(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 17, 36, 41, 44, 46, 53) (9.HD. 09.10.2003 T. 2003/3219 E. 2003/16714 K.)
Dava: Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, izin, ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi C.Çelik tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı, davalı Çolakoğlu firmasının diğer davalı Botaş'tan aldığı Konya-Isparta doğalgaz projesinde çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini belirterek kıdem, ihbar, izin, ücret, fazla çalışma ve hafta tatili alacağı talebinde bulunmuştur.
Davalı Çolakoğlu firması davanın reddini savunmuştur.
Davalı Botaş diğer davalı ile arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, işin anahtar teslimi şeklinde ihale edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece davalı Botaş yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden ise ihbar, ücret, fazla çalışma ve hafta tatili alacağını hüküm altına almıştır.
İhale makamının 4857 sayılı İş Kanununun 36. maddesi kapsamında işçilik alacaklarından sorumluluğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanununun 36. maddesinde, Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler şeklinde kurala yer verilmiştir. Düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerden belli şartlarda ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. Bu durumda ihale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.
Aynı maddenin 2. fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret son 3 aylık temel ücret olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.
İhale makamı kamu kurumunun son 3 aylık ücretten sorumluluğu, işverenin yanında ve yasadan doğan bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediğinin araştırılması gerekir.
Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır(Yargıtay 9.H.D. 19.1.2010 gün 2009/ 12074 E, 2010/378 K.; Yargıtay 9.H.D. 9.10.2003 gün, 2003/3219 E, 2003/16714 K.).
Somut olayda; davalı Botaş tarafından kendisine ihale ile anahtar teslimi iş verilen diğer davalı Çolakoğlu İnşaat AŞ tarafından davacı işçinin 2005/Mayıs ve Haziran ayı ücretinin ödenmediği anlaşılmaktadır.
Yukarıda açıklanan ilkeler gereğince ihale makamı durumunda bulunan davalı Botaş'ın, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca davacının ödenmeyen ücret alacağından sorumluluğu bulunmaktadır.
Ücret alacağından davalı Botaş'ın da sorumluluğuna karar verilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.05.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy