(4721 S. K. m. 6) (1086 S. K. m. 344, 345, 346, 347, 348, 349, 350, 351, 352, 353, 354) (2. HD. 01.11.2001 T. 2001/13323 E. 2001/14988 K.)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın davalı Yusuf Cömert yönünden kabulüne, davalı Şirin Cömert yönünden reddine dair verilen 12.06.2001 gün ve 2000/354-2001/200 sayılı kararın incelenmesi davalı Yusuf Cömert tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 01.11.2001 gün ve 2001/13323-14988 sayılı ilamı ile;
(... Davacılardan aktarılan olaylar sabit kabul edilemez.
Kanunda aksi öngörülmedikçe kural olarak herkes iddiasını isbatla yükümlüdür (M.K.6). Ancak iddialar karşılaştığında kimin isbat yükü altında bulunduğunun tesbiti her zaman kolay olmamaktadır. Bunun için gerek ilmi gerekse kazai içtihatlarda bir takım ölçülere yer verilmiştir.
a) Hemen bütün ilim adamlarının birleştiği ve Yargıtay uygulamasında kararlılık ifade eden ölçüye göre, isbat yükü hayatın olağan akışına aykırı iddia ve savunmada bulunana düşer (Prof. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 1968, sh.372 Prof İlhan Postacıoğlu, Medeni Yargılama Usulü, 1970, sh.464, Prof Necip Bilge, Hukuk Yargılamaları Usulü, 1967, sh.449; Prof Sabri Şakir Ansay Hukuk Muhakemeleri Usulü, 1957, sh.248.249; Prof Saim Üstündağ Hukuk Muhakemeleri Usulü, 1973, sh.378; H.G.K.nun 19.07.1967 gün ve 239-340 sayılı 07.06.1974 gün ve 1972/84 sayılı kararları; Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 6.6.1983 gün ve 4936-5076 sayılı kararı).
b) İleri sürdüğü bir vakıadan lehine haklar çıkaran kimse iddia ettiği olayları isbat etmelidir. (Prof Saim Üstündağ, Ağe 1973 sh.397).
c) İsbat yükü daha kolay başarana düşer (Prof. Saim Üstündağ Ağe, Federal Mahkeme Kararına atfen).
Davacı ziynet eşyasının davalıda kaldığını ileri sürmüş, davalı ise onun tarafından götürüldüğünü savunmuştur. Hayat deneylerine göre olağan olan bu çeşit eşyanın kadın üzerinde olması ya da evde saklanmış, muhafaza edilmiş bulunmasıdır. Diğer bir deyimle bunların davalı tarafın zilyetlik ve siyanetine terk edilmiş olması olağana ters düşer.
Diğer taraftan söz konusu eşya rahatlıkla saklanabilen, taşınabilen götürülebilen nev'idendir. Onun için evden ayrılmayı tasarlayan kadının bunları önceden götürmesi gizlemesi her zaman mümkündür.
Davacı dava konusu ziynet eşyasının varlığını, evi terk ederken bunların zorla elinden alındığını ve götürülmesine engel olunduğunu, evde kaldığını, isbat yükü altındadır.
Olayda kadın, dava konusu ziynet eşyasının, götürülmesine engel olunduğunu ve zorla elinden alındığını, daha öncede götürme fırsatı elde edemediğini isbat edememiştir. Buna rağmen yukarıda yazılı ilkelerde hataya düşülerek hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.
Ancak, davacı yemin deliline de dayanmıştır. Dava konusu ziynetlerin davalılarda kalması konusunda yemin delilinin kullanılıp kullanılmayacağının hatırlatılması, kullanılmaması halinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasanın 344-354. maddeleri uyarınca yemin yaptırılması ve sonucu uyarınca karar verilmesi gerekir. Bu husus üzerinde durulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: 1) 12.06.2001 günlü ilk hükmü temyiz etmeyen davalı Şirin Cömert yönünden karar kesinleştiğinden, direnme kararını temyizinde hukuki yarar bulunmadığından davalı Şirin Cömert'in temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2) Davalı Yunus Cömert'in temyiz itirazlarına gelince; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: 1) Yukarıda 1 nolu bentde açıklanan nedenlerle davalı Şirin Cömert'in temyiz itirazlarının REDDİNE, 15.10.2003 gününde oybirliğiyle,
2) Davalı Yusuf Cömert'in temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK. 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 22.10.2003 gününde ikinci görüşmede oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy