(2709 S. K. m. 36, 91) (554 S. KHK. m. 6, 7) (551 S. K. m. 157, 161, 165) (ANY. MAH. 23.03.2004 T. 2001/1 E. 2004/36 K.)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 16.12.2003 tarih ve 2001/1333-2003/678 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Muktedir Lale tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekilleri, davalı şirketin tasarım tescil belgesine konu oluşturan otomatik kapı kilidinin yıllardan beri piyasada kullanılan bir model olduğunu, davalının tasarım tescil belgesi yanında otomatik kapı kilidi sistemi için faydalı model belgesi de aldığını, otomatik kapı kilitleri için alınan tasarımların 554 Sayılı KHK.nın 6 ncı ve 7 inci maddelerinde belirtilen yenilik ve ayırt edici kriterlerinin bulunmadığını, aynı şekilde faydalı model belgesine konu oluşturan sistemin de 551 Sayılı KHK.nın aradığı yeni olma özeliğinin olmadığını, yenilik kriterine sahip bulunmadığını ileri sürerek, davalı adına tescilli tasarım ve faydalı model belgesi hakkında hükümsüzlük kararı verilerek sicil kayıtlarının terkinine, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı tarafın taraf olma sıfatının bulunmadığını, 551 Sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnamenin 165 inci maddesinin çok açık olduğunu, üründe yenilik özelliği taşıyanın buton olduğunu, mekanik butonlu elektriksiz, zincirli kapı otomatiği olması ürünün ayırt edici niteliği olduğunu, her iki tescil belgesinin koruma koşulları ve etkilerinin farklı bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve kısmen benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep edebilmek için 551 Sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnamenin 165 inci ve aynı KHK.nın 161 inci maddesi hükümleri gereğince itiraz edilmiş olmasının öngörüldüğü, davacının böyle bir itirazının bulunmadığı, faydalı model hükümsüzlüğüne ilişkin dava açabilme yetkisine sahip olmadığı, davalı tasarımının yenilik özelliği taşımadığı gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulü ile faydalı modele ilişkin istemin reddine, davalının endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve terkinine ve hükmün ilanına karar verilmiştir.
Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki (3) nolu bendin dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Dava, davalı adına tescilli tasarım ve faydalı model belgesi hakkında hükümsüzlük kararı verilerek sicil kayıtlarının terkini istemine ilişkindir. Davacı vekili, davalı adına tescilli olan faydalı modelin hükümsüzlüğüne de karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, 551 sayılı KHK.nin 161 inci maddesi hükmüne göre üç aylık sürede itiraz etmeyen davalının, aynı Kararname'nin 165 inci maddesi gereğince dava açma hakkı olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 165 inci maddesinin 2 nci fıkrasında faydalı modelin hükümsüzlüğünü isteyebilecek kişileri, zarar gören üçüncü kişiler veya Cumhuriyet Savcılığı vasıtasıyla ilgili resmi makamlar veya 157 inci maddeye göre faydalı model belgesi isteme hakkına sahip olan kişiler olarak sınırlamıştır. Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre ise, zarar gören üçüncü kişiler ile ilgili resmi makamların faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep edebilmesi için, 161 inci maddeye göre itiraz etmiş olmaları şart kılınmıştır. Ancak, 21.04.2004 gün ve 25440 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Anayasa Mahkemesi'nin 23.03.2004 gün ve 2001/1 Esas, 2004/36 Karar sayılı kararı ile, 551 sayılı KHK.nin 165 inci maddesinin üçüncü fıkrası, Anayasa'nın 36 ve 91 inci maddelerine aykırı bulunarak, iptaline karar verilmiştir.
Yargılama sırasında, zarar gören üçüncü kişilerin, faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep etmeleri için 551 sayılı KHK.nin 161 inci maddesine göre itiraz etme koşulu, Anayasa Mahkemesi'nin kararı ile iptal edildiğine göre, mahkemece bu değişiklik karşısında, davacının, dava hakkı olup olmadığının yeniden incelenmesi ve buna göre tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi gerekeceğinden, mahkeme kararının davacı yararına bozulması gerekmiştir.
3- Yukarıda açıklanan bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 3 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.02.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy