(3194 S. K. m.22, 30)
Taraflar arasındaki "Alacak" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 18.6.2002 gün ve 2001/1086 E, 2002/528 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 12.11.2002 gün ve 9707-12037 sayılı ilamı ile; (...Davacı, davalıdan bir dükkan satın aldığını, aralarındaki sözleşmede dükkanın tapuda devrinin gerçekleşmesinden bir ay içinde iskan ruhsatı alınıp, eksiksiz teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, davalının satışa konu dükkanı yarım inşaat halinde teslim ettiğini, iskan ruhsatı alabilmek için toplam 1.446.709.000 TL. faturalı harcama yaptığını, iskan ruhsatının geç alınmasından dolayı da 4 aylık toplam 1.200.000.000 TL. kira kaybının olduğunu ileri sürerek bu paraların tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak 1.221.159.000 TL. iskan ruhsatı masrafı ile iki aylık kira kaybı olan 500.000.000 TL.nın tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle yargılama sırasında ileri sürülmeyen hususlar temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceğine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Taraflar arasında düzenlenmiş bulunan 5.2.2001 ve 6.2.2001 tarihli sözleşmelerde davalının sadece belediye iskan masraflarından sorumlu olacağı kararlaştırılmıştır.Davacı davaya konu taşınmazın iskan ruhsatını 15.7.2001 gününde aldığını beyan etmiş olmasına rağmen dosyaya ibraz ettiği fatura ve belgelerin bir kısmının iskan ruhsatının alınmasından daha sonraki tarihlerde düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda iskan ruhsatının alınmasından sonraki tarihleri içeren fatura ve belgelerde gösterilen miktarlardan davalıyı sorumlu tutmaya yasal olarak olanak bulunmamaktadır.Öyle ise mahkemece, konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla mahallinde gerekirse keşif yapılarak iskan ruhsatının alındığı tarihe kadar davacının iskan ruhsatı almak için yaptığı masraf bedellerine ilişkin olarak dosyaya ibraz ettiği ödeme belgelerinden hangilerinin iskan ruhsatı almaya yönelik olduğu, bu belgelerde gösterilen masrafların gerçekten satışa konu taşınmazda kullanılıp kullanılmadığı tespit edilmeli, iskan ruhsatı alınmasından sonraki tarihleri içeren fatura ve belgelerin hiç birisinin hesaplamada dikkate alınmaması suretiyle bilirkişiden taraf ve Yargıtay denetimine elverişli rapor istenmeli, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu hususun gözardı edilerek ve yetersiz bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
3-Davacı, davaya konu taşınmazın satış tarihinden itibaren bir ay içinde kendisine teslim edileceğini, aksi halde davalının kira tazminatından sorumlu olacağını yasal delillerle ispat edememiştir.Davalıya bu konuda gönderdiği ihtarname de 5.10.2001 tarihli olup, iskan ruhsatının alınmasından sonraki tarihi içermektedir. Bu durumda davalının kira tazminatından sorumlu tutulmasına olanak bulunmamaktadır. Bu hususun gözardı edilerek davalının 2 aylık kira tazminatından sorumlu tutulmuş olmasında usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN : Davalı vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüldü:
Dava, alacak istemine ilişkindir.
Davacı vekili; Davalının davacıya sattığı dükkanı, tapuda devir tarihinden itibaren en geç bir ay içinde tüm eksiklikleri tamamlanmış ve iskan ruhsatı alınmış vaziyette teslim edeceğini taahhüt etmiş olmasına rağmen, yarım inşaat halinde teslim ettiğini; bu yüzden Davacının satışa konu dükkan için ruhsatı alabilmek amacıyla 1.446.709.000 TL. faturalı harcama yaptığını ileri sürerek; İskan ruhsatı alınmasına yönelik olarak yapılan 1.446.709.000 TL. masrafın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı; 5.2.2001 ve 6.2.2001 tarihli sözleşmelerde kararlaştırılan, belediye iskan masraflarından kendisinin sorumlu olacağına dair taahhüdünü yerine getirdiğini; ayrıca iskan ruhsatı alınabilmesi için taşınmaza elektrik ve sıhhi tesisat bağlatılmasının zorunlu olmadığını savunmuştur.
Mahkemenin; "Taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereğince belediye iskan masraflarından sorumlu olan davalının elektrik ve sıhhi tesisat işlemlerini yapmadığı, iskan ruhsatı alınmasına yönelik harcamaların davacı tarafından yapıldığı" gerekçesiyle ve elektrik ve sıhhi tesisat ile iskan ruhsatı için yapılan harcamalar yönünden alınan bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, 1.221.159.000 TL. iskan ruhsatı masrafının davalıdan tahsiline dair verdiği karar, Özel Daire'ce yukarıda açıklanan nedenle bozulmuş; Mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 5.2.2001 ve 6.2.2001 günlü sözleşmelerde, davalının, davacıya sattığı dükkanın belediye iskan masraflarından sorumlu olacağının kararlaştırıldığı halde, satışa konu dükkanın alıcıya yarım inşaat halinde teslim edilmesi sonucu iskan ruhsatının 17.7.2001 günü davacı-alıcı tarafından alındığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Buraya kadar somut olaya ilişkin açıklamalar ışığında çözümü gereken uyuşmazlık; İskan ruhsatı alınabilmesi için elektrik ve sıhhi tesisat işlemlerinin yapılmasının gerekip gerekmediği; Bu bağlamda davacı tarafından ibraz edilen ödeme belgelerindeki masrafların gerçekten satışa konu taşınmazda kullanılıp kullanılmadığının tespiti için yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmasının gerekip gerekmediği noktasındadır.
Öncelikle belirtilmelidir ki; 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun "Ruhsat Alma Şartları"nı düzenleyen 22.Maddesinin birinci fıkrasında, yapı ruhsatı almak için belediyeye bir dilekçe ile başvurulması ve dilekçeye, kanuna uygun olarak hazırlanmış mimari, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesaplarının eklenmesi gerektiği belirtilmiştir.
3194 Sayılı İmar Kanunu'nun "Yapı kullanma izni" başlığını taşıyan 30.maddesinin birinci fıkrasında ise Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespitinden sonra ilgili Belediyece yapı kullanma izni (İskan ruhsatı)verileceği hükme bağlanmıştır.
Bu açık hüküm karşısında; yapı kullanma izin belgesi (iskan ruhsatı) alınması için, yapının inşaat ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlanması; giderek, projeye uygun elektrik ve sıhhi tesisatın yapılması gerektiği konusunda, duraksama bulunmamaktadır.
Toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre, satıcının satışa konu dükkanı kaba inşaat halinde alıcıya teslim ettiği; İskan ruhsatı alınmasına yönelik elektrik ve sıhhi tesisat için tüm harcamaların davacı alıcı tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır.
Gerçekten, davacının dosyaya ibraz ettiği 1.10.2001 gün 025841-025842 ve 27.9.2001 gün, 134340 numaralı faturalar içeriğinde davacıya verilen elektrik ve sıhhi tesisat malzemesinin miktarı, vasıfları, ölçüsü fiyatı ve tutarı mevcuttur.
Ne varki, davacının ibraz ettiği ödeme belgelerinde gösterilen masrafların, satışa konu taşınmazda kullanılıp kullanılmadığı anlaşılmamaktadır.
Hal böyle olunca; Mahkemece mahallinde uzman bilirkişi refakatinde keşif yapılarak, davacı-alıcının iskan ruhsatı almak için yaptığı masraf bedellerine ilişkin olarak dosyaya ibraz ettiği 27.9.2001 ve 1.10.2001 tarihli faturalarda gösterilen masrafların, satışa konu dükkanda kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Direnme kararının açıklanan nedenlerle bozulması gerekir.
Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcın geri verilmesine 11.2.2004 oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy