(2004 S. K. m. 104, 191, 194) (1086 S. K. m. 438)
Dava: Taraflar arasındaki maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 30.01.2004 gün ve 2002/721 E. 2004/122 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 29.03.2005 gün ve 2005/335-2569 sayılı ilamı ile;
(... Davalılardan, Almar Tarımsal Yatırım ve Pazarlama A.Ş.hakkında İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.10.2004 tarih 2002/506 Esas, 2004/873 Karar sayılı ilamı ile iflas kararı verildiği bu kararın Yargıtay inceleme aşamasında olduğu anlaşılmaktadır. Şayet, iflas kararı Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşirse olaya İcra İflas Kanununun 194. maddesinin uygulanması gerekeceğinden, mahkemece; kamu düzeninden olan ve henüz kesinleşmemiş davalara da uygulanması zorunlu bu husus üzerinde durularak müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları ikinci alacaklılar toplantısına kadar duracağından sözü edilen yasa hükmü doğrultusunda işlem yapılmak üzere karar bozulmalıdır...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulun'ca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve direnme kararının verildiği tarih itibariyle H.U.M.K. 2494 sayılı Yasa ile değişik 438/II. fıkrası hükmü gereğince duruşma isteğinin reddine karar verilip dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Davacı vekili, Sarıyer, Büyükdere fidanlığının davalı Almar Tarımsal Yatırım ve Pazarlama A.Ş.ne kiraya verildiğini; davalının taşınmazı sözleşme şartlarına uygun olarak kullanmadığını, zarar verdiğini ileri sürerek tazminat isteminde bulunmuştur.
Davalı vekili, davacı tarafın iddiasının yerinde olmadığını, davanın reddini cevaben bildirmiştir.
Yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen hüküm Özel Dairece, yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuş; mahkemece direnme kararı verilmiştir.
Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK. m. 191) müflisin iflas masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, nasıl iflasın açılması ile hak ehliyetini kaybetmiyorsa, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı) artık müflise değil, iflas idaresine aittir.
İflas İdaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davalara devam edip etmeyeceğini) tespit edebilmek için, ilk önce iflas organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflasın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir (İİK. m. 194).
İflastan önce açılmış da devam eden, müflisin (davacı ve davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları iflasın açılması ile durur. Bu durma ikinci alacaklılar toplantısından (İİK. m. 237) on gün sonraya kadar devam eder; ancak, bundan sonra, duran hukuk davalarına devam edilebilir (İİK. m. 194/1).
Yukarıdaki açıklamalar, iflas kararının kesinleşmiş olması hali içindir. Buna karşılık iflas kararı Yargıtay'ca bozulur ve bozma kararı kesinleşirse, (iflasın açılması ile) durmuş olan hukuk davalarına, (eski) müflis tarafından veya (eski) müflise karşı; kaldıkları yerden devam edilir. (Prof.Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, s.1029 vd. 2004).
Somut olayda, davalı Almar Tarımsal Yatırım ve Pazarlama A.Ş. hakkında, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.10.2004 tarih, 2002/506 E. 2004/873 sayılı kararı ile iflas kararı verildiği ve bu kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
O halde, anılan karar kesinleşirse olaya İcra İflas Kanununun 194. maddesi uygulanacağından, mahkemece belirtilen husus üzerinde durulmalı, iflas kararının akıbetine göre bir yol izlenmelidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K. nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 08.11.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy