(506 S. K. m. 63, 72, 73) (YHGK. 17.02.1999 T. 1999/10-60 E. 1999/105 K. )
Taraflar arasındaki "karar iptali - istirdat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Eskişehir İş Mahkemesi'nce davanın kabulüne-karşı davanın reddine dair verilen 27.6.2000 gün ve 2000/347 E. 2000/324 K. sayılı kararın incelenmesi davalı-karşı davacı S.S.K. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 25.9.2000 gün ve 2000/5460 E. 2000/5587 K. sayılı ilamiyla; (...Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 63. maddesidir. Davacı, kendisine yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra, tüm sigorta kollarından prim ödenerek tekrar çalışmaya başladığını ve bu nedenle Kurumun yaşlılık aylığı ödemesini durdurarak, 1.9.1996 ve 22.6.1999 tarihleri arasında ödenen aylıkların istirdadını istediğini ileri sürmüş ve buna ilişkin Kurum işleminin iptalini dava etmiştir.
Birleştirilen aynı mahkemenin 1999/434 sayılı dosyasında ise Kurum, fuzuli ödenen aylıkların istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme davacı-davalı Yaşar Barut'un davasını kabul, davalı-davacı Kurumun davasını ise reddetmiştir.
506 sayılı Kanunun 63. maddesinin A bendinde "Bu kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları çalışmaya başladıkları tarihte kesilir." hükmüne yer verilmiştir.
Maddenin bu açık ifadesi karşısında Kurumdan yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak çalışmaya başlayanların aylıklarının bu çalışma olgusuna dayalı ve onunla sınırlı olarak kesilmesi gerektiğini" kabulü gerekir.
Diğer taraftan, söz konusu maddenin B bendi ise sigortalıya Kuruma yazılı başvuruda bulunmak ve adına Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenmek şartıyla yaşlılık aylığı kesilmeden tekrar çalışma imkanı bahşetmektedir.
Dava konusu olaya gelince, sigortalının Kuruma böyle bir başvurusu mevcut olmadığı gibi, çalışma süresince ödenen primler de destek primi olmayıp tüm sigorta kollarına ait prim niteliğindedir.
63. maddenin B bendine uygun biçimde kullanılmayan bu hakkın mahkemece dava sırasında sigortalıya tanınmasının madde metnine ve yasa koyucunun amacına aykırı düşeceği açıktır.
Mahkemenin açıklanan bu nedenlerle fiili olarak çalışılan süre için davacı-davalı Yaşar Barut'un davasını reddetmesi, kurumun istirdada ilişkin davasını ise kabul etmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı-davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN : Davalı-karşı davacı S.S.K. Genel Müdürlüğü vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, yaşlılık aylığı almakta iken tekrar çalışma olgusuna dayanarak yaşlılık aylığının kesilmesi ve ödenen aylıkların geri alınmasına ilişkin Kurum işlemin iptali; karşı dava ise davacıya fuzulen ödenen yaşlılık aylığının geri alınması istemine ilişkindir.
Yerel, mahkeme, davacı-davalı Yaşar Barut'un davasını kabul, davalı-davacı Kurumun davasını ise reddetmiştir.
Özel Dairece karar yukarıdaki gerekçelene bozulmuş, mahkeme önceki kararında direnmiştir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, mahkeme kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle Hukuk Genel Kurulu'nun 17.2.1999 gün ve 1999/10-60 E., 1999/105 K. sayılı ilamında belirtilen ilkelere uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir.
Sonuç: Davalı-davacı S.S.K. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 2868 sayılı Yasa ile değişik 24/c maddesi uyarınca kurumdan harç alınmasına mahal olmadığına, 25/04/2001 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy