(6098 S. K. m. 237) (15 HD 31.10.2003 T. 2003/1739 E. 2003/5138 K.)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davacı-k.davalı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat Y. Z. A. ile davalı vekili Avukat D. G. geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Asıl ve birleşen dava kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali tescil, fazla imalat ile eksik kusurlu işler bedelleri ile maddi manevi tazminat talebine ilişkin olup mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraflarca temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı karşı davalı yüklenici tarafından açılan davada, davalı ile aralarında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre devri gereken 6 ve 7 nolu bağımsız bölümlerin tapularının iptali ile davalı karşı davacının teslim almadığı 15 daire için ödenen site ortak giderleri, sözleşme dışı yapılan imalat bedeli ile bakım onarım masrafları, sürüncemede bırakılan kabuller nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararlar için 50.000,00 TL tazminatın tahsili talep edilmiş, davalı tarafından açılan birleşen davada inşaatın süresinde bitirilmemesi nedeniyle gecikme cezası ile kira kaybı ve eksik kusurlu işler bedellerinin tahsili istenilmiş, mahkemece asıl davanın kısmen kabulü ile 6 ve 7 nolu bağımsız bölümlerin tapularının iptali davacı adına tesciline, 52.588,00 TL fazla imalat bedelinin davalıdan tahsiline, birleşen dava yönünden 22.833,32 TL gecikme cezası ile 8.754,70 TL kira kaybının davacı karşı davalı yükleniciden tahsili ile yüklenici tarafından dava sırasında yatırılan 5.255,00 TL eksik iş bedelinin davalı karşı davacı arsa sahibine verilmesine karar verilmiştir.
Davalı karşı davacı arsa sahibi ile dava dışı yüklenici arasında ilk kez 27.01.1993 tarihinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş, bu sözleşmede inşaatın anahtar teslimi olarak bitirilmesi kararlaştırılmış daha sonra bu sözleşmedeki şartlar korunarak davacı karşı davalı yüklenici ile düzenlenen 15.08.1997 tarihli ek protokol ile davacı yüklenici sözleşmeyi devralmıştır. Ek protokolde davacı yükleniciye 15.02.1998 tarihine kadar ek süre verilmiş, bu tarihte bitmediği takdirde 25.343.694.000 TL (25.343,69 TL) olarak kabul edilen arsa bedeli üzerinden günlük % 1 oranında ceza uygulanacağı gecikmenin 90 günü aşması halinde ana sözleşmenin 18. maddesi gereği sözleşmenin feshedilebileceği kabul edilmiştir. Dosya kapsamından 12.02.1998 tarihinde düzenlenen geçici kabul tutanağına göre eksik ve kusurlu işlerin belirlendiği, 10.08.2005 tarihinde kesin kabulün yapıldığı, 11.02.2005 tarihinde de iskanın alındığı, davacı yükleniciye dava konusu edilen bağımsız bölümler dışında tüm paylarının devredildiği anlaşılmaktadır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan inşaatta asıl sözleşmeye göre 15 bağımsız bölümün fazladan yapıldığı belirlenerek kararlaştırılan teslim tarihi olan 15.02.1998 tarihine 10 ay ilave süre eklenmesi gerektiği saptanmış buna göre olması gereken teslim tarihinin 15.12.1998 olduğu açıklanmış, mahkemece de doğru saptama ile bu tarih esas alınarak 15.03.1999 tarihine kadar 90 günlük cezalı süre için arsa bedelinin % 1'i üzerinden 8.754,70 TL gecikme cezasına hükmedilmiştir.
Karşılıklı edimleri içeren kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde aslolan, sözleşmenin tam olarak ifası olup, yüklenicinin borcu, inşaatı sözleşme ve eklerine, tasdikli ruhsatına, düzenlenen plan ve projesine uygun şekilde tamamlayıp sözleşmede kararlaştırılmış ise iskan iznini de alarak teslim etmektir. Dairelerin teslimi iskana bağlanmış ise yüklenici iskanı almadığı sürece temerrütten kurtulamayacağı gibi tapu devri yapılması veya arsa sahibinin binada oturmuş olması bile yükleniciyi ibra anlamına gelmez (Emsal Yarg.15 HD 2003/1739 E 2003/5138 K 31.10.2003 tarih). Somut olayda da sözleşmede yüklenici davacı inşaatı anahtar teslimi yani iskanı alınmış olarak teslimi üstlendiğine göre kira kaybının da cezalı süre bitim tarihi olan 15.03.1999 tarihinden iskanın alındığı tarih olan 11.02.2005 tarihine kadar hesaplanması gerekirken idarece düzenlenen ve teslim belgesi niteliği bulunmayan 08.08.2000 tarihli tutanak tarihine kadar kira bedeline hükmedilmesi hatalıdır. Kararın bu nedenle davalı karşı davacı arsa sahibi yararına bozulması gerekmiştir.
3- Davalı karşı davacı arsa sahibi tarafından açılan birleşen dava dilekçesinde gecikme cezası 22.809,32 TL olarak talep edilmiş, mahkeme kararının gerekçe kısmında da hüküm altına alınması gereken miktarın aynı miktar olduğu açıklanmıştır. Buna rağmen hüküm kısmında talep aşılarak 22.833,32 TL'nin tahsiline karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle davacı karşı davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle tarafların sair temyiz itirazlarının reddine, 3. bentte açıklanan sebeplerle kararın temyiz eden davacı karşı davalı yararına, 2.bentte açıklanan nedenlerle davalı karşı davacı yararına bozulmasına, 900,00'er TL vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı olarak alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan diğer tarafa verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalı Mortem İnş. Turz. ve Tic. A.Ş.'ye geri verilmesine, 19.04.2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Yazısı
Yapılan fazla imalatın süreye etkisi de dikkate alınarak inşaatın 15.12.1998'de teslimi gerekmektedir. Mahkemece bu tarih ile 15.03.1999 tarihine kadar geçen süre için gecikme cezasına hükmedilmiştir.
İşin geçici kabulü 12.02.1998 tarihinde yapılmış ve bir kısım eksiklikler belirlenmiştir. Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre geçici kabulü yapılan eser %95 seviyesini geçmiş anlamına gelmekte olup iş sahibi eseri teslim almaktan kaçınamaz. Geçici kabulde saptanan eksiklikler için, kesin kabulün yapılması gereken tarihe kadar ceza kesilebilir. Bu da genelde bir yıldan ibarettir. Davacı yüklenici eksik işleri tamamlamamış ve iskanı almamış ise davalı iş sahibi elinde teminat olarak tuttuğu daireleri satarak işi bizzat kendisi tamamlayabilir. İşi sürümcemede bırakıp 2005 yılına kadar ceza uygulayarak teslimi beklemesi MK'nın 2'nci maddesinde belirtilen iyiniyet kurallarıyla bağdaşır bir durum değildir. Bu nedenle dairenin sayın çoğunluğunun davalının altı seneye yakın bir süre için ceza isteyebileceğine dair bozma kararına katılmadığımızdan karara muhalifiz. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy