(6570 S. K. Geç. m. 7) (2709 S. K. m. 2, 5, 35) (ANY. MAH. 19.07.2001 T. 2001/303 E. 2001/333 K.)
İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar davalı-davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı alacaklılar vekilinin davalı borçlu hakkında kira alacağı nedeniyle başlatmış olduğu icra takibi nedeniyle düzenlenen ödeme emrine borçlu tarafından itiraz edilmesi üzerine davacı alacaklılar vekili icra mahkemesine başvurarak itirazın kaldırılması, icra tazminatı ve tabiiye isteminde bulunmuştur. Mahkemece, işlemiş faize itirazın 60,71 EURO üzerinden kaldırılmasına, asıl alacak ve fazlaya ilişkin ferilere yönelik itirazın kaldırılması talebinin reddine, tarafların icra tazminatı talepleri ile tabiiye isteminin reddine karar verilmesi üzerine karar davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davaya dayanak yapılan ve hükme esas alınan 01.04.1999 başlangıç tarihli beş yıl süreli kira sözleşmesi ve kira sözleşmesinin eki olan protokol konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık yoktur. Kira sözleşmesinde bulunan dört kiralayanın tümü tarafından icra takibi başlatılmış, ancak dava kiralayanlardan üçü tarafından açılmış ise de, yargılama sırasında bu eksiklik her zaman giderilebileceğinden dördüncü kiralayanın davacılar vekiline vekaletname vermesi ile bu eksiklik giderilmiştir. Sözleşmenin eki ve tamamlayıcısı olan protokol, kira sözleşmesinin kira bedelinin artırımına ilişkin özel hükümlerini de ortadan kaldırmaz. 01.04.1999 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin hususi şartlar bölümünün 2. maddesinde; her yıl USD (Amerikan Doları) bazında % 5 artış uygulanacaktır şartı getirilmiştir.
6570 Sayılı Yasaya 16.02,2000 tarihinde 4531 Sayılı Yasa ile eklenen geçici 7. maddesi sözleşmede kararlaştırılan kira paraları 2000 yılında yıllık % 25, 2001 yılında %10 oranında anılabilir. Ancak taşınmazın bulunduğu bölgede rayiç kira oranındaki artış bu oranın altında ise bu oranlar uygulanmaz.
Kira parası yabancı para ve kıymetli madene endeksli olarak belirlenen sözleşmelerde ayrıca yıllık artış uygulanmaz.
Kira parasının artış sınırlarının anılması amacı ile kira sözleşmesi yapılamaz.
Kira tespit davasında da yukarıdaki sınırlar uygulanır hükmünü taşımaktadır.
20.07.1099 tarihli TBMM Adalet Komisyonu Raporu'nda da; tasarının 2000 ve 2001 yılını kapsayan 2 yıl için düzenleme getirdiği açıklanmıştır.
Anayasa Mahkemesi'nin 19.07.2001 gün ve 2001/303-333 sayılı kararında geçici 7. maddenin 1. fıkrasının ilk tümcesindeki 2001 yılında ise yıllık %10 ibaresinin Anayasa'nın 2, 5 ve 35. maddelerine aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir. Buna göre, Anayasa Mahkemesi'nin kararında sadece 2001 yılı için öngörülen % 10 artış oranının iptal edildiği, yabancı para ya da kıymetli madene endeksli olarak kira parasının belirlendiği sözleşmelerde ayrıca yıllık kira artışının uygulanmayacağı ilkesine yönelik olmadığı görülmektedir.
Olayımızda ise; 01.04.1999 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin 2. maddesinde; kira akdi yenilendiğinde Amerikan Doları bazında yıllık % 5 artış şartı uygulanacağı düzenlenmiştir. Davacılar vekili tarafından, 20.11.2006 tarihli takıp talebi ile, 2006 Ekim-Kasım ayları kiralarının sözleşmedeki artış şartı gereği aylık 18597 EURO olduğundan bahisle toplam 37.194 EURO asıl alacak ve işlemiş faiz toplamının tahsili ve tahliye istenmiştir. 6570 Sayılı Yasanın 7. maddesine 4531 Sayılı Yasa ile eklenen yabancı para ya da kıymetli madene endeksli olarak kira parasının belirlendiği sözleşmelerde ayrıca yıllık kira artışının uygulanmayacağı hükmünün 2 yıl için geçerli bir hüküm olması ve iki yılın sonunda kendiliğinden hükümsüz hale gelmesi nedeniyle, takibe konu edilen 2006 kira yılında sözleşmedeki artış şartının avdet edeceği ve taraflarını bağlayacağının kabulü gerekir. Bu nedenle, istenen kira bedellerinin sözleşmedeki artış şartına uygun olarak belirlenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile artış şartı dikkate alınmadan karar verilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının, bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 06.11.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy