(4722 S. K. m. 1, 2) (4787 S. K. m. 4) (13. HD 01.02.2005 T. 2004/12997 E. 2005/1167 K.)
Dava: Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Karşıyaka 3. Aile Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 3.6.2004 gün ve 2003/161-2004/718 sayılı kararın incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 1.2.2005 gün ve 2004/12997-2005/1167 sayılı ilamı ile,
(... Davacı, davalı ile 1996 yılında evlendiklerini, evlilik birliği içerisinde kendi kazancı ile 22.12.1998 tarihinde O. marka bir araç satın aldığını, aracı davalı adına tescil ettirdiğini, davalının müşterek haneyi terk ettiğini ileri sürerek şimdilik araç bedeli olan 6.000.000.000 TL. nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak 4.500.000.000 TL. nin tahsiline karar verilmiş; hüküm, her iki tarafça temyiz edilmiştir.
Aile mahkemeleri MK. nun yürürlüğe girdiği 1.1.2002 tarihinden sonra karı-koca arasında edinilmiş mallar yönünden çıkacak uyuşmazlıklara ilişkin olan davalara bakmakla görevlidir. Bu tarihten önce edinilmiş mallar yönünden çıkacak uyuşmazlıklar Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülür. Davacı bu davasında 22.12.1998 tarihinde alınan araç yönünden talepte bulunduğuna göre, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili ve görevlidir. Türk Medeni Kanunu'nun 1.maddesi Medeni Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki olayların hukuki sonuçlarına bu olayların hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmiş ise o kanunun uygulanacağı hükmünü getirmiştir. Davaya konu araç 1.1.2002 tarihinden önce edinildiğinden 743.sayılı Türk Medeni Kanun hükümlerinin uygulanması gerekir. Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esası incelenip, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, evlilik birliği içerisinde edinilen ve davalı adına tescil olunan otomobille ilgili, katkı payı nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Davacı Metin Özer vekili, tarafların 1996 yılında evlendiklerini, davalının müşterek haneyi terk ederek boşanma davası açtığını; evlilik birliği içinde 1998 yılında satın alınan ve bedelinin tamamına yakını davacının kazancı ile ödenen 35
89 plakalı O. Astra marka otomobilin, isteği üzerine davalı adına tescil edildiğini, davalının boşanma davası açmasından sonra müşterek kullanılan bu aracı da aldığını ve satmaya çalıştığını, aracın dava tarihindeki değerinin yaklaşık 15 milyar TL. olduğunu ileri sürerek, bu araç sebebiyle 6.000.000.000 TL. katkı payına ilişkin tazminatın, dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı T. Özer vekili, dava konusu aracın satın alınmasında davacının hiçbir katkısı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Yerel Mahkeme, bilirkişi raporlarından ve diğer delillerden, dava konusu aracın edinilmesinde davacının %30 oranında katkısı bulunduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 4.500.000.000 TL. katkı payının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar vermiştir.
Taraflar vekillerince temyiz edilen karar, Özel Dairece yukarıdaki gerekçeyle bozulmuş; Yerel Mahkeme gerekçesini tekrarlayarak önceki kararında direnmiş; direnme kararı da yine taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.
Taraflar 25.5.1996 tarihinde evlenmişler; eldeki davanın davalısı Tülay Özer tarafından 6.6.2003 tarihinde açılan dava sonucunda, Karşıyaka 1. Aile Mahkemesi, 7.4.2004 günlü kararla, evlilik birliğinin temelden sarsıldığı gerekçesiyle tarafların boşanmalarına hükmetmiştir. Hüküm, her iki tarafça, boşanma dışındaki yönlerden temyiz edilmiş; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 24.6.2004 gün ve 2004/7092-8349 sayılı ilamla, davalı kocanın tüm, davacının sair temyiz itirazlarını reddetmiş, davacı kadın yararına yoksulluk nafakası takdiri ve ayrıca, boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren maddi ve manevi tazminatlara faiz yürütülmesi gereğine işaretle hükmü bozmuş, davalının karar düzeltme istemini de 25.10.2004 günü reddetmiştir. Mahkemece bozmaya uyulmuş, 22.12.2004 günlü kararla, sadece yoksulluk nafakası ve faiz yönünden hüküm kurulmuştur. Bu karar temyiz edilmemiş ve 22.1.2005 günü kesinleşmiştir.
Katkı payına dayalı tazminat isteminin konusunu oluşturan 35 KVC 89 plaka sayılı O. Astra marka otomobil, 22.12.1998 tarihinde satın alınmış olup, davalı adına trafiğe kayıtlıdır.
Yukarıda Maddi Olay bölümünde açıklanan olgular karşısında; 4722 sayılı Türk Medenî Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 1. ve 2. maddeleri ile; 4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev Ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 4. maddesi hükümleri uyarınca, eldeki davaya bakma görevi Aile Mahkemesine aittir.
Bu durumda Yerel Mahkemenin (Aile Mahkemesinin) aynı yöne ilişkin direnme gerekçesi yerindedir.
Ne var ki, işin esası konusunda Özel Dairece bir inceleme yapılmadığından, dosyanın bu yönden inceleme yapılmak üzere görevli Yargıtay Özel Dairesine gönderilmesi gerekir.
Hüküm Aile Mahkemesinden verilmiş ve bu Mahkemenin görevli bulunduğu da Hukuk Genel Kurulu'nca kabul edilmiş olduğuna göre, temyiz incelemesi görevi, Yargıtay 2. Hukuk Dairesine aittir.
Bu nedenle dosya, bozma kararını veren 13. Hukuk Dairesine değil, görevli 2. Hukuk Dairesine gönderilmelidir.
Sonuç: Yerel Mahkemenin göreve ilişkin direnmesi yerinde görüldüğünden, işin esası incelenmek üzere dosyanın görevli 2. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 14.12.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy