(3561 S. K. m. 1, Geç. m. 2) (YHGK 30.03.2005 T. 2005/1-210 E. 2005/214 K.)
Dava: Taraflar arasındaki "Elatmanın Önlenmesi Kal" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul Asliye 3. Hukuk Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen 28.3.2002 gün ve 2000/699 E. 2002/175 K. sayılı kararın incelenmesi davalı (k, davacı) vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 25.12.2003 gün ve 13416-14195 sayılı ilamiyla;
( ...Birleştirilerek görülen davalardan ilki çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve yıkım; birleştirilen dava ise tazminat isteğine ilişkindir.
Mahkemece; elatmanın önlenmesi, yıkım isteğinin kabulüne tazminat isteğinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriğinden toplanan delillerden; çekişme konusu 6 parsel sayılı taşınmazın öncesinde taşınmaz maliki J. E. S. kayyımı marifetiyle yönetildiği, bu dönemde taşınmazın 1.1.1984 tarihli sözleşme ile davalıya kiraya verildiği, bilahare anılan taşınmazın mülkiyetinin Hazineye intikal ettiği daha sonra 17.8.2000 tarihinde 2886 sayılı Yasanın 36. maddesi hükmünce davacıya kapalı zarf usulüyle satış yoluyla temlik edildiği anlaşılmaktadır.
Çekişmeli taşınmazın tapuda bahçeli kargir ev niteliğinde bulunduğu, ancak kayyım tarafından davalıya arsa vasfıyla kiraya verildiği görülmektedir. Bu durumda davalı ile kayyım arasında düzenlenen kira sözleşmesinin Borçlar Kanunu 248 maddesinde belirtilen anlamda adi kira sözleşmesi niteliğinde bulunduğu, anılan taşınmazın tahliyesine ilişkin isteklerin yine aynı yasanın 254 ve 262. maddeleri hükümlerinde öngörüldüğü biçimde gerçekleştirilebileceği tartışmasızdır. Gerek önceki kayıt maliki gerekse davacı tarafından anılan yasa hükümleri gereğince usulüne uygun yapılmış fesih ihbarı mevcut değildir. Bu durumda önceki kayıt maliki ile aktedilen kira sözleşmesinin sonradan taşınmaz, satış yoluyla edinen davacıyı da bağlayacağı kuşkusuzdur.
Hal böyle olunca, davalının çekişmeli taşınmaz kira ilişkisine dayalı olarak kullandığı fuzuli şagil bulunmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir... )
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: A-Davacının isteminin özeti: Davacı vekili, davacının davaya konu 6 parsel sayılı taşınmazı. Hazineden 17.8.2000 tarihinde satın aldığını, tapuda bahçeli ahşap ev olarak görülmekte ise de fiilen bahçe olduğunu, davalının kendi parseline inşa ettiği duvarı davacının parselinin yol cephesine uzatmak suretiyle girişini kapattığı, köpek kulübesi yapmak, palmiye ve çiçek dikmek suretiyle işgal ettiğini ileri sürerek, elatmasının önlenilmesine, dikilen ağaç ve çiçeklerin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
B-Davalının cevabının özeti: Davalı vekili, dava konusu taşınmazı davalının 1.1.1984 başlangıç tarihli kira akdi ile o zamanki taşınmaz sahibi J. E. Simons Kayyımı Av. O. S.'den 5 yıllığına kiraladığını, kira akdinin vesayet makamı olan Sulh Hukuk Hakimliğince tasdik edildiğini; davalının kiracılığa devam ederken İstanbul Defterdarlığı Kayyım Bürosu Başkanlığı 2 Temmuz 1991 tarihli yazısı ile 3561 sayılı Kanun hükümlerine göre eski kayyımın görevine son verildiği ve İstanbul Defterdarının yeni kayyım olduğunun bildirildiğini; aynı yazıda 1. 1.1992 tarihinden itibaren yeni kira parasının 500.000 TL. olduğunun ifade edildiğini, belirtilen kiranın Defterdarlığa ödendiğini ileri sürmüş, karşılık dava yoluyla, taşınmazın temizlenmesi masrafları ile üzerindeki tesis, bitki, ağaç ve çiçeklerin değerleri olan 30.000.000.000 TL'nın davacı taraftan alınarak davalıya verilmesini talep etmiştir.
C-Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Yerel mahkemece, elatmanın önlenilmesi, yıkım isteği içeren asıl davanın kabulüne, karşılık tazminat davasının ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D-Temyiz Evresi ve Direnme: Hüküm, davalı ve karşı davacı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıya aynen alınan gerekçeyle bozulmuş, yerel mahkeme bu bozmaya karşı özetle, taşınmazın Hazineye intikalinden sonra kiracılık sıfatının sona erdiği, davalının ( k.davacının ) hazineye ecrimisil ödediği, davalı vekilinin 19.1.2001 havale tarihli dilekçesiyle muhik tazminat ödendiğinde yerin tahliye edileceğini bildirdiği gerekçesiyle direnme kararı vermiştir.
E-Gerekçe: Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, çekişme konusu 6 parsel sayılı taşınmazın, önceden J. E. Slmons kayyımı marifetiyle yönetildiği, bu dönemde taşınmazın 1. 1.1984 tarihli sözleşme ile davalıya kiraya verildiği, daha sonra taşınmazın Hazineye intikal ettiği. 17.8.2000 tarihinde 2886 sayılı Kanunun 36.maddesi hükmü uyarınca davacıya kapalı zarf usulüyle satış yoluyla temlik edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık kira sözleşmesinin devam edip etmediği noktasında toplanmaktadır .
Bilindiği üzere 3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanunun Geçici 1.maddesi " ... Bu Kanunun Yürürlüğe girdiği tarihten önce atanmış kayyımlarla ilgili olarak mahallin en büyük mal memurluğunun talebi üzerine sulh hakimince mevcut kayyımın görevinin sona erdiğine kurur verilir ve 2. maddede belirtilen esaslara göre kayyım tayin edilir ... "
Geçici 2.maddesi " ... Geçici 1. madde gereğince görevi sona erdirilen kayyımların idare ettikleri gayrimenkule ilişkin olarak yaptıkları kira sözleşmeleri, tapuya şerh edilmiş olsalar dahi, kayyım tayin edilen mal memurlarının yeni kira bedeli ve şartlarını kiracıya tebliğ etmesinden altı ay sonra kendiliğinden sona erer. Yeni kira bedel ve şartları Hazineye ait gayrimenkullerin kiraya verilmesine ilişkin usullere göre belirlenir. "
"Eski kiracının, birinci fıkrada belirtilen altı ayı takip eden 30 gün içinde yeni kira bedeli ve şartları ile kira sözleşmesi yapmaya hakkı vardır..."
Hükmünü getirmiştir.
Anılan bu hükümler göz önüne alındığında, somut olayda davalının kira tespit davası açmamakla yeni sözleşme yapma hakkını kullanmadığı, sözleşmenin 6 aylık süre sonunda sona erdiği sonucu ortaya çıkmaktadır. O halde direnme kararı usul ve yasaya uygundur. Onanması gerekir.
Sonuç: Davalı karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA gerekli temyiz ilam harcı peşin alınmış olduğundan başkaca alınmasına mahal olmadığına 24.11.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy