........
Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar Hazine ve Orman Yönetimi ile davalılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında ....... köyü 164 ada 1 parsel (eski 682 parsel), 154 ada 2 parsel (eski 674 parsel), 159 ada 1 parsel (eski 681 parsel), 165 ada 1 parsel (eski 676 parsel), 157 ada 1 parsel (eski 673 parsel), 158 ada 10 parsel (eski 680 parsel), 158 ada 9 parsel (eski 672 parsel), 166 ada 1 parsel (eski 677 parsel) sayılı taşınmazlardan eski 682 nolu parsel ahşap ev ahır ve samanlık niteliği ile diğer taşınmazlar tarla niteliği ile Ağustos 1933 tarih 24 sıra numaralı tapu kaydı ve 6 tahrir numaralı 1937 tarihli vergi kaydına dayanılarak ... adına tespit edilmişlerdir.
Davacı ... İdaresi dava konusu taşınmazların dayanak tapu kaydının miktar fazlasının ormandan açıldığı iddiasıyla elatmanın önlenmesi ve kal davası açmış çekişmeli taşınmazlar hakkında kadastro tutanağı düzenlenmesi nedeniyle dosya görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Davacı Hazine taşınmazların ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescillerini talep etmiştir.
Kapatılan Devrekani Kadastro Mahkemesince 26/05/2000 tarihinde verilen kararda davanın ......nolu parseller yönünden kabulüne, 676 ve 681 nolu parseller yönünden kısmen kabulüne, 682, 677, 674, 673, 680 ve 672 nolu parseller yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı ... İdaresi temsilcisi, dahili davalılar vekili tarafından temyiz edilmiş hüküm Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 17/04/2003 tarih, 2003/2257 -3110 sayılı kararıyla bozulmuştur.
Hükmüne uyulan bozma kararında, gerçek kişilerin dayanmış oldukları ....... tarih 58 nolu tapu kaydındaki sınırların değişir nitelikte bulunduğu, sınırlarının bir hat üzerinde olup geometrik şekil oluşturmadığı, sonradan yapılan ifraz, yüzölçüm tashihi ve taksim yoluyla meydana gelen değişikliklerin Hazine ve Orman Yönetimini bağlamayacağı belirtilerek 678 ve 679 parseller yönünden hükmün onanmasına, dava konusu 681, 682, 674 parsellere ilişkin Orman Yönetiminin davasının kabulü ile parsellerin orman niteliği ile Hazine adına tescil edilmesi gerektiğine, dava konusu 676, 680, 672, 673 ve 677 sayılı parsellere ilişkin bilirkişilerin resmi belge niteliğindeki memleket haritası, hava fotoğrafı ve amanejman planını usulünce uygulayıp uygulamadığı yönünde tereddüt oluştuğu, bu taşınmazların orman içi açıklık olup olmadığı hususunun yeterince incelenmediği belirtilerek araştırmaya yönelik bozulmuştur.
Mahkemece bozma kararı sonrası yapılan yargılama neticesinde Orman Yönetiminin davasının kısmen kabulüne, Hazinenin davasının reddine; ........
.......
1 parsel (eski 681 parsel) sayılı taşınmazların orman vasfı ile Hazine adına tapuya tescillerine; 165 ada 1 parsel (eski 676 parsel), 157 ada 1 parsel (eski 673 parsel), 158 ada 10 parsel (eski 680 parsel) sayılı taşınmazların kadastro tutanaklarındaki vasfıyla tespit maliki adına tapuya tesciline; 158 ada 9 parsel (eski 672 parsel) sayılı taşınmazın A kısmının, 166 ada 1 parsel (eski 677 parsel) sayılı taşınmazın B kısmının orman vasfı ile Hazine adına tesciline geri kalan kısımlarının tarla vasfıyla tespit maliki adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacılar Hazine ve Orman Yönetimi ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava kadastro tespitine itiraza ilişkindir.
Dava konusu taşınmazların bulunduğu yörede 1962 yılında arazi kadastrosu, 2016 yılında 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanuna göre orman kadastrosu yapılmıştır.
1)Davalılar vekilinin 154 ada 2 parsel, 159 ada 1 parsel ve 164 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin temyiz itirazları yönünden; İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalılar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına,
2)Davalılar vekilinin 166 ada 1 parsel sayılı taşınmazın B kısmı yönünden, davacılar Hazine ve Orman Yönetiminin 166 ada 1 parselin B kısmı dışında kalan kısma ilişkin temyiz itirazları yönünden: İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli 166 ada 1 parsel sayılı taşınmazın B ksımının orman sayılan yerlerden olduğu, geri kalan bölümünün ise orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve adına tescil kararı verilen kişiler yararına 3402 sayılı Kanunun 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına,
3) Davacılar Hazine ve Orman Yönetiminin 165 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin temyiz itirazları yönünden: öncesi orman olan ve ormandan açılan taşınmazlar, 6831 sayılı Kanunun 1. maddesi ve Yargıtay uygulamaları gereği oluşan kesin içtihatlara göre zaten orman sayılmaktadır. 17. maddede tanımı yapılan olgu ise öncesi orman iken açılan yerlerle beraber ayrıca hangi nedenle olursa olsun orman içi açıklıkların kazanılamayacağı ilkesini içermektedir ve amacı orman bütünlüğünü korumaktır. Bu tür yerlerin 15.07.2004 günlü Resmi Gazetede yayımlanan Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 26/a maddesi gereğince orman olarak sınırlandırılması gerekir.Yasa koyucu ayrı bir kavram oluşturmuş ve hangi nedenle olursa olsun orman içi açıklıklarda tarım ve inşaat ile özel mülke dönüşme yolunu kapamıştır. Bu itibarla, dava konusu taşınmazın memleket haritasında açık alanda gözükmesi bu olguyu değiştirmez. Etrafı ormanla çevrili olan taşınmazlar, özel mülke dönüşüp tarım ve inşaata açıldığında orman bütünlüğünün bozulacağı tartışmasızdır. Dairemizin bu yoldaki kararları Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca benimsenmiş ve yerleşik kararlar halini almıştır [Y.H.G.K.’nın 10.12.1997 ve gün 1997/20-830/1034, 10.12.1997 gün 1997/20-808/1039, 08.02.1999 gün 1999/7-22-43, 13.10.1999 gün 1999/8-689-822, 03.04.2002 gün 2002/8-230-261 ve 22.10.2003 gün 2003/20-665/614 sayılı ve yine orman kadastrosunun kesinleştiği tarihten sonra 20 yıldan fazla süre geçse dahi orman içi açıklık konumunda olan taşımazların zilyedlik yoluyla kazanılamayacağı konusundaki 11.10.2004 gün ve 2004/7-531-582 sayılı kararları].
Tapu ve zilyetlik yoluyla kişi ve kurumların ormandan toprak kazanmasını sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları da Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
....
Ayrıca; orman içi açıklık ve boşluklar ile orman ve toprak muhafaza karakteri taşıyan funda ve makilik alanlar, yasa gereği orman sayıldığı için, 15.07.2004 günlü Resmi Gazete’de yayımlanan Orman Kadastro Yönetmeliğinin 26. maddesinin (a) ve (j) bentleri gereğince Devlet Ormanı olarak sınırlandırılması öngörülmüştür. Bu tür yerler zilyetlik yolu ile kazanılamaz ve özel mülk olarak tescil edilemez.
Mahkemece değinilen yönler gözetilerek 165 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden Hazine ve Orman Yönetiminin davasının kabulü gerekirken, dava konusu taşınmazın özel mülke dönüşmesini sağlayacak biçimde davanın reddine ve kişiler lehine tescili yolunda hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulmasına,
4)Davalılar vekilinin 158 ada 9 parsel sayılı taşınmazın A kısmına yönelik temyiz itirazları ile davacılar Hazine ve Orman Yönetiminin 157 ada 1 parsel ve 158 ada 10 parsel tamamı ile 158 ada 9 nolu parselin A kısmı dışında kalan bölümüne ilişkin temyiz itirazları yönünden: Mahkemece, bu taşınmazlar yönünden alınan bilirkişi raporları yetersiz olup 157 ada 1 parsel ve 158 ada 10 nolu parsellerin tamamı davalı kişiler adına, 158 ada 9 nolu parselin A kısmının orman vasfı ile Hazine adına geri kalan kısmının davalı kişiler adına tesciline karar verilmiş ise de dava konusu taşınmazlara ait eski tarihli hava fotoğrafları incelendiğinde 158 ada 9 nolu parselin orman yapılan A kısmının koyu renkte gözüktüğü ancak bu koyuluğun neden kaynaklandığının açıklanmadığı yine A kısmı dışında kalan kısmın ise bir bölümünün grimsi renkte bir kısmının daha açık renkte gözüktüğü ama tek parsel üzerindeki bu farklı renk tonlarının neden kaynaklandığı bilirkişilerce açıklanmamıştır. Yine 157 ada 1 parsel sayılı taşınmazın eski tarihli hava fotoğraflarında koyu renkte gözüktüğü halde bu koyuluğun nedeni de açıklanmamıştır. 158 ada 10 parsel sayılı taşınmazın eski tarihli hava fotoğraflarında açık renkte gözükmekle birlikte orman içi açıklıkta kalıp kalmadığı değerlendirilmemiştir. Yine dava konusu taşınmazların komşu parselleri dosya arasına getirilmemiş dava konusu taşınmazlar komşuları ile birlikte değerlendirilmemiştir.
O halde, mahkemece dava konusu 157 ada 1 parsel, 158 ada 9 parsel ve 158 ada 10 parsel sayılı taşınmazlara bitişik ya da yakın komşu parsellerin, kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ilk oluşturulduğu günden itibaren tüm gittileri ile yine en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile tespit tutanağının düzenlendiği tarihten 15 - 20 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bulunduğu yerlerden istenerek, önceki bilirkişiler dışında halen ....... ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir harita mühendisi ve bir ziraat mühendisi aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01/06/1988 gün ve 31/13 E.K.; 14/03/1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13/06/1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03/03/2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; 6831 sayılı Kanunun 17/2. maddesi uyarınca orman içi açıklık olup olmadıkları değerlendirilmeli; keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; taşınmazların konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli;
.....
Dava konusu taşınmazların orman sayılmayan yerlerden olduğunun belirlenmesi halinde, dava konusu taşınmazları ve etrafını gösterir ve ilk defa o yerde grafik ya da fotogrametri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orijinal fotokopi örneği ile taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parsellerin, kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları ile yine en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile tespit tarihinden 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları bir orman, bir fen ve bir ziraat bilirkişi kurulu aracılığıyla incelenerek dava konusu taşınmaz ile çevresine uygulanıp bu belgelerde dava konusu yer belirlendikten sonra, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazın niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü taşınmazların niteliği üzerindeki ağaçların yaşı, cinsi, kapalılık oluşturup oluşturmadıkları ve tasarruf sınırlarının bulunup bulunmadığı imar-ihya ve zilyetliğin hangi tarihte başlanılıp tamamlandığı belirlenmeli, bu belgeler ile kadastro paftası, pafta düzenlenmemişse dava konusu taşınmazın 23/06/2005 gün ve 9070 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan....... Yönetmeliği) hükümlerine göre koordinatlı olarak düzenlenecek haritası hem 1/5000 ve hem de 1/25000 ölçeklerinde eşitlenerek kadastro paftası ile düzenlenen harita, komşu ve yakın komşu taşınmazları da içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazların konumu, hava fotoğrafları ile orijinal renkli memleket haritaları üzerinde gösterir biçimde bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir, topografik ve memleket haritalarından yararlanılarak taşınmazın gerçek eğim durumunu gösterir rapor alınmalıdır. Yine keşifte, mahallinde yaşlı, tarafsız yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan bölgede ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, aynı yöntemle gösterilecek taraf tanıkları, fen ve ziraat mühendisleri huzuruyla dinlenmeli, yerel bilirkişiler ve tanıklardan zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl süreyle ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; dava tarihine kadar (gerçek kişiler) yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli; taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, tarım uzmanı bilirkişi olarak ziraat mühendisine inceleme yaptırılıp, taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı belirlenip, bu yolda taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, varsa komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanarak, bu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı, dava konusu taşınmazların orman içi açıklık vasfında olup olmadıkları belirlenmeli; tüm kanıtlar toplanıp birlikte değerlendirilmeli oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.
Mahkemece karar verildikten sonra dava konusu taşınmazların sınırındaki tescil harici kısımlar yönünden 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanun ile değişik hükümleri gereğince arazi kadastrosu yapılmış olup bu kısımlar 225 ada 1 parsel numarası ile orman vasfı yazılarak yüzölçümü ve malik hanesi açık bırakılmak suretiyle işbu dosyada davalı olduğundan bahisle kadastro tutanağı dosya arasına gönderilmişse de, eldeki işbu dava kadastro tespitine itiraz davası olup ada ve parsel numaraları yüzölçümleri belirlenmiş ve dava konusu taşınmazların kadastroları 1962 yılında yapılmıştır, dava konusu taşınmazların çevresindeki tescil harici kısımlar hakkında 2016 yılında yapılan kadastro çalışması neticesinde kadastro tutanağı düzenlenmiş olmasının işbu dosya ile ilgisi yoktur. Yani 225 ada 1 parsel sayılı taşınmaz işbu dava dosyasında davalı değildir. Bu nedenle 225 ada 1 parsel sayılı taşınmazın sürüncemede kalmaması için başka dava dosyasında davalı değil ise olağan usullerle kesinleştirilmek üzere kadastro tutanağının ilgili kadastro müdürlüğüne gönderilmesi gerekirken işbu dosyada davalı olduğu gerekçesi ile karar tarihinden sonra kadastro tutanağının işbu dosya arasına gönderilmesi doğru olmamıştır.
........
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1)Bir nolu bent gereğince davalılar vekilinin 154 ada 2 parsel, 159 ada 1 parsel ve 164 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar ile iki nolu bent gereğince 166 ada 1 parsel sayılı taşınmazın B kısmı yönünden; Davacı Hazine ve Orman Yönetiminin 166 ada 1 parsel sayılı taşınmazın B kısmı dışında kalan bölümü yönünden temyiz itirazlarının reddine, neticede hükmün 154 ada 2 parsel, 159 ada 1 parsel, 164 ada 1 parsel ve 166 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ONANMASINA,
2)Üç nolu bent gereğince davacı Hazine ve Orman Yönetiminin 165 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden, dört nolu bent gereğince 158 ada 9 parsel sayılı taşınmazın A kısmı dışında kalan bölümü ile 157 ada 1 parsel ve 158 ada 10 yönünden; davalılar vekilinin ise 158 ada 9 parsel sayılı taşınmazın A kısmı yönünden temyiz itirazlarının kabulüne neticede hükmün 165 ada 1 parsel, 157 ada 1 parsel, 158 ada 9 parsel ve 158 ada 10 parsel sayılı taşınmazlar yönünden BOZULMASINA 18/06/2019 günü oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy