MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi birleştirilen dosya davacısı ... ile davalı ... vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Yörede 2001 yılında yapılıp 09.07.2003 ilâ 07/08.2003 tarihleri arasında ilân edilen kadastro sırasında ... köyü, 228 ada 1 ve 2 parsel sayılı sırasıyla 5728,07 m² ve 7218,47 m² yüzölçümlü taşınmazlar senetsizden tarla vasıflarıyla sırasıyla ... ve ... adlarına tespit ve itirazsız kesinleşerek tapuya tescil edilmişlerdir.
Davacı ... köy tüzel kişiliği vekili 25/10/2011 havale tarihli dilekçesiyle, dava konusu 228 ada 1 ve 2 parsellerin yaklaşık 200 yıldır ve halen ... Köyüne ait “Mezarlık” olarak kullanılmakta iken kadastro sırasında davalılar adına tespit edildiğini iddia ederek, dava konusu parsellerin mezarlık olarak kullanılan bölümlerinin tapu kayıtlarının iptali ile bu bölümlerin mezarlık vasfıyla köy tüzel kişiliği adına tescili isteğiyle dava açmıştır.
Birleştirilen dosya davacısı ... vekili 27.08.2012 havale tarihli dilekçesiyle, dava konusu parsellerin çam ağaçları ile kaplı ziraata elverişli olmayan ...ye ait yerlerden olup,... ...ı özelliğinde olan ve zilyetlikle iktisabı mümkün olmayan ... içi açıklık vasfında olduğunu iddia ederek, dava konusu 228 ada 1 ve 2 sayılı parsellerin davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile ... adına tescili isteği dava açmıştır.
Mahkemece davalar birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne ve dava konusu 228 ada 1 ve 2 sayılı parsellerin bilirkişi raporuna ekli krokide sırasıyla (1-A) ve (2-D) ile gösterilen sırasıyla 2040,89 m² ve 2422,18 m² yüzölçümlü bölümlerinin tapu kayıtlarının tefriki ile (iptali) ile davacı köy tüzel kişiliği adına “...” vasfıyla davacı köy tüzel kişiliği adına; yine dava konusu 228 ada 1 ve 2 sayılı parsellerin bilirkişi raporuna ekli krokide sırasıyla (1-B) ve (2-E) ile gösterilen sırasıyla 209,31 m² ve 242,43 m² yüzölçümlü bölümlerinin tapu kayıtlarının tefriki ile (iptali) “...” vasfıyla ... adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiş; hüküm, birleştirilen dosya davacısı ... ile davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçelerindeki açıklamaya göre davalar sırasıyla, kadim mezarlık ve ... sayılan yer iddialarına dayalı tapu iptali ve tescil isteklerine ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde dava tarihinden önce 6831 sayılı Kanuna göre yapılıp 31.10.2002 tarihine ilân edilerek kesinleşen ... kadastrosu ve 6831 sayılı Kanunun 2/B madde uygulaması bulunmaktadır.
6100 sayılı HMK’nın 50. maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51. maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115. madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.
4721 sayılı TMK’nın 47, 48, 49 ve 50. maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.
442 sayılı Köy Kanununun 37/7 maddesi uyarınca da köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukukî bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanunun 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.
Ancak, On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince;
1) Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.
2) Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır.
3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.
Aynı Kanunun Geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrasında; "1. maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm Kanunun “Yürürlük” başlıklı 36. maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
Somut olaya gelince; davacı köyün 6360 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri gereğince tüzel kişiliği karar tarihinden önce kaldırılarak mahalle olarak ilçe belediyesine katılması nedeniyle görülmekte olan davada taraf sıfatı kalmadığından ve katıldığı ilçe belediyesi taraf olacağından 6360 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin onüçüncü fıkrası gereğince işlem yapılması için kararın bozulması gerekmiştir.
Kabule göre ise, mezarlık ile gerçek kişilere ait taşınmazlar arasında şerit halinde ve zeminde fiilen yol olarak kullanılan alanın ... olarak tesciline karar verilmesi doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, birleşen dosya davacısı ... ile davalı ... vekillerinin temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde iadesine 22/02/2016 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy