MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi
argıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacı .... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 12/02/2019 günü için yapılan tebligat üzerine, temyiz eden ve duruşma talebinde bulunan davacı .... Vekili Av. ... ile karşı taraftan davalı Hazine vekili Av..... geldiler, başka gelen olmadı, açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya içindeki tüm belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin bir alacağından dolayı 48.700,00-TL. bedelli çeke dayalı olarak, borçlu...a aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğünün 2010/2608 E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleşmesinin sonrasında borçlu...a adına kayıtlı ... ili, Süleymanpaşa ilçesi, Hürriyet mahallesi, 1132 ada, 12 parsel sayılı, K blok, 8 nolu bağımsız bölüm üzerine haciz konulması içerikli müzekkerenin ... Tapu Müdürlüğüne gönderildiğini, ancak söz konusu icra takibinin hemen öncesinde 8 nolu bağımsız bölümün satışının...a tarafından üçüncü şahıs ...'a yapılmış olması nedeniyle haciz talebinin tapu müdürlüğünce reddedildiğini, bunun üzerine...a ve ...aleyhine... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/371 E. sayılı dosyası üzerinden "tasarrufun iptali" istemli dava açıldığını, hatta söz konusu dava açılırken dava dilekçesinde taşınmazın 20 gün içerisinde üç kez el değiştirdiğinin de belirtilerek "tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz" konulmasının mahkemeden talep edildiğini, talebin mahkemece kabul edilerek taşınmaz kaydına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi üzerine, ihtiyati haciz kararının uygulanması amacıyla kararın ... Tapu Müdürlüğüne de gönderildiğini, ancak ... Tapu Müdürlüğünce taşınmazın tapu kaydına bu kararın şerh olarak yansıtıldığını,... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/371 E. - 2013/349 K. sayılı "tasarrufun iptali" konulu davasında; "davanın kabulü ile, ... 5. İcra Dairesinin 2010/2608 E. sayılı takip sayılı dosyasında davacının takibe konu alacak ve fer'ilerini karşılayacak miktarla sınırlı olmak üzere davalı...a'nın ... ili, Merkez ilçesi, Hürriyet mahallesi, 1132 ada 12 parselde kayıtlı, 8 nolu bağımsız bölüme ait davalı ...'a yaptığı tasarrufun iptaline" karar verildiğini, bu kararın kesinleştiğini, kesinleşen karar doğrultusunda İİK'nın 281/2. maddesi uyarınca üçüncü kişilere devrinin, satışının ve temlikinin önlenmesi için kaydına ihtiyati haciz konulan taşınmaz hakkında icra takibine devam edilmesinin icra müdürlüğünden talep edildiğini, bu talep doğrultusunda ... 5. İcra Müdürlüğünün 2010/2608 E. (2014/5097 yeni Esas) dosyası üzerinden ... Tapu Müdürlüğüne yazı yazıldığını, borçlu adına taşınmaz kaydı bulunmadığı için işlem yapılamadığının ... Tapu Müdürlüğünün cevabi yazısıyla bildirildiğini, "üçüncü şahıslara satışının ve devrinin önlenmesi" amacını taşıyan ihtiyati tedbir
niteliğindeki haciz şerhine ve mahkeme kararına rağmen tapu müdürlüğünce taşınmazın satışının yapıldığını, yapılan işlem sonucunda müvekkilinin zarara uğradığını, tapu idaresinin kusurlu işlemi nedeniyle müvekkili şirket yönünden sonuçsuz kalan icra takibinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 48.700,00-TL. değerindeki çek bedelinin işlemiş faiziyle birlikte 51.740,88-TL olduğunu, davanın açılış tarihi dikkate de alındığında toplam 96.841,94-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Hazineden alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece; ... Tapu Müdürlüğünün 19/07/2012 tarihli yazısı ile dava konusu taşınmazın bulunduğu ana taşınmazda mevcut kat irtifakının terkini ile yeniden kat irtifakının tesis edildiği, dava konusu taşınmazın yeni bağımsız bölüm numarasının "L blok 3 nolu" bağımsız bölüm olduğu, haciz şerhinin işlendiği, ancak hüküm kurulurken eski taşınmaz bilgileri üzerinden hüküm kurulduğu, ... Tapu Müdürlüğünün 26/12/2017 tarihli yazısı ile ... ili, Süleymanpaşa ilçesi,.....14132 ada 12 parselde kayıtlı L blok 3 nolu bağımsız bölüm, tasarrufun iptali dava dosyasında davalı olan ...adına kayıtlı iken 06/08/2012 tarihinden sonra bu kişiden başka başka kişilere devir gördüğü, aynı zamanda... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/371 E. sayılı dava dosyası üzerinden verilen ihtiyati haciz şerhinin halen kayıtta gözüktüğü, tüm satışların "ihtiyati haciz şerhi" yüklü olarak yapıldığı, buna göre, dava konusu taşınmaz üzerine konulmuş olan ihtiyati haciz şerhi, buna ilişkin yukarıda işlenen süreç, taşınmazın bulunduğu ana taşınmaza ilişkin kat irtifakının terkini ile yeniden tesisi, dava konusu taşınmazın tapu kayıt bilgilerinin yeni kat irtifakı işlemi ile değişmiş olması, bu yenilenen taşınmaz kaydı üzerine de ihtiyati haciz şerhinin işlendiği, ihtiyati haczin taşınmazın devrini önleyici bir kayıt olmadığı, taşınmazın ihtiyati haciz şerhi yüklü olarak devralınması nedeniyle mahkeme kararının verilmesi ve kesinleşmesi ile ihtiyati haczin kesin hacze dönüştürülerek takibinin mümkün olacağı, olay ve işlemlerin mahiyetine göre tapu idaresinin tazminata neden olan bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.
... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/02/2018 tarihli 2014/423 E. - 2018/51 K. sayılı kararının kaldırılmasına ilişkin davacı vekilinin yaptığı başvuruyla ilgili olarak ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesince; dava konusu Süleymanpaşa ilçesi, Hürriyet mahallesi, 14132 ada, 12 parselde kayıtlı, 8 nolu bağımsız bölüm üzerine konulan ihtiyati haciz şerhinin ana taşınmazdaki mevcut kat irtifakının terkini ile yeniden kat irtifakı tesisi işlemi sonrasında L blok 3 nolu bağımsız bölüm üzerine aktarıldığı, halen ihtiyati haciz şerhinin belirtilen bağımsız bölüm üzerinde devam ettiği, taşınmazın haciz şerhiyle birlikte 3. kişilere devrinin gerçekleştirildiği, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirme yönünden verdiği kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine dair verilen istinaf kararı, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava; 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazminat isteğine ilişkindir.
İcra ve İflas Kanununun 281. maddesi; "Hakim, iptale tabi tasarrufların konusu olan mallar hakkında alacaklının talebi üzerine ihtiyati haciz kararı verebilir. Teminatın lüzum ve miktarı mahkemece takdir ve tayin olunur. Şu kadar ki, davanın elden çıkarılmış mallar yerine kaim olan kıymete taalluku halinde, teminat göstermeksizin ihtiyati haciz kararı verilemez.", yine aynı yasanın 283. maddesi hükmüne göre; "Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, bu davaya konu teşkil eden mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve davanın konusu taşınmazsa, davalı, üçüncü şahıs üzerindeki kaydın tashihine mahal olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir." Anılan kanun maddeleri uyarınca; iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taallük ediyorsa, bu değerler nispetinde, davacının alacağından fazla olmamak üzere üçüncü şahıs nakden tazmine mahkum edilir. Bu cümleden olmak üzere; davacı alacaklı ....'nin; dava konusu taşınmazın, mal kaçırmak amacıyla borçlu...a tarafından dava dışı 3. kişiye satıldığı, sonrasında ise 4. kişi ve 5. kişi konumunda olan dava dışı şahıslara satıldığı iddiasıyla, borçlu...a ile bu kişiden taşınmazı satın alan ...arasındaki taşınmaz satışına ilişkin
tasarrufun iptali ile taşınmazın 20 gün içinde 3 kez el değiştirmiş olması nedeniyle tekrar satışını önleyebilmek adına İİK'nın 281/2. fıkrası uyarınca takdir edilecek teminat karşılığında davacı şirket lehine tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz kararına hükmedilmesi talepli olarak açtığı "tasarrufun iptali" istemli davada "tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz" talebinde bulunulması üzerine, mahkemece tensiben "dava konusu gayrimenkulün tapu kaydına üçüncü şahıslara devrinin, satışının ve temlikinin önlenmesi bakımından İİK'nın 281/2. maddesi gereğince ihtiyati haciz konulmasına" karar verilmesi sonrasında, taşınmazın kaydına ilgili tapu müdürlüğünce "ihtiyati haciz şerhi" belirtmesiyle şerh işlenmiştir. İhtiyati tedbir müessesesinin ihtiyati hacizden çok daha kapsamlı bir hukuki müessese olması nedeniyle, tasarrufun iptali davalarında talep edilen ihtiyati tedbir talebinin, ihtiyati haciz olarak nitelendirilmesi gerekir. Bu kapsamda, İİK'nın 281/2. maddesinde de tasarrufun iptali davaları için özel bir düzenleme yapılarak ihtiyati haciz isteyebilme imkanı getirilmiştir.
İhtiyati haciz talebinin kabulü için tüm dava şartlarının gerçekleşmesine de gerek bulunmamaktadır. Tasarrufun iptali davalarında amaç dava konusu edilen tasarrufun, davacı alacaklının alacağı nisbetinde iptali ile cebri icra yetkisi vermek suretiyle alacaklıya alacağını tahsil imkanı sağlamaktır. Bu nedenle bu davalar ayni değil, şahsi nitelikte davalar olup, İİK'nın 281/2 maddesi birinci cümlesindeki özel düzenlemeye göre, talep halinde mahkemece dava konusu mal üzerinde ihtiyati haciz kararı verilebilir. Bu bir ihtiyati tedbir değil ihtiyati haciz kararı olduğu için dava konusunun aynının ihtilaflı olmasına da gerek yoktur. Tasarrufun iptali davalarında uygulanacak olan ihtiyati haciz müessesesi, davacının alacağına kavuşması açısından getirilmiş olup istikrar kazanan Yargıtay uygulamasında da verilmiş olan ihtiyati tedbirlerin, “ihtiyati haciz mahiyetinde” olduğu kabul edilmektedir. Somut olayda ... Tapu Müdürlüğünce uygulanan "ihtiyati haciz şerhi", Yargıtay.... Hukuk Dairesi'nin ve Yargıtayın istikrar kazanan uygulamalarıyla da uygunluk içerisindedir. (Yargıtay.... H.D. 18.04.2017 tarih, 2016/12805E. - 2017/4171K. ve Yargıtay.... H.D. 17.06.2013 tarih, 2013/7541E. - 2013/9171K. )
Özetle; mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı, tasarrufun iptali davasının kabulü neticesinde kesin hacze dönüşecek olmakla, verilen ilamın davacı alacaklı tarafından icra dosyasına ibrazı ile cebri icra işlemine devam edilebileceği hususu açıktır. Mahkemece ihtiyati haciz yerine, "ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz kararı" verilmesi durumunda dahi verilen kararın "ihtiyati haciz kararı" olduğunun kabulünde zorunluluk bulunmaktadır. Somut uyuşmazlıkla ilgili olarak;... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/371 E. sayılı tasarrufun iptali istemli davasında verilen kararın hüküm fıkrasında sadece "takibe konu alacak ve fer'ilerini karşılayacak miktarla sınırlı olmak üzere davalı...A'nın ... ili, Merkez ilçesi.... 1132 ada, 12 parselde kayıtlı, 8 nolu bağımsız bölüme ait davalı ...'a yaptığı tasarrufun iptaline" karar verilmiş, hükümle birlikte açıkça icrai haciz yetkisi verilmemiş ise de, tensiben verilen ihtiyati haciz yetkisi hükümle birlikte kesin haciz (cebri icra) yetkisine de dönüşmüş olacaktır.
Öte yandan satılan taşınmazın tapu kaydında "ihtiyati haciz şerhi" bulunduğu halde taşınmaz 3. kişiye ve sonrasında ise 4. kişi ve 5. kişi konumunda olan dava dışı şahıslara satılmış olmakla, satın alan kişiler taşınmazı bu kayıtla yükümlü olarak satın almış olduklarından, bu noktada söz konusu şerhle satın alan kişilerin iyiniyet iddiaları da bertaraf edilmiş olacağından, haciz yetkisi bu kişilere de teşmil ettirilebilecek, alacaklı, taşınmazı bu kayıtla yükümlü olarak satın almış son malikin malvarlığından alacağını tazmin edebilecektir.
Sonuç olarak; davacının TMK'nın 1007. maddesine dayalı olarak tazminat talebinde bulunabilmesi için öncelikle davacının zararının varlığının kesin olarak ortaya çıkması gerekmektedir. Davacının alacağını, ihtiyati haciz kaydıyla yükümlü olarak satın alan kişilerden tahsil edebilme olanağı bulunmaktadır. Yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; davacının alacağını başka türlü elde etme olasılığı ve imkanı var iken, bu aşamada TMK'nın 1007. maddesi kapsamında Hazine aleyhine tazminata hükmedilmesi söz konusu olamayacaktır.
SONUÇ: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz oluna
bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge adliye mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, Yargıtaydaki duruşma tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Hazineye verilmesine, dava dosyasının ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı onama harcının peşin harçtan mahsubu ile kalanın istek halinde temyiz edene iadesine 18/12/2019 günü oy birliği ile karar verildi.