MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... Yönetimi ve asli müdahil ... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında, ... köyü, ... mevkii 183 ada 8, 11 ve 12 sayılı parseller, tarla niteliğiyle önceden 183 ada 7 ilâ 12 sayılı parsellerin bir bütün olarak ... zilyetliğindeyse de miras taksim ve satışı sonucunda 8 sayılı parselin ..., 11 sayılı parselin ... mirasçıları ... Zeytinoğlu ve arkadaşları, 12 sayılı parsel ise ...zilyetliğinden olduğu ancak, ... Asliye 2. Hukuk Mahkemesinde dava konusu edildiğinden söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.
... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1993/111 Esasına kayıtlı dosyada davacı ... tarafından davalı sıfatıyla Hazine, ... Yönetimi ve ... köyü tüzel kişiliği aleyhine açılan tescil davasıyla, ... çocukları ..., . ... mirasçıları ve mirasçılarından ... ... mirasçıları terekesi mümessili ... tarafından davalı Hazine ve köy tüzelkişiliği ile ... 'i taraf gösterilerek, tescil davasına konu taşınmazın Temmuz 1969 gün ve 63, 64 ve Şubat 1962 tarih 4 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığından, tapu maliki mirasçıları adına tescili istemiyle açtıkları, davalar birleştirildikten sonra ... ve ... ile ...Turizm Yatırımları ve İşletmeleri A.Ş. taşınmazların bir kısım payının tapu ile kendilerine ait olduğu, ... ve arkadaşları ise 183 ada 11 sayılı parselin ortak muristen kendisine kaldığı, yararına zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu iddiasıyla, ... Zeytinoğlu ise 183 ada 12 sayılı parselin dava sırasında ... tarafından kendilerine satıldığı, zilyetlikte taşınmaz edinme koşullarının yararlarına oluştuğu, adına tescili iddiasıyla davaya katılmıştır. Dava dosyası 3402 sayılı Kanunun 5 ve 27. maddeleri gereğince kadastro mahkemesine gönderilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne, çekişmeli ... köyü 183 ada 11 ve 12 sayılı parsellerin bilirkişi krokisiyle (B) harfi ile işaretlenen bölümleriyle 8 sayılı parselin tamamının ... niteliğiyle Hazine adına, 183 ada 11 sayılı parselin (A) harfi ile gösterilen bölümünün ... mirasçıları ... Zeytinoğlu ve arkadaşları, 183 ada 12 sayılı parselin (A) bölümünün ise ...Zeytinoğlu adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine, ... Yönetimi, ... ve arkadaşları vekili Avukat ...tarafından temyiz edilmiş, Dairemizin 2011/15908 E. - 2012/1303 K. sayılı kararıyla “Bir kısım davacılar vekili Avukat ... tarafından dosyaya eklenmek üzere sunulan belgeler arasında yer alan ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.10.2010 gün ve 2010/1028 E. - 926 K. sayılı veraset ilamından, davacılardan ...'nin, 14.10.2010 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak geride eşi ... kızı 1941 doğumlu ... ile çocukları ... ve ...'ın kaldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, ...'nin adı geçen mirasçıları davadan ve duruşma gününden haberdar edilmeden yargılama sona erdirilerek karar verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.11.2011 gün ve 2011/11-554 -2011/684 E. K. sayılı kararında da değinildiği gibi, ...'nin öldüğü tarihte yürürlükte bulunan 1086 sayılı HYUY'nın 73. (6100 sayılı HMK’nun 27.) maddesinde yasanın gösterdiği istisnalar dışında hakimin tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremeyeceği öngörülmüştür. Mahkemece davacı ...'nin
ölümüyle, mirasçıları davadan ve duruşma gününden haberdar edilip, kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe hüküm verilmesi mümkün değildir. Aksi halde iddia ve savunma hakkı kısıtlanmış sayılır.
Öte yandan, yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları gereği usul hukukunun temel ilkelerindendir ve dava şartıdır (HMK m.114/1-d). Yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen kişinin veya kural olarak vekilinin davaya devam etmesi mümkün olmayıp, sadece bu kişinin mirasçıları tarafından (dava konusunun ölenin malvarlığına ilişkin olması ve dava sonunda verilecek hükmün olumlu veya olumsuz bir şekilde mirasçıların haklarını etkilemesi durumunda) davaya devam edilebilir.
1086 sayılı H.Y.U.Y.’nın 41. maddesi ve yeni 6100 sayılı HMK'nın 55. maddesi gereğince, taraflardan birinin ölümü halinde diğer tarafın istemiyle hakim, davanın takibi için bir kayyım tayin edebilir. Taraf ehliyeti dava şartı olup, davanın her aşamasında mahkemece re’sen nazara alınması gereken bir olgudur ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın mahkemece re'sen gözetilmesi gereklidir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir. Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir.
Bu hak çerçevesinde, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir. Hukukî dinlenilme hakkı, sadece belli bir yargılama için ya da yargılamanın belli bir aşaması için geçerli olan bir ilke değil, tüm yargılamalar için ve yargılamanın her aşamasında uyulması gereken bir ilkedir. Bu çerçevede gerek çekişmeli ve çekişmesiz yargı işlerinde gerekse bu yargılamalarla bağlantılı geçici hukukî korumalarda, icra takiplerinde, tahkim yargılamasında, hatta hukukî uyuşmazlıklarla ilgili yargılama dışında ortaya çıkan çözüm yollarında, her bir yargılama, çözüm yolu ve uyuşmazlığın niteliğiyle bağlantılı şekilde hukukî dinlenilme hakkına uygun davranılmalıdır.
Açıklanan hususlar gözetilerek, davacılardan ...'nin yargılama sırasında öldüğü anlaşıldığından, dava dilekçesi ve duruşma gününün adı geçenin tüm mirasçılarına yöntemince tebliğe edilerek, davacı sıfatıyla davayı takip etmeleri için kendilerine olanak tanınması ve bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması gerekirken, yargılamaya devamla işin esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır...” gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozma kararına uyulduktan ve taraf teşkili sağlandıktan sonra davacılar ... ... ile müdahil davacılar ... ... ve ... Turizm Yatırım İşletmeleri AŞ'nin davalarına yönelik aleyhlerine verilen 2009/685 Esas - 2011/237 Karar sayılı hükmün kesinleştiği gözetilerek davaları hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... ve arkadaşlarının davasının feragat nedeniyle reddine, katılan davacı ...'in davasının kabulüne ve çekişmeli 183 ada 8 parsel sayılı taşınmazın tarla vasfı ve 396.73 m² yüzölçümlü olarak ... adına tapuya tesciline, katılan davacı ...Zeytinoğlu'nun, çekişmeli 183 ada 12 parsel sayılı taşınmazın 30/04/2014 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (12A) ile işaretli 2185.12 m² bölüme yönelik davasının kabulü ile bu bölümün aynı ada ve parsel sayısı ve tarla vasfıyla ...Zeytinoğlu adına tapuya tesciline, aynı fen bilirkişi raporunda (12B) ile işaretli 170.88 m² bölüme yönelik davasının reddi ile bu bölümün aynı adada başka parsel sayısı verilerek ve ... vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline, davacı ... Zeytinoğlu mirasçılarının çekişmeli 183 ada 11 parsel sayılı taşınmazın 30/04/2014 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (11A) ile işaretli 2076.88 m² bölümüne yönelik
davalarının kabulüne ve bu bölümün aynı ada ve parsel numarası ve tarla vasfı ile 1/5 payının ... Zeytinoğlu, 1/5 payının ... Zeytinoğlu, 1/5 payının Tülay Zeytinoğlu, 1/5 payının... ve 1/5 payının ... Zeytinoğlu adına tapuya tesciline, aynı fen bilirkişi raporunda (11B) ile işaretli 229.44 m² bölüme yönelik davalarının reddi ile bu bölümün aynı adada başka parsel numarası verilerek ve ... vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar Hazine vekili, ... Yönetimi vekili ve ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizin 2014/7273 E. - 2015/455 K. sayılı kararıyla “...1) Davalılar Hazine, ... Yönetimi ve Belediye Başkanlığı vekillerinin çekişmeli 183 ada 11 ve 12 sayılı parsellerin (A) bölümlerine ilişkin temyiz itirazları sonucunda;
İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman ... bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazların (A) bölümlerinin ... sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve adına tescil kararı verilen kişiler yararına 3402 sayılı Kanunun 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması gerekmiştir.
2) Davalılar Hazine, ... Yönetimi ve Belediye Başkanlığı vekillerinin çekişmeli 183 ada 8 parsel sayılı taşınmaza ilişkin temyiz itirazlarına gelince; Her ne kadar mahkemece, çekişmeli 183 ada 8 sayılı parsele ilişkin olarak 3402 sayılı Kanunun 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının katılan ... yararına oluştuğu gerekçesiyle karar verilmiş ise de, katılanın vekili tarafından ibraz olunan 18.02.2013 tarihli katılma dilekçesi içeriğinden taşınmazın önceki zilyet ... ...'den dava devam ederken haricen satın alındığı, bu suretle HMK'nın 125/2 maddesi uyarınca davada davacı ......'in yerine geçtiği, ancak çekişmeli taşınmazın ... niteliğiyle tesciline ilişkin verilen 27.01.2011 gün ve 2009/685-37 sayılı kararın ... İhsan Şahin aleyhine kesinleştiğinden, akdi ardılı olan katılan ... yönünden de taşınmazın ... niteliğinin kesinleştiği nazara alınarak katılanın davasının da reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından, 8 sayılı parsele ilişkin hükmün bozulması gerekmiştir...” denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda müdahil davacı ...'in davasının reddine, ... ili, ... ilçesi, ... köyü, ... mevkiinde bulunan 183 ada 8 parsel sayılı taşınmazın ... vasfıyla Hazine adına tespit ve tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı ... Yönetimi ve asli müdahil ... tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1967 yılında yapılıp kesinleşen ... kadastrosu ile daha sonra dava tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 1744 sayılı Kanunla değişik 6831 sayılı Kanunun 2. madde uygulaması ve 1988 ilâ 1990 yıllarında yapılıp 08.07.1991 tarihinde ilân edilerek dava tarihinde kesinleşmemiş olan aplikasyon, sınırlandırması yapılmamış ormanların kadastrosu ve 2896 ve 3302 sayılı kanunlar ile değişik 2/B uygulaması vardır.
Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 7139 sayılı Kanununun 33. maddesi uyarınca ... Yönetiminden harç alınmasına yer olmadığına, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden aslî müdahil ...'e yükletilmesine 16/04/2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy