(5680 S. K. m. 16, 17) (1086 S. K. m. 440, 442)
Dava: Taraflar arasındaki "manevi tazminat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Karşıyaka Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce davanın, davalılardan B. N. yönünden husumet nedeniyle reddine, F. İ. yönünden kısmen kabulüne dair verilen 11.9.2002 gün ve 2001/703 E. 2002/586 K. sayılı kararın incelenmesi davacı ve davalı F. İ. vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 27.3.2003 gün ve 2002/13068 E., 2003/3714 K. sayılı ilamı ile; ( ... 1. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının davalılardan B. N.'ye yönelik temyiz itirazları reddedilmelidir.
2. Davalının temyizine gelince; davalı tarafından davaya verilen cevapta "Beyaz Enerji" operasyonu ile ilgili soruşturma dosyası getirilip incelendiğinde yayının gerçek olduğunun belirleneceği savunulmuştur. Delil listesinde de Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan "Beyaz Enerji" operasyonunda davacının adının geçip geçmediğinin sorulması istenmiştir. Ne var ki, mahkemece bu kanıt üzerinde durulmamıştır. O halde, mahkemece adı geçen soruşturmanın bu savunmaya ilişkin bölümü getirtilerek ya da ilgili yere yazılacak yazı ile savunmada ileri sürülen konu sorularak davalının savunması incelenip değerlendirildikten sonra bir karar verilmelidir. Açıklanan yönlerin gözetilmemiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir ... ) gerekçesiyle, davalılardan B. N yönünden onanmış, F. İ. yönünden bozulmuş ise de davacı vekilinin karar düzeltme talebi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 3.7.2003 gün ve 2003/7713 E., 2003/8836 K. sayılı ilamı ile davalı B. N. yönünden verilen onama kararı ( ... 1. Temyiz, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme istemleri reddedilmelidir.
2. Davacının davalı B. N.'ye yönelik karar düzeltme istemine gelince; Dava, Basın Yasası'ndan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacı, davalılara yapılan yayında kişilik haklarının saldırıya uğradığı iddiası ile davayı B. N. ve F. İ.'ye yöneltmiştir.
Basın Yasası'nın 16. maddesinde, basın yoluyla işlenen suçlarda yazıyı yazan ve sorumlu yazı işleri müdürünün sorumlu tutulacağı belirtilmiş, aynı Yasa'nın 17. maddesinde ise hukuki sorumluluk içinde 16. maddede belirtilenlerle birlikte ayrıca, yayın sahibinin sorumlu olacağı hükme bağlanmıştır. Aynı Yasanın 16. maddesinin son fıkrasında yayının sahibinin gerçek ve tüzel kişi olması durumunda, gerçek kişi temsilci konumunda ise, tüzel kişinin hukuken sorumlu olacağı belirtilmiştir.
Davaya konu edilen yayının yapıldığı gazetenin kimlik bölümlerinde, imtiyaz sahibi B. N., yayınlayan ve basan Yeni Gün Haber Ajansı gösterilmiştir. Yasa'nın düzenleniş biçimine göre gazetenin sahibi B. N.'dir. Basın Yasası'nın 17. maddesindeki düzenleniş biçimi karşısında hukuken sorumludur. Aynı Yasanın 16. maddesinin son fıkrasındaki düzenleme, sorumluluk hukuku bakımından farklı bir amacı içermemektedir. Sorumlu olarak gösterilen kişiyi, başka bir kişi temsil ediyorsa haliyle temsilci değil, temsil edilenin hukuken sorumlu olması gerekir. Somut olayda B. N. bir tüzel kişi temsilcisi olmayıp, gazetedeki belirlemeye göre bizzat imtiyazın yani yayın yapan gazetenin sahibidir. Bu nedenle de tazminatı gerektiren durumlarda sorumlu tutulması gerekirken husumet nedeniyle hakkındaki davanın reddedilmiş olması bozmayı gerektirir ise de, kararın bu bölümü onanmış bulunduğundan, davacının karar düzeltme istemi HUMK'un 440-442. maddeleri uyarınca kabul edilmeli, onama kararı kaldırılmalı ve karar gösterilen nedenlerle de bozulmalıdır... ) gerekçesiyle kaldırılmış, verilen bozma kararı ile dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece R. B. N. yönünden önceki kararda direnilmiştir.
Karar: 1. Davalılardan F. İ. yönünden bozma nedenine uyularak oluşturulan yeni hüküm Özel dairece incelenmediğinden, bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daire'ye gönderilmelidir.
2. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre, davalı B. N. yönünden Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Bu nedenle direnme kararının BOZULMASINA, 15.12.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy