İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılardan ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ... ve ... ... vekili, davalılardan ... vekili, ... ... vekili ve ... ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
22.09.2008 tarihinde 3402 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan kadastro sırasında ... köyü 107 ada 1 parsel sayılı 882 hektar 2.843,43 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, orman niteliğiyle ... adına tespit edilmiştir.
Davacı ... ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazlarının ... tarafından kamulaştırıldığını, aleyhine açılan kamulaştırma davasında kamulaştırma bedelinin belirlenecek hak sahibine ödenmek üzere bankaya depo edilmesine karar verildiğini belirterek, zilyetlikten kaynaklanan hak sahipliğinin tesbitine karar verilmesi istemiyle Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmıştır. Daha sonra davasından feragat etmiştir.
Davacılar ... ... ve Arkadaşları, 27.02.2008 tarihli dilekçe ile; davacı ... ... 29.11.2007 tarihli dilekçe ile; vergi kayıtlarına, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine tutunarak ...'ın kamulaştırma yapmadan taşınmazlarından doğalgaz boru hattı geçirdiğini ileri sürerek, adlarına tescil ve elatmanın önlenmesi istemleriyle Asliye Hukuk Mahkemesinde ayrı ayrı dava açmışlardır.
Davacı ... ..., 27.02.2008 tarihli dilekçe ile; davacılar ... ... ve ... ... 13.03.2008 tarihli dilekçe ile; davacı ... ... 13.03.2008 tarihli dilekçe ile; vergi kayıtları, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine tutunarak ... ... Müdürlüğünün kamulaştırma yapmadan taşınmazlarından yol geçirdiğini ileri sürerek, adlarına tescil ve elatmanın önlenmesi istemleriyle Asliye Hukuk Mahkemesinde ayrı ayrı dava açmışlardır. Asliye Hukuk Mahkemesince; çekişme konusu taşınmazlar hakkında kadastro tespit tutanağı düzenlendiğinden davaya bakma görevinin Kadastro Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle her bir dava hakkında ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Kadastro Mahkemesinde yapılan yargılama sonucu; ... ...'un davasının feragat yönünden, ... ..., ... ..., ... ... ve ... ...'un dava ettikleri yerlerin orman sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle ispatlanamadığından reddine, ... ... ve arkadaşlarının dayandıkları 1937 tarih ve 439 yazım numaralı vergi kaydının doğu ve güneyinin Devlet Ormanı okuduğu, zeminde de orman bulunduğundan miktarı ile geçerli kapsamının belirlendiği gerekçesiyle vergi kaydının miktarı ile geçerli kapsamı içinde bulunan 107 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 1.7.2014 tarihli rapor ve 2 nolu krokide (M) ve (I) harfleri ile işaretlenen sırasıyla 340,32 m2 - 2.669,67 m2 yüzölçümlü kesimlerinin ... ... adına tapuya tesciline, 2 nolu krokide (N) harfi ile işaretlenen ve karayolunda kalan 905,29 m2 yüzölçümlü bölümünün ... ...'a ait olduğunun tesbitine, Ek 2 nolu krokide (J) harfi ile işaretlenen 473,93 m2 yüzölçümlü kesiminin yola terkinine, kalan bölümünün 107 ada 1 parsel numarasıyla orman niteliğiyle ... adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm ... ... dışındaki tüm davacılar, davalılardan ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kadastro tesbitine ve orman kadastrosuna itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesi hükmü uyarınca yapılıp eldeki dava sebebiyle kesinleşmeyen orman kadastrosu vardır.
Mahkemece yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hükme yeterli değildir. Şöyle ki; davacılar ... ... ve Arkadaşları 27.02.2008 tarihli dilekçe ile; davacı ... ... 29.11.2007 tarihli dilekçe ile; vergi kayıtlarına, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine tutunarak Botaş'ın kamulaştırma yapmadan taşınmazlarından doğalgaz boru hattı geçirdiğini ileri sürerek, ..., ... Köyü Tüzel Kişiliği ve ...yi taraf göstererek adlarına tescil ve elatmanın önlenmesi istemleriyle, yine davacı ... ... 27.02.2008 tarihli dilekçe ile; davacılar ... ... ve ... ... 13.03.2008 tarihli dilekçe ile; davacı ... ... 13.03.2008 tarihli dilekçe ile; vergi kayıtları, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine tutunarak ...nün kamulaştırma yapmadan taşınmazlarından yol geçirdiğini ileri sürerek, ... Genel Müdürlüğü, ... Köyü Tüzel Kişiliği ve ...yi taraf göstererek adlarına tescil ve elatmanın önlenmesi istemleriyle Asliye Hukuk Mahkemesinde ayrı ayrı dava açmışlardır. Anılan davalar 3402 sayılı Kanunun 27. maddesi uyarınca Kadastro Mahkemesine devredilmiştir. Çekişme konusu 107 ada 1 parsel sayılı taşınmaz, askı süresi içinde itiraz edilmediği yönündeki şerh ile kesinleştirilerek tapuya tescil edilmiş ise de kadastro tespit tarihi olan 22.09.2008 tarihinden önce anılan taşınmaz hakkında Asliye Hukuk Mahkemesinde davacılar tarafından açılan davalar bulunduğundan 107 ada 1 parselin tutanağının kesinleştirilmesi sonuca etkili olmayıp mahkemece 3402 sayılı Kanunun 30/2. maddesi uyarınca gerçek hak sahibi veya hak sahiplerinin tespit edilmesinde yasal zorunluluk bulunmaktadır. Davacılar dava dilekçelerinde, dava edilen yerlerin sınırlarını belirtmemişlerdir. Asliye Hukuk Mahkemesinde ise sadece ... ... tarafından açılan davada keşif yapılmış diğer davalarda keşif yapılmamıştır. Kadastro Mahkemesince iki ayrı keşif yapılmış, ilk keşif sonrası fen bilirkişi tarafından düzenlenen 04/10/2011 tarihli rapor ve krokide ... ...'ın (A) harfi ile (hükme dayanak yapılan 2. fen raporu ekindeki 1 nolu krokide A ve B) ile işaretlenen kesimi, ... ...'ın (B) harfi ( hükme dayanak yapılan 2. fen raporu ekindeki 2 nolu krokide A ve B) ile işaretlenen bölümü, ... ... ve arkadaşlarının (C) harfi (hükme dayanak yapılan 2. fen raporu ekindeki 2 nolu krokide I, F, G, H) ile işaretlenen kesimi, ... ...'ın (D) (hükme dayanak yapılan 2. fen raporu ekindeki 2 nolu krokide M) ile işaretlenen bölümü, ... ... ile ... ...'un ise (E) (hükme dayanak yapılan ikinci fen raporu ekindeki 3 nolu krokide A, B ve D) ile işaretlenen bölümü dava ettikleri belirtilmiştir.
Hükme dayanak yapılan fen bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 01.07.2014 tarihli raporda ise tanık ve yerel bilirkişi anlatımlarına göre davacılardan ... ... ve ... ...'un 3 nolu krokide (H), (G), (F), (C), (D), (E), (B) ve (A) harfleri ile işaretlenen taşınmazları önceleri kullandıkları, çift şeritli yolun yapımından sonra ise (A), (B), (D) harfleri ile işaretlenen yerleri kullandıkları, davacı R.. A..'ın 2 nolu krokide (A), (B), (C) ve (D) harfleri ile işaretlenen taşınmazları önceleri kullandıkları, çift şeritli yolun yapımından sonra ise (A), (B) ve (C) harfleri ile işaretlenen kesimleri kullandığı, yine davacılardan ... ..., ... ... ve ... ...'ın 2 nolu krokide (O), (Ö), (N), (K), (M), (J), (I), (H), (G) ve (F) harfleriyle işaretlenen taşınmazları önceleri kullandıkları, çift şeritli yolun yapımından sonra ise (M), (J), (I), (H), (G) ve (F) harfleri ile işaretlenen taşınmazları kullandıkları, kadastro girmeden önce de aralarında paylaştıkları (M), (J), (I) ve (H)'nin ... ...'a, (G) harfi ile işaretlenen yerin ... ...'a, (F) harfi ile işaretlenen taşınmazın ... ...'a kaldığı belirtilmiştir. Bu durumda ... ... ve ... ...'un (C), (E), (F), (G) ve (H) ... ...'ın (C) ve (D), ... ... ve arkadaşlarının ise (O), (Ö), (N), (K) ve (J) harfleri ile işaretlenen taşınmazları dava edip etmedikleri yönünde duraksama olmuştur.
Gerek ilk orman ve ziraat bilirkişi gerekse hükme dayanak yapılan ikinci orman bilirkişi ve ziraat bilirkişiler fen bilirkişi ... .. tarafından düzenlenen 01.07.2014 tarihli rapor ve ekindeki 2 nolu krokide (C), (D), (F), (G), (H), (O), (Ö), (K), (N) ve (J), 3 nolu krokide (F), (G) ve (H) harfleri ile işaretlenen taşınmazlar hakkında rapor düzenlenmemişlerdir. Mahkemece de gerekçeli kararda fen bilirkişi tarafından düzenlenen 01.07.2014 tarihli rapor ekindeki 2 nolu krokide (C), (D), (O), (Ö), (K), 3 nolu krokide (F), (G) ve (H) harfleri ile işaretlenen taşınmazlara ilişkin dava var ise anılan yerler hakkında olumlu veya olumsuz hüküm kurulmamıştır. Bunlardan ayrı, mahkemece hükme dayanak yapılan fen bilirkişi Ali Kocabıyık tarafından düzenlenen 01.07.2014 tarihli rapor ekindeki 1 nolu krokide (B) harfi ile işaretlenen, 2 nolu krokide (F), (G) ve (H) harfleri ile işaretlenen taşınmazların içinden geçen Botaş Boru hattına ilişkin irtifak kamulaştırması yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise kamulaştırma bedelinin kim/kimlere ödendiği, yine, fen bilirkişi Ali Kocabıyık tarafından düzenlenen 01.07.2014 tarihli rapor ekindeki 2 nolu krokide (D), (K), (N) ve (O) harfleri ile işaretlenen, 3 nolu krokide (B), (C), (D), (E), (F) ve (G) harfleri ile işaretlenen taşınmazların karayolunda kaldıkları anlaşıldığından, anılan yerlerde ... Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırma yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kamulaştırma bedellerinin kim/kimlere ödendiği yönünde inceleme ve araştırma yapılmamıştır.
Diğer taraftan, fen bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 01.07.2014 tarihli rapor ve 2 nolu krokide (J) ve (N) harfleri ile işaretlenen taşınmazlar yönünden orman ve ziraat bilirkişi rapor düzenlenmediği halde mahkemece (N) harfi ile işaretlenen yerin ... ...'ın zilyetliğinde olduğunun tesbitine karar verilmesi, (J) harfi ile işaretlenen taşınmazın yol alarak kullanıldığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı halde yol olarak terkinine karar verilmesi de doğru değildir.
Bu sebeple, öncelikle çekişmeli 107 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkında Asliye Hukuk Mahkemesinde, Sulh Hukuk Mahkemesinde ve Kadastro Mahkemesinde derdest dava bulunup bulunmadığı araştırılıp var ise anılan davaların eldeki dava ile birleştirilerek görülmesi gerektiği gözetilmeli, 107 ada 1 parsel hakkında daha önce açılıp sonuçlanan dava var ise anılan dava dosyaları da getirtilip incelenmeli, dayanak vergi kayıtlarının kadastro çalışmaları sırasında revizyon görüp görmedikleri, revizyon görmüş iseler revizyon parsellerinin kadastro tespit tutanakları ve tapu kayıtları tapu müdürlüğünden sorulup getirtilmeli, davacıların dava ettikleri yerler duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, dayanak 107 ada 1 parsel sayılı taşınmazın dava edilen kesimlerini ve etrafını gösterir, ilk defa o yerde grafik ya da fotogrametri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının fotokopi örneği ile taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parsellerin, kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittileri ile, yine en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile kadastro tespit tarihinden 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden getirtildikten sonra ziraat fakültelerinin toprak bölümünden mezun olan bir ziraat mühendisi, bir harita-kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi ile bir orman mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu yardımıyla yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazın dava edilen bölümleri ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli, 3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumunun saptanması, fen ve uzman orman bilirkişilerden, taşınmazların konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ve hava fotoğrafının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri, ayrıca hava fotoğrafı stereoskop aleti ile inceletilip çekişmeli taşınmazın dava edilen bölümleri üzerinde neler gözüktüğünü belirtir şekilde ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, 107 ada 1 parselin dava edilen bölümlerinin 6831 sayılı Kanunun 17/2. maddesi uyarınca orman içi açıklık niteliğinde orman sayılan yerlerden olup olmadıkları araştırılmalı, taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğunun tespiti halinde ormanların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilemeyeceğinden kişilerin davasının reddine karar verilmeli, dava edilen yerlerin orman sayılmayan ve zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olduğunun belirlenmesi halinde ise davacı gerçek kişi yararına 3402 sayılı Kanunun 14 ve 17. maddeleri gereğince imar ve ihya ile zilyetlik yoluyla taşınmaz edinme koşullarının araştırılması gerekeceğinden, bu kez fen, orman ve ziraat bilirkişi tarafından dava konusu taşınmazların bulunduğu yere ilişkin olarak 1980-1985'li yıllara ait 1/20000 ve 1/25000 ölçekli stereoskopik hava fotoğrafları, topoğrafik harita ve kadastro paftası ile çakıştırıldıktan sonra mahalline uygulanmalı, stereoskop aletiyle incelenmeli, taşınmazlar üzerinde tam olarak hangi tarihten itibaren zilyetliğin başladığı belirlenmeli, imar ve ihya yapılmışsa hangi tarihte başlayıp tamamlandığı, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başlayıp nasıl sürdürüldüğü ve ekonomik amacına uygun olup olmadığı, maddi olaylara dayalı ve ayrıntılı olarak, taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarından sorulmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu yukarıda belirtilen ve gerçeğin kendisi olan belgelere dayalı olarak düzenlenecek bilirkişi kurulu raporuyla denetlenmeli, dayanak vergi kayıtları değişebilir sınırlar içerdiğinden, yöntemince zemine uygulanıp, 3402 sayılı Kanunun 20/C ve 32/3. maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek kapsamı belirlenmeli, dayanak belgelerin lehe olduğu kadar aleyhe de delil teşkil edecekleri gözetilmeli, vergi kayıt miktar fazlasının sınırdaki eylemli ormandan açma yapılarak kazanıldığı düşünülmeli, ... ve ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan kamulaştırma haritaları uygulanarak çekişme konusu yerlerin kamulaştırılıp kamulaştırılmadıkları, kamulaştırılmış iseler kamulaştırma bedellerinin kim/kimlere ödendiği araştırılmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilip, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacılardan ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ..., ... ... ve ... ... vekili, davalılardan ... vekili, ... vekili ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 09/02/2016 günü oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy