştir.
"Koruyucu, eğitici ve sosyal önlemler" başlıklı 6. maddesinde ise:
"Madde 6- Aile mahkemesi, diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere görev alanına giren konularda:
1. Yetişkinler hakkında;
a) Evlilik birliğinden doğan yükümlülükleri konusunda eşleri uyararak, gerektiğinde uzlaştırmaya,
b) Ailenin ekonomik varlığının korunması veya evlilik birliğinden doğan malî yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin gerekli önlemleri almaya,
c) Resmî veya özel sağlık veya sosyal hizmet kurumlarına, huzur evlerine veya benzeri yerlere yerleştirmeye,
d) Bir meslek edinme kursuna veya uygun görülecek bir eğitim kurumuna vermeye,
2. Küçükler hakkında;
a) Bakım ve gözetime yönelik nafaka yükümlülüğü konusunda gerekli önlemleri almaya,
b) Bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunan veya manen terk edilmiş halde kalan küçüğü, ana ve babadan alarak bir aile yanına veya resmî ya da özel sağlık kurumuna veya eğitimi güç çocuklara mahsus kuruma yerleştirmeye,
c) Çocuk mallarının yönetimi ve korunmasına ilişkin önlemleri almaya,
d) Genel ve katma bütçeli daireler, mahallî idareler, kamu iktisadî teşebbüsleri ve bankalar tarafından kurulmuş teşekkül, müessese veya işletmelere veya benzeri işyerlerine yahut meslek sahibi birinin yanına yerleştirmeye,
Karar verebilir."
hükümlerine yer verilmiştir.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa göre ise, korunmaya muhtaç çocuk, engelli, bakıma muhtaç engelli ve muhtaç yaşlılar koruma kapsamında bulunmakta olup, korunmaya, bakıma, yardıma muhtaç aile, çocuk, engelli ve yaşlılar ile sosyal hizmetlere muhtaç diğer kişileri tespit ve incelemekle .... görevlidir.
2828 sayılı Kanunun (6518 sayılı Kanunla değişik) 22. maddesinin birinci fıkrasında; "Korunmaya ihtiyacı olan çocukların reşit oluncaya kadar bu Kanun hükümlerine göre Kurumca kurulan sosyal hizmet kuruluşlarında bakılıp yetiştirilmeleri ve bir meslek sahibi edilmeleri hususundaki gerekli tedbir kararı 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununa göre yetkili ve görevli mahkemece alınır. Bu karar için gerekli belgeler Kurumca düzenlenir ve ilgili mahkemeye gönderilir." düzenlemesine yer verilmiş, ayrıca korunmaya, bakıma, yardıma muhtaç sakat, yaşlı ve diğer kişilere ilişkin hususların yer aldığı 26. maddesinde ise; “Korunmaya, bakıma, yardıma ihtiyacı olan aile, engelli, yaşlı ve diğer kişilerin tespiti, incelenmesi ve bunların sosyal hizmetlerden yararlandırılmasına ilişkin esasların bir yönetmelikle düzenleneceği" belirtilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, 1995 doğumlu ... hakkında, ... ...nün talebi üzerine, ... 1. Çocuk Mahkemesince, ...'ın 5395 sayılı Kanunun 11 ve 5/3 maddeleri uyarınca gerekli uyarılar yapılmak suretiyle (kararın verildiği 02/07/2010 tarihi itibarıyla yaşı küçük olduğundan) velisine teslimine, 5395 sayılı Kanunun 11. maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 5/1-d maddesi uyarınca hakkında sağlık tedbiri uygulanmasına, annesi ve babası hakkında 5395 sayılı Kanunun 11. maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 5/1-a maddesi uyarınca danışmanlık tedbiri uygulanmasına karar verildiği; aynı mahkemece, ...'ın adresinin ... olduğu belirtilerek, 5395 sayılı Kanunun 8/1. maddesi hükmü uyarınca bundan sonraki işlemlerin ... Aile Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği; ... 2. Aile Mahkemesince ise, 24/10/2014 tarihli kararıyla, tedbirlerde yetkiyi düzenleyen Çocuk Koruma Kanununun 8. maddesi uyarınca, alınmış olan tedbirlerin uygulanmasını takip görevinin yine kararı veren ... 1. Çocuk Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği; uyuşmazlığın, hakkında tedbir kararı verilen ...'ın reşit olduğu da dikkate alındığında, tedbirlerin uygulanmasını takip görev ve yetkisinin hangi mahkemede olduğu noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
1995 doğumlu ... hakkında sağlık tedbiri, annesi ve babası hakkında danışmanlık tedbiri uygulanmasına karar verildiği dikkate alındığında bu tedbirlerin uygulanmasının takibi hukuki nitelikçe aile hukuku hükümleriyle sıkı sıkıya bağlantılı olduğundan ve 4787 sayılı Kanunun 6/1. maddesi uyarınca, aile mahkemelerinin, görev alanına giren konularda, yetişkinler hakkında fıkrada sayılan tedbirlerle ilgili karar verebileceklerinden, verilen tedbirlerin uygulanmasını takip görevi (1995 doğumlu ...'ın reşit olduğu da dikkate alındığında) Aile Mahkemelerinin görevi ve yetkisi kapsamındadır. Bu durumda, verilen tedbirlerin uygulanmasının ...'ın yerleşim yerindeki ... 2. Aile Mahkemesince takip edilmesi gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK’nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince ... 2. Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 29.06.2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy