MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin anataşınmazdaki 13 numaralı bağımsız bölümün maliki olduğunu, dairesinin apartmanın 6. katında olup çatının sürekli aktığını, mimari projede yer alan asansörün binada mevcut olmadığını, davalı kat maliklerine asansör yapımı için yapılan başvuruların ise sonuçsuz kaldığını, bunlarla ilgili olarak davalıların çatı onarımını geçici şekilde yaptıracaklarını, asansörü ise hiç yaptıramayacaklarını beyan ettiklerini, asansör yaptırılmadığı için müvekkilinin, babasına köydeki evlerinde baktığını, şu anda ise müvekkilinin 70 yaşında olan annesi ile birlikte yaşadığını, tüm çabalarına rağmen asansör yapılması konusunda apartman maliklerini razı edemediğini, bu hususta kat malikleri toplantısı yapıldığını bu toplantıda olumsuz karar çıktığını ancak toplantıya katılan bir çok insanın kat maliki olmadığını, bu toplantıdan müvekkiline haber verilmediğini, müvekkilinin çatı onarılması ve asansörün yapılması için gerekli giderleri tek başına karşılamasının ağır bir yük olacağını, bu nedenle giderlere tüm kat maliklerinin katılımının sağlanmasına ve katılım paylarının belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk olarak yerel mahkemenin 2008/1022 Esas nolu dosyası ile açılan eldeki dava ile yine yerel mahkeme nezdinde açılmış 2009/188 Esas ve 2009/1108 Esas sayılı dosyalar üzerinden açılmış davalar birleştirilerek, yargılamaya 2008/1022 Esas nolu dosya üzerinden devam edilmesine karar verilmiş, yargılama neticesinde 27.08.2010 tarih ve 2008/1022 E. - 2010/979 K. sayılı ilam ile davanın kabulüne karar verilmiş, iş bu karar bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 02.02.2012 tarih 2012/513 E. - 2012/880 K. sayılı bozma ilamı ile; "Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden özellikle belediye başkanlığı yazıları içeriğinden dava konusu anataşınmazın onaylı projesinde asansör ve çatının bulunmadığı, buna göre bu tür davalarda yargılama sonucu verilecek kararın tüm bağımsız bölümlerin maliklerinin hukukunu yakından ilgilendirdiği, taraf teşkili sağlandıktan sonra esas hakkında hüküm kurulması gerektiği" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş, yerel mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyularak yeniden esasa girilerek yapılan yargılama sonucunda; 31/01/2013 tarih, 2012/877 E. - 2013/128 K. sayılı ilam ile davanın kabulüne, iş bu dava dosyası ile birleştirilen mahkemenin 2009/188 E. - 2009/1108 K. sayılı dosyaları ile açılan davaların kabulüne, ... ili, ... ilçesi, Hacıyusuf Mahallesi, Fevzi Çakmak Caddesi, 202 ada 6 parselde kayıtlı ... Apartmanı'nın projesinde bulunan asansör ile çatı onarımının yapılmasına, bilirkişi raporunda bildirilen toplam 32.450,00.-TL maliyet bedelinin arsa paylarına göre 2.704,17.-TL'sinin ..., 2.704,17.-TL'sinin ..., 2.704,17.-TL'sinin ..., 2.704,17.-TL'sinin ... ve ...'dan müteselsilen, 2.704,17.-TL'sinin Nebahat Çağlar'dan, 20.704,17.-TL'sinin Salim Ceyhan'dan, 1.352,08.-TL'sinin Aysel Eken'den, 1.352,08-TL'sinin Kamuran Özgan'dan, 1.352,085.-TL'sinin
- 2 -
2017/4411 - 2018/7960
...'ten, 1.352,85 -TL'sinin ...'ten, 1.352,085.-TL'sinin ...'dan, 1.352,085.-TL'sinin ...'dan, 1.081,66.-TL'sinin ...'dan, 1.622,50.-TL'sinin ...'den, 2.704,17.-TL'sinin ... mirasçıları ... ve ...'dan müteselsilen, 2.704,17.-TL'sinin ... mirasçıları ..., ..., Gökhan Erkaya'dan müteselsilen, yapılacak tamirat sonucunda gerçekleşecek harcamaya mahsuben avans olarak alınıp, bu işlemi yapmak ile yetkilendirilecek yönetici bulunmadığından davacıya verilmesine karar verilmiş, bu karar davalı tarafça temyiz edilmiş olup, Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 28/11/2013 tarih ve 2013/17044 E. - 2013/16588 K. sayılı ilamı ile "634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 19. maddesinin ikinci fıkrası gereğince kat maliklerinden birinin tüm kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ana taşınmazın ortak yerlerinde onarım, tesis ve değişiklik yaptıramayacağı, öte yandan aynı yasanın 19. maddesinin birinci fıkrasına göre de tüm kat maliklerinin ana taşınmazın bakımını ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecbur oldukları, somut olayda, yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda 13 numaralı davacıya ait bağımsız bölümün çatıdan su sızıntısı nedeniyle hasara uğradığının tespit edildiği, mevcut çatının kiremitlerinin aktarılması ve yalıtım noksanlıklarının giderilmesi suretiyle onarılması gerektiği, bilirkişi raporunda ana taşınmazın onaylı projesinde çatı olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılmadığı, onaylı mimari projede olmayan çatının yapılmasının tüm kat maliklerinin muvafakatı ile çizdirilip belediyece onaylanacak değişiklik projesi ile olanaklı olduğu, böyle bir proje yoksa kat maliklerinin iradesi yerine geçilerek projede olmayan çatının yapılmasına izin verilemeyeceği gibi sözü edilen yasanın 19. maddesine aykırı şekilde yapılan ve projesinde yer almayan çatının yapım ve onarım giderlerinden davalıların sorumlu tutulamayacağı, bu itibarla ana taşınmazın onaylı mimari projesinin yerinde incelettirilip, projesinde ana taşınmazın üzerinde çatı bulunduğu anlaşıldığı takdirde davalıların çatı onarım giderinden arsa payları oranında sorumlu olacakları, aksi takdirde ancak teras çatıda gerekli yalıtımın yapılıp su sızdırmasının önlenmesi yönünde yapılacak onarım giderinde sorumlu olacakları, davacının bağımsız bölümünde oluşan hasarın giderilmesi amacıyla dava konusu yerin gerekli yalıtımının yapılıp su sızdırmasının önlenmesi için gereken izolasyon tedbirlerinin nelerden ibaret olacağı hususunda onaylı mimari projeye uygun biçimde yapılacak bakım, onarım ve yalıtım hususundaki tedbirlerin ayrıntılı biçimde ek raporla tespit ettirilip bunlara hükmedilmesi gerekirken yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan yazılı şekilde karar verilmiş olduğu; anataşınmaza asansör yapılmasına ilişkin talep yönünden ise; yerinde yaptırılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporuna göre, anataşınmazın ... kat, zemin kat, 4 normal kat ve 1 çekme kattan oluştuğu, katlarda asansör kapılarının bulunduğu, 06/05/1976 tarihli onaylı mimari projede daire girişleri arasında 1x1,2 m. boşluk bulunduğu, yapı kullanma izin belgesinde asansörsüz ve kalorifersiz yapılıp iskan alındığının yazılı olduğu ve yerinde asansörün bulunmadığı, asansör yapımı için 30.000,00.-TL gerektiğinin belirtildiği, ancak dosyada mevcut ... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 17/08/2010 günlü yazısına göre, dava konusu ana taşınmazın mimari projesinde asansör bulunmadığının bildirildiği, bu nedenle mahkemece öncelikle anataşınmaza ait onaylı mimari proje yerinde uzman bilirkişiye incelettirilerek, projesinde asansör bulunup bulunmadığının hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek şekilde araştırılması ve bulunduğu takdirde asansörün yapılması için tüm kat maliklerinin rızasının gerekmediği gözetilip bu doğrultuda davanın kabulüne, projenin asansörsüz olduğunun belirlenmesi durumunda da bu konudaki istemin reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz araştırmaya dayalı rapora itibarla hüküm kurulduğu, kabule göre de; söz konusu iş ve işlemlerin yaptırılması için, öncelikle var olduğu karar defterinden anlaşılan yöneticiye görev ve yetki verilmesi gerektiğinin dikkate alınmadığı, anataşınmazdaki 2 nolu bağımsız bölümü yargılama sırasında satın alan yeni malikler ... ve ...'in de davaya dahil edilip savunmalarının alınıp, bildirecekleri deliller de toplandıktan sonra yukarıdaki bozma nedenleri doğrultusunda araştırma yapılıp ek rapor alınması ve raporun bozmaya uygunluğunun da denetlenmesi ile oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bir kez daha Yargıtay bozma ilamına uyulup yeniden esasa girilerek yapılan yargılama neticesinde;
1-Davanın kısmen kabulüne, iş bu dava dosyası ile birleştirilen mahkemenin 2009/188 Esas ve 2009/1108 Esas sayılı dosyaları ile açılan davaların kısmen kabulüne,
2-... ili, ... ilçesi, Hacıyusuf mahallesi, Fevzi Çakmak caddesi, 202 ada 6 parselde kayıtlı ... Apartmanı'nın onaylı mimari projesinde olmayan asansör yapımı talebinin reddine,
3-Onaylı imari projeye uygun çatı izolasyonu talebinin kabulü ile, bilirkişi raporunda bildirilen 10.110,00.-TL maliyet bedelinin arsa payları oranında kat maliklerine dağıtılarak 842,50.-TL'nin 160/1920 pay sahibi ...'dan, 421,20.-TL'nin 80/1920 pay sahipleri ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen, 842,50.-TL'nin (160/1920) ...'dan, 842,50.-TL'nin (160/1920) ... mirasçıları ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen, 842,50.-TL'nin (160/1920) ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen, 421,20.-TL'nin (80/1920) pay sahibi ...'den, 842,50.-TL'nin (160/1920) pay sahipleri Hülya Kalkandere'den pay oranına göre 337,00.-TL ve Oğulcan Kalkandere'den pay oranına göre 505,50.-TL'nin tahsiline, 842,50.-TL'nin (160/1920) pay sahipleri ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen, 842,50.-TL'nin (160/1920) pay sahibi ...'ten, 842,50.-TL'nin (160/1920) pay sahibi ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen, 842,50.-TL'nin (160/1920) pay sahibi ...'dan, 842,50.-TL'nin (160/1920) pay sahibi...'dan, 842,50.-TL'nin (160/1920) pay sahibi ...'dan tahsili ile yapılacak tamirat sonucunda gerçekleşecek harcamaya mahsuben avans olarak alınarak, bu işlemin yapılması için yönetici ...'ya yetki verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, Kat Mülkiyeti Kanununun 33. maddesi uyarınca hakim müdahalesi istemine ilişkindir.
1- Mahkemece; bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir. Bu cümleden olmak üzere; kurulan hüküm alınan son bilirkişi raporuna dayandırılmış ise de yapılan inceleme ve araştırma yetersizdir ve bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki; mahkemece hükme esas alınan son bilirkişi raporunda, "ana taşınmazın onaylı mimari projesinde asansör boşluğunun bulunduğu, asansörün ise bulunmadığı, binanın asansörsüz olarak ruhsatlandırıldığı ve iskan verildiği" belirtilmiş olmakla; Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 28/11/2013 tarih ve 2013/17044 E. - 2013/16588 K. sayılı bozma ilamında da belirtildiği ve bozma nedeni yapıldığı üzere; "projesinde asansör bulunup bulunmadığının hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek şekilde araştırılmasına" yönelik tahkikat yapılmamıştır. Bilirkişi raporunda mimari projesinde asansör boşluğu bulunduğu, ancak asansörün bulunmadığı, binanın asansörsüz olarak ruhsatlandırıldığı ve iskan verildiği belirtilmesine rağmen, projesinde asansör boşluğu bulunmasına ve binanın asansörsüz olarak ruhsatlandırılarak iskan verilmesine bağlanan hüküm ve sonuçlar birlikte değerlendirilmemiş, çelişki giderilmemiş ve anılan çelişkinin giderilmesine yönelik gerekçeli rapor alınmamıştır. Diğer taraftan 06/05/1976 tarihli onaylı mimari projede daire girişleri arasında 1x1,2 m boşluk bulunduğu, yapı kullanma izin belgesinde ise asansörsüz ve kalorifersiz yapılıp iskan alındığının yazılı olduğu ve yerinde asansörün bulunmadığı, asansör yapımı için 30.000,00.-TL gerektiğinin belirtildiği, ancak dosyadaki ... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 17/08/2010 günlü yazısına göre, dava konusu ana taşınmazın mimari projesinde asansör bulunmadığının bildirildiği, bu çelişkinin de alınan son bilirkişi raporu ile giderilemediği anlaşılmakla, yukarıda da anıldığı üzere bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir.
2- Anataşınmaza ait onaylı mimari proje yerinde uzman bilirkişiye incelettirilerek, projesinde asansör bulunduğu takdirde asansörün yapılması için tüm kat maliklerinin rızasının gerekmediği, davalıların asansör yapım onarım giderinden arsa payları oranında sorumlu olacakları gözetilip bu doğrultuda davanın kabulüne karar verilmesi; projede asansör bulunmadığı taktirde de bu konudaki istemin reddine karar verilmesi gerekirken; diğer taraftan onaylı mimari projede olmayan asansörün yapılmasının tüm kat maliklerinin muvafakatı ile çizdirilip belediyece onaylanacak tadilat projesi ve asansör uygulama projesi ile olanaklı olduğu, böyle bir proje yoksa kat maliklerinin iradesi yerine geçilerek projede olmayan çatının yapılmasına izin verilemeyeceği gibi sözü edilen Kanunun 19. maddesine aykırı şekilde yapılan ve projesinde yer almayan asansörün yapım ve onarım giderlerinden davalıların sorumlu tutulamayacağı dikkate alınnarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gererkirken eksik inceleme ve yetersiz araştırmaya dayalı rapora itibarla hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
3- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun "faydalı yenilik ve ilaveleri" düzenleyen 42. maddesi;
"Kat malikleri, anagayrimenkulün ortak yerlerinde kendi başlarında bir değişiklik yapamazlar; ortak yerlerin düzgün veya bunları kullanmanın daha rahat ve kolay bir hale konulmasına veya bu yerlerden elde edilecek faydanın çoğaltılmasına yarıyacak bütün yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır.
Engellilerin yaşamı için zorunluluk göstermesi hâlinde, proje tadili kat maliklerinin en geç üç ay içerisinde yapacağı toplantıda görüşülerek sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karara bağlanır. Toplantının bu süre içerisinde yapılamaması veya tadilat talebinin çoğunlukla kabul edilmemesi durumunda; ilgili kat malikinin talebi üzerine bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir komisyon raporuna istinaden ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılır. İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır. Komisyonun teşkili, çalışma usûlü ile engellinin kullanımından sonraki süreç ile ilgili usûl ve esaslar Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile Özürlüler İdaresi Başkanlığı tarafından müştereken hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.
Bu işlerin giderleri, yeniliklerden faydalananlar tarafından, faydalanma oranına göre, ödenir." hükmünü içermektedir.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun "çok masraflı ve lüks yenilik ve ilaveleri" düzenleyen 43. maddesi;
"Yapılması arzu edilen yenilik ve ilaveler çok masraflı ise veya yapının özel durumuna göre lüks bir nitelik taşıyorsa veya anagayrimenkulün bütün kat malikleri tarafından kullanılması mutlaka gerekli olan yerlerinde veya geçitlerinde bulunmıyorsa, bunlardan faydalanmak istemiyen kat maliki, gidere katılmak zorunda değildir; bu gibi yenilik ve ilavelerin giderini, onların yapılmasına karar vermiş olan kat malikleri öderler.
Bununla beraber, başlangıçta giderlere katılmıyan kat maliki veya onun külli veya cüzi halefleri yenilik ve ilavelerin yapılması ve korunması giderlerine sonradan, kendi arsa payları oranında katılırlarsa, yapılan lüks yenilik veya ilaveden faydalanma hakkını kazanırlar." hükmünü içermektedir.
Buna göre yukarıda anılan yasa maddeleri uyarınca; kat maliklerinin, ana gayrimenkulün ortak yerlerinde kendi başlarında bir değişiklik yapamayacaklarının, ortak yerlerin düzgün veya bunları kullanmanın daha rahat ve kolay bir hale konulmasına veya bu yerlerden elde edilecek faydanın çoğaltılmasına yarayacak bütün yenilik ve ilaveleri, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılabileceklerinin; engellilerin yaşamı için zorunluluk gösteren bir hususun bulunup bulunmadığının, bilirkişi raporunda 6 katlı olduğu belirtilen anataşınmaza asansör yapılmasının faydalı yenilik/ilave mi, yoksa lüks yenilik/ilave mi olduğu hususlarının birlikte değerlendirilerek, konusunda ehil ve yeterli bilirkişiler de refakate alınmak suretiyle mahallinde keşif yapılarak, yukarıdaki ilkeler çerçevesinde karar verilmemesi bozmayı gerektirmiştir.
4- Öte yandan, hangi durumlarda "tashih" yapılabileceği, tashihin kapsamı ve ne şekilde yapılması gerektiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 304. maddesinde açıklanmıştır. Anılan maddenin 1. fıkrası, "Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı maddenin 2. fıkrasında ise; "Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir'' hükmüne yer verilmiştir. Buna göre;
A -Somut olayda mahkemece, davalı vekilinin başvurusu üzerine 18/06/2014 tarihli tashih şerhi ile "...davalılardan ... adına ... Barosu Avukatlarından Av. ...'in vekaletname sunduğu anlaşılmakla, hüküm kısmına "Davalılardan ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince red edilen kısım üzerinden hesap ve takdir edilen 2.680,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine," karar verilerek gerekçeli kararın hüküm fıkrası değiştirilmiştir.
B- Kararın hüküm fıkrasında meydana gelen vekalet ücretine yönelik hata, maddi hata niteliğinde olmayıp yapılan bu yanlışlığın "hükmün tashihi" (HMK m. 304) yoluyla giderilmesi mümkün olmadığı gibi, anılan yasanın 305. maddesinde düzenlenen "hükmün tavzihi" yoluyla da vekalet ücretine yönelik hatanın düzeltilmesi amacıyla taraflara tanınan hakların ve yüklenen borçların sınırlandırılması, genişletilmesi ve değiştirilmesi mümkün değildir, bu nitelikteki bir düzeltme istemi ancak temyiz incelemesine konu yapılabilir.
C- O halde mahkemece, davalı vekilinin hüküm fıkrasına yönelik olarak vekalet ücretinin düzeltilmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, talebin kabulü ile tashih şerhi verilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
5-Ayrıca kabule göre de; Kat Mülkiyeti Kanununun 33. maddesi uyarınca, mahkemece eski hale getirme yönünde hüküm kurulmasına rağmen, davalılara, aykırı eylemlerine son vermeleri yönündeki uyarıyla birlikte makul süre takdir edilmemiş olması, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nın 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 06/12/2018 günü oy birliğiyle karar verildi.