(5237 S. K. m. 204) (2797 S. K. m. 41) (Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği m. 2, 4, 5, 11) (11. HD. 20.09.2005 T. 2005/5813 E. 2005/8367 K.)
Resmi evrakta sahtecilik suçundan sanığın beraatına, memura yalan beyanda bulunmak suçundan ise C.Savcılığı'na suç ihbarında bulunulmasına ilişkin Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 26.10.2004 gün ve 89-254 sayılı hüküm, katılan vekilinin temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nce 19.09.2007 gün ve 10143-5637 sayı ile;
Yurtdışı Yüksek Öğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 5. müddetinin (a) bendi içeriğine göre denkliğinin sağlanması istenen diplomaların orijinal olup olmadığının araştırılacağının belirtilmesi karşısında mahkemenin kararında bir isabetsizlik görülmemiştir gerekçesiyle onanmıştır.
Yargıtay C. Başsavcılığı'nca 01.11.2007 gün ve 24961 sayı ile;
Sanığın, Rusya Federasyonu Dağıstan Devlet Pedagoji Üniversitesi Beden Eğitimi bölümünde eğitimini tamamlayarak diploma almadığı halde mezun olduğundan bahisle, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 2. maddesinde belirtilen belgeleri sahte olarak düzenleyerek 02.08.2000 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na başvurduğu, 4. madde uyarınca oluşturulan komisyon tarafından 5. madde gereğince yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 03.10.2000 tarihli kararıyla eşdeğer eğitim gördüğüne ilişkin 11.10.2000 tarihli denklik belgesinin verildiği, 2002 yılında geriye dönük olarak Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Müşavirliği aracılığıyla yaptırılan ayrıntılı araştırma sonucunda sanığın adı geçen üniversiteyi bitirmediği, ibraz ettiği diplomanın sahte olduğu anlaşılmıştır.
Suça konu sahte diploma ve diğer belgeler, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 5. maddesine göre, denklik birim yetkilisi ve komisyon tarafından incelenmiş ve sahte oldukları anlaşılamamıştır. Yönetmeliğin 5. maddesinin son fıkrasında ise ayrıntılı araştırmanın yapılacağı, Eğitim Müşavirlikleri ve Eğitim Ataşeliklerinden görüş istenebilecek durumlar belirtilmiştir. Yönetmelikte belgelerin orijinal olup olmadıklarının tespitinin nasıl yapılacağı konusunda bir açıklık bulunmamaktadır.
Resmi belgede sahtecilik suçunun oluşması için o belgenin belirli kişileri aldatabilecek yetenekte olması ve bu hususun objektif olarak saptanması gerekir. Suça konu diplomanın, bu diplomalarda bulunması gereken bütün unsurlun taşıdığı, benzer diplomaları birçok kez inceleyen görevlileri aldattığı ve bu hususun objektif olarak saptandığının kabulü ile sanığın, yüklenen sahtecilik suçundan cezalandırılması gerektiği görüşleriyle itiraz yasa yoluna başvurularak, Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 19.09.2007 gün ve 10143-5637 sayılı onama kararının kaldırılarak, Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 26.10.2004 gün ve 89-254 sayılı hükmünün bozulmasına karar verilmesi isteminde bulunulmuştur.
Dosya Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmekle, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nca okundu, gereği görüşülüp düşünüldü.
TÜRK MİLLETİ ADINA
CEZA GENEL KURULU KAKARI
Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, suça konu belgenin aldatma yeteneğinin bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nca, esasa ilişkin inceleme yapılmadan önce, denklik belgesi ve bu belgeye esas diğer belgelerin aslına uygunluğu onaylanmayan fotokopi belgelerden ibaret olması nedeniyle, bu hususun bozma nedeni oluşturup oluşmayacağı 2797 sayılı Yargıtay Yasasının 41 ve Yargıtay iç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca ön sorun olarak tartışılmış, ilke olarak sahtecilik suçlarına konu belgelerin asıl veya onaylı örneklerinin denetime olanak sağlayacak şekilde dosyaya ibraz edilerek gönderilmesi gerektiği, ancak somut olayda, 10.06.2004 tarihli oturumda, sanık müdafi tarafından diploma, denklik belgesi ve transkript belgesinin aslının mahkemesine ibraz edildiği, kasaya alınan bu belgelerin, 16.09.2004 tarihli oturumda mahkemece incelenerek, üzerinde tahrifat ve sahtecilik tespit edilemediğinin belirtilmesi karşısında, belge asıllarının dosyada bulunmamasının bozma nedeni oluşturmayacağı ikinci müzakerede kararlaştırılarak, esas hakkında incelemeye geçilmiştir.
Kurul başkanı ve altı kurul üyesi; sahteciliğe konu belgelerin asılları veya onaylı örneklerinin denetime olanak verecek şekilde dosya içinde yer almamasının, sağlıklı bir incelemeye imkân vermeyeceği, bu ilkeden ayrılmayı gerektiren bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle, işin esasına girilmeden Yargıtay C. Başsavcılığı itirazının bu değişik gerekçe ile kabulü yönünde oy kullanmışlardır.
Dosyanın incelenmesinde;
Sanık Orhan'ın, 02.08.2000 tarihinde Yüksek Öğretim Kuruluna başvurarak, Rusya Federasyonu Devlet Pedagoji Üniversitesi Beden Eğitimi Öğretmenliği bölümünden aldığını iddia ettiği 10.07.2000 seri AVS .............., Kayıt No: ...... seri numaralı diplomanın denklik işleminin yapılması isteminde bulunduğu, istemine Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 3. maddesinde belirtilen belgeleri eklediği, anılan yönetmeliğin 4. maddesi uyarınca oluşturulan denklik komisyonunun, sunulan belgeler üzerinde yaptığı incelemeler sonunda düzenlediği denklik raporu ve ilgilinin hangi alan ve düzeyde eğitime eş değer eğitim gördüğüne ilişkin yapılan araştırmalar sonucunda. 11.10.2000 gün ve 23145 sayılı denklik belgesinin verildiği, Milli Eğitim Bakanlığı'nca denklik belgesi alan 273 kişiye ait diploma ve transkript belgelerinin ilgili ülkelere gönderilerek, denklik işlemi yaptıran bu kişilerin öğrenim görüp görmediğinin ilgili ülkeler nezdinde araştırılması üzerine, Dağıstan Devlet Pedagoji Üniversitesi'nce sanık hakkındaki yazıya verilen 30.06.2003 gün ve 394 sayılı yanıtta; ilgilinin 1997-2001 yılları arasında üniversite beden eğitimi fakültesinde okuduğu, akademik (ders, sınav) borcu nedeniyle 22 Mayıs 2001 tarih ve 89-C sayılı emirle kaydının silindiği, 10.07.2000 seri AVS ................, Kayıt No: ........ seri numaralı diplomanın taraflarından verilmediğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.
Kovuşturma aşamasında YÖK Başkanlığı'nca gönderilen 10.08.2004 tarihli yazıda;
Orhan'ın, Rusya Federasyonundu bulunan Dağıstan Devlet Pedagoji Üniversitesinden alınış olduğunu iddia ettiği diplomayla, denklik işlemlerinin yapılması için 02.08.2000 tarihinde kurula başvurduğu, diploma denklik işlemleri için kurula yapılan başvuruların, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği hükümleri uyarınca değerlendirildiği, diplomaların alındığı yükseköğretim kurumları veya ilgili ülke Türk Büyükelçiliği/Eğitim müşavirliği nezdinde sahih olup olmadıklarının 2002 yılına kadar mutaden araştırılmadığı, halen de her ülke için mutaden araştırma yapılmadığı, Rusya Federasyonundan alınan diplomaların sahte olup olmadığı hususunun 25.03.2002 tarihinden itibaren mutaden araştırıldığı,
Sanık Orhan'ın, 02.08.2000 tarihindeki başvurusu nedeniyle, mutaden araştırma yapılmadığı, denklik birimi yetkilisi ve ilgili komisyonca yapılan incelemede diplomanın sahte olduğu anlaşılmadığından, Yüksek Öğretim Yürütme Kurulu'nun 03.10.2000 tarihli kararı ile 23145 seri nolu diploma denklik belgesinin düzenlendiği, geriye dönük yapılan araştırmalar kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Müşavirliğinden bilgi istendiği, alınan cevabi yazıda ilgilinin anılan yükseköğretim kurumunda öğrenim görmediği ve ibraz ettiği diplomanın ilgili Üniversitece düzenlenmediği bilgisinin verildiği, sanık adına mutaden araştırma yapılmaksızın denklik belgesinin düzenlendiği belirtilmiştir.
Başvuru tarihinde yürürlükte bulunup, 11.05.2007 gün ve 26519 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 11. maddesi ile yürürlükten kaldırılan, Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 5. maddesi uyarınca, diploma denklik komisyonunca, belgelerin orijinal olup olmadığının araştırılması zorunludur. Bu araştırma ise ancak belgeyi düzenleyen kurum nezdinde yapılabilir. Diploma denklik komisyonunca, Dağıstan Devlet Pedagoji Üniversitesi nezdinde herhangi bir araştırma yapılmaksızın, belge üzerinde kazıntı, silinti ve benzeri tahrifatın bulunup bulunmadığı, belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığı, alındığı eğitim programının Türkiye'deki üniversitelerde verilmekte olan hangi düzeydeki eğitim programları ile eş değer olduğu araştırılmakla yetinilmiştir. İlgili ülke nezdinde, yönetmeliğin 5. maddesine uygun bir araştırma yapılmış olsa idi, böyle bir diplomanın belirtilen üniversiteden verilmediği kolaylıkla anlaşılacak, diploma denklik belgesinin verilmesi de söz konusu olmayacaktı, idarenin yönetmelik hükümlerini farklı veya eksik uygulamasının sonuçları sanık aleyhine yorumlanamayacağı gibi, bu şekilde eksik inceleme sunucu verilen denklik belgesine de hukuki sonuç bağlanamaz. Bu itibarla Yargıtay C Başsavcılığı'nın fiili aldatmanın gerçekleştiğinden bahisle suçun sübuta erdiği yönündeki itirazı yerinde değildir.
Yerel mahkemece verilen beraat kararı ve özel dairece bu hükmün onanmasında gösterilen gerekçe isabetli bulunduğundan, Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.
Çoğunluk görüşüne katılmayan kurul başkanı ve beş kurul üyesi;
Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, diploma denklik komisyonunca, belgelerin orijinal olup olmadığa üzerlerinde kazıntı, silinti ve benzeri tahrifatın bulunup bulunmadığı, belgelerin başvurun kişiye ait olup olmadığı, diplomayı veren üniversite veya yükseköğretim kurulunun ve eğitimin yapıldığı programın tanınmış ve itibarlı bir kurum ve program olup olmadığı, diplomanın alındığı eğitim programının Türkiye'deki Üniversitelerde verilmekte olan hangi düzeydeki eğitim programları ile eş değer olduğunun araştırılacağı, ancak eğitim programının türü, niteliği, düzeyi konusunda tereddüde düşüldüğü durumlarda, kişiden üniversitenin resmi kataloğu ve ek belgelerle birlikle eğitimin yapıldığı ülkede hangi tarihlerde bulunmuş olduğunun, pasaport veya diğer belgelerle kanıtlamasının isteneceği ve gerekirse o ülkedeki Türk Eğitim Müşavirliği'nin veya Eğitim Ataşeliğinin görüşlerine başvurulacağı hükmüne yer verilmiştir.
Yönetmelikte diplomayı veren eğitim kurumu nezdinde araştırma yapılmasını zorunlu kılan bir hüküm bulunmamaktadır. Diploma denklik komisyonunca, belgelerin orijinal olup olmadığı, belge üzerinde kazıntı, silinti ve benzeri tahrifatın bulunup bulunmadığı, belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığı, alındığı eğitim programının Türkiye'deki üniversitelerde verilmekte olan hangi düzeydeki eğitim programları ile eş değer olduğu araştırılarak düzenlenen denklik raporuna ve sunulan belgelere istinaden 11.10.2000 gün ve 23145 sayılı denklik belgesi verilmiş olup, denklik belgesinin alınmasına dayanak belgelerin sahte olması ve bu sahteliğin ilgililerce yöntemine uygun bir şekilde yapılan araştırmada saptanamaması karşısında aldatma yeteneğinin bulunduğu gerekçeleriyle, Yargıtay C.Başsavcılığının itirazının kabulü yönünde oy kullanmışlardır.
Açıklanan nedenlerle,
1-Yargıtay C.Başsavcılığı itirazının REDDİNE,
2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığı'na tevdiine, 04.12.2007 günü yapılan müzakerede oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy