(2709 S. K. m. 153) (5277 S. K. m. 25) (5434 S. K. Ek. m. 11) (818 S. K. m. 61, 63) (5510 S. K. m. 105) (ANY. MAH. 03.04.2007 T. 2005/52 E. 2007/35 K.) (YHGK 05.10.2011 T. 2011/10-476 E. 2011/584 K.)
Dava: Dava, Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından bağlanan yaşlılık aylığının 5277 sayılı Bütçe Kanununun 25/f fıkrası nedeniyle 01.01.2005 tarihi itibariyle kesilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile tahakkuk ettirilen borcun iptali ile hak ettiği ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, iptali istenen kurum işlemindeki davacının 03.08.2007-22.05.2008 tarihleri arasında aldığı yaşlılık aylıklarının iadesine ilişkin işleminin iptaline, davacının sigortalı çalışması sebebiyle, çalıştığı sürelere ilişkin yaşlılık aylığının durdurulması işleminin iptaline dair talebin reddine biçiminde hüküm tesis edilmiştir.
Hükmün, davalı Kurum Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Yeşim Sayıldı tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Uyuşmazlığın yasal dayanağı; 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 25. maddesinin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragrafları ile 5335 sayılı Yasanın 30/2. maddesidir. 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5277 sayılı Bütçe Kanununun 25. maddesinin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragrafları ...Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin, genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda her hangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar. Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunun un ek 11. maddesine göre alınmış Bakanlar Kurulu kararları 2005 yılında uygulanmaz. düzenlemesini içermektedir.
Bütçe Kanunu ile yapılan bu düzenleme sonrasında kanun koyucu; bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağına ilişkin Anayasa'nın 161. maddesi hükmünü gözeterek, bütçe kanunlarında yer almaması gereken hükümlerin temizlenmesi amacıyla çıkardığı 27.04.2005 tarihinde yürüdüğe giren 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Karar namelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 29. maddesinin (c) bendi ile; 5277 sayılı Kanunun 25. maddesinde yer alan hükmü yürürlükten kaldırmış, ancak, aynı düzenlemeyi anılan kanunun 30. maddesi ile yeniden getirmiş ve bu madde 27.04.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Diğer taraftan, 5277 sayılı Kanunun 25. maddesinin Anayasaya aykırılığı iddiası ile açılan dava sonucunda, 28.12.2005 gün 2005/146-105 sayılı kararla; anılan maddenin (f) fıkrasının ikinci ve üçüncü paragraflarının Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş, aynı yönde yapılan başka bir başvuru üzerine de anılan mahkemenin 29.11.2005 gün 2005/6-93 Sayılı kararı ile 5277 sayılı Yasanın 25. maddesinin (f) fıkrasının, 21.4.2005 günlü 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 29. maddesinin (c) fıkrasıyla yürürlükten kaldırıldığına ve 25. maddenin (f) fıkrasına yönelik Anayasaya aykırılık iddiasına ilişkin konusu kalmayan istemler hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiş, aynı düzenlemeyi içeren 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının Anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılan dava sonucunda ise 03.04.2007 gün 2005/52 Esas 2007/35 Karar Sayılı hükümle, anılan kanun maddesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal isteminin reddine karar verilmiştir.
01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 105. maddesinde sayılan uygulanmayacak hükümler arasında 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin yer almaması, Anayasanın 153. maddesinin iptal kararları geriye yürümez hükmünü içermesi karşısında; herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanların, bu aylıkları kesilmeksizin her hangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılmayacakları ve görev yapamayacaklarına dair düzenlemenin 01.01.2005 tarihinden başlamak suretiyle yürürlükte olduğunun kabulü gerekir. Bu yasal düzenlemeye aykırı biçimde çalışılması durumunda, çalışanların, fiilen çalıştıkları dönemdeki emeklilik veya yaşlılık aylıklarının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilmesi ve yersiz aylıkların istirdadı söz konusu olacaktır. (HGK; 27.05.2009 gün, 2009/21-168 E. 2009/218 K.)
Yukarıda açıklanan ilke ve esaslar dikkate alındığında; Kurumun, yaşlılık aylıklarının kesilmesi işlemi yerinde bulunarak, sigortalı çalışmaların gerçekleştiği döneme ilişkin Kurum işleminin iptaline dair talebin reddine karar verilmiş ise de; hükmün devamında, davacının iyiniyetli olarak elinden çıkardığı ve başkaca da geliri olmadığından bahisle, Borçlar Kanunun 61. ve 63. maddeleri gereğince, aldığı aylıkları iade ile yükümlü olmadığı sonucuna varılmış olması, isabetsiz bulunmuş olup, 5335 sayılı Kanun kapsamındaki çalışmalar nedeniyle davacı tarafından alınan yaşlılık aylıklarının Kuruma iadesi gerekmektedir.
O halde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, 03.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy