(2004 S. K. m. 16, 141) (6100 S. K. m. 114, 115, 119, 297) (12. HD. 04.07.2006 T. 2006/11879 E. 2006/14657 K.)
Dava: Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Şikayetçi vekili, müvekkilinin şikayet olunan borçludan olan bonoya dayalı alacağı sebebiyle başlattıkları icra takibi nedeniyle şikayet olunanın alacaklısı olduğu .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/1256 E. sayılı takip dosyasındaki alacağına haciz konulduğunu, 18.07.2014 tarihinde işbu dosyaya tahsilat yapılması neticesinde icra müdürlüğünce 26.08.2014 tarihli sıra cetveli düzenlendiğini, yapılan cetvele herhangi bir itiraz olmamasına rağmen yine icra müdürlüğünce, re'sen alınan karar ile ....'nın paranın vezneye girdiği tarihten sonraki 22.07.2014 tarihli haczine cetvelde sehven yer verilmemesi nedeniyle aynı tarihli 2. sıra cetvelinin düzenlendiğini ve bu cetvelin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, 26.08.2014 tarihli ikinci sıra cetvelinin iptalini, paylaşımın ilk sıra cetveline göre yapılmasını talep ve şikayet etmiştir.
Şikayet olunan, şikayete cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, .... Vergi Dairesi'nden gelen yazının sehven unutulması neticesinde sıra cetveli tanzim edildiği, icra memurunun bu hatasının Vergi Dairesi'nin hakkını ortadan kaldıramayacağı, 2. bir kararla sıra cetveli düzenlenmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.
Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.
1- Şikayetçi tarafça, öncelikle .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/1256 Esas sayılı dosyasında düzenlenen 26.08.2014 tarihli ilk sıra cetveli henüz kesinleşmeden, herhangi bir itiraz veya talep olmamasına rağmen paylaşıma konu aynı para ile ilgili aynı tarihli ikinci sıra cetvelinin düzenlenmesinin yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek İİK'nın 16. maddesi uyarınca icra memur muamelesi şikayet edilmiş, ikinci olarak ta ikinci sıra cetvelinde kendisine yer verilen...'nın haczinin paranın dosyaya girdiği tarihten sonraki tarihli olduğu ileri sürülerek, ikinci sıra cetvelinin iptali istenmiştir.
İcra memur muamelesini şikayette husumetin şikayet konusu işlem lehine olan kişiye yöneltilmesi gerekmesine, sıra cetveline şikayette ise şikayet edene göre sıra cetvelinde öncelikli olan ya da aynı derecede hacze iştirak eden alacaklılara, bir başka anlatımla kendisine pay ayrılan ve şikayet sonucundan etkilenecek alacaklılara yöneltilmesi gerekmesine göre şikayetçi vekilinin her iki talebi yönünden de borçlu aleyhine şikayette bulunmasında hukuki yararı bulunmamaktadır.
Bu durumda mahkemece, şikayetçinin borçlu ... aleyhine şikayette bulunmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle, HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca şikayetin usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle reddi doğru olmamış ise de, borçlu yönünden karar sonucu itibariyle doğru olduğundan, HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek ve hüküm fıkrasında yapılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.
2- Şikayetçi vekilinin,...'nın ikinci sıra cetvelindeki sırasına yönelik şikayeti yönünden;
Şikayetçi vekilinin,...'nın ikinci sıra cetvelindeki sırasına ilişkin şikayeti, ikinci sıra cetveli ile ilgili icra memur muamelesini şikayetinin sonucuna bağlıdır. İcra memur muamelesini şikayetin yerinde olmadığına karar verildiğinde, sıraya ilişkin şikayetin incelenmesine geçilmesi, icra memur muamelesini şikayetin kabul edilmesi halinde de sıraya ilişkin şikayetin de aynı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi gerekecektir.
Bu durumda mahkemece, şikayetçi vekilinin...'nın ikinci sıra cetvelindeki sırasına ilişkin şikayetinin, memur muamelesini şikayetinden tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesi, icra memur muamelesini şikayetinin sonuçlanmasının ve kesinleşmesinin beklenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu istem yönünden herhangi bir tartışma ve değerlendirme yapılmaması doğru olmamıştır.
3- Şikayetçi vekilinin icra memur muamelesini şikayeti yönünden;
İcra memur muamelesini şikayette, husumet yukarıda açıklandığı gibi, şikayete konu işlemin lehine olduğu kişiye yöneltilmelidir. Şikayette hasım gösterilmemesi ya da eksik veya yanlış kişiye husumet tevcih edilmesi talebin reddini gerektirmez. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 26.02.2013 tarih ve 2012/29345 E, 2013/6185 K, 04.07.2006 tarih ve 11879 E, 114657 K sayılı ilamları, Oskay Mustafa/Koçak Coşkun/Deynekli Adnan/Doğan Ayhan İİK Şerhi Ankara 2007-1. cilt, s. 242,243 bu yöndedir.)
Takip dosyası kapsamından, icra müdürlüğünce düzenlenen ilk sıra cetvelinde paylaşıma konu paranın şikayetçinin alacaklı olduğu dosyaya 4.407,46 TL, Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne 25.863,70 TL ayrılmak suretiyle garameten paylaşıma tabi tutulduğu, daha sonra herhangi bir talep olmamasına rağmen...'nın haczinin bulunduğu ve garameten paylaşıma adı geçenin de dahil olması gerektiği belirtilerek, şikayetçi dosyasına 1.588,21 TL, Vergi Dairesine 9.319,89 TL,...'ya 19.336,07 TL isabet edecek şekilde garameten paylaşıma tabi tutulduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece, ...'nın sırasına ilişkin şikayetin tefriki ile ayrı bir esasa kaydından önce şikayetçi vekiline, işlem lehine olan ve şikayete konu ikinci sıra cetvelinde kendisine pay ayrılan... .... İl Müdürlüğü .... Merkezi'ne husumet tevcihi yönünde HMK'nın 119/2. maddesi uyarınca kesin süre verilip, adı geçenin de yargılamaya dahil edilmesi sağlandıktan sonra, şikayetin esasının incelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik taraf teşkiliyle hüküm kurulması doğru olmamıştır.
4- Bozma nedenine göre; şikayetçi vekilinin icra memur muamelesini şikayete ve ikinci sıra cetvelinde...'nın sırasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
5- Kabule göre; İİK'nın 141. maddesi, "Sıra cetvelinin birer sureti icra dairesi tarafından alakadarlara tebliğ edilir." hükmünü içermektedir. İcra müdürünün, bir mahkeme kararı olmaksızın, itiraz üzerine ya da kendiliğinden, önceki sıra cetvelinin hatalı olduğu kanısıyla, yeni bir sıra cetveli düzenleme yetkisi yoktur. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 07.12.2006 tarih ve 7069 E., 11681 K., Dairemizin 18.02.2013 tarih ve 498 E., 860 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.
Somut olayda, icra müdürlüğünce ilk sıra cetvelinde kendisine yer verilmeyen... "alakadarlar" kapsamında bulunduğundan ilk sıra cetvelinin sıra cetvelinde yer verilen diğer alacaklılarla birlikte...'ya da tebliğe çıkarılması, herhangi bir itiraz bulunmaması durumunda bu sıra cetvelinin kesinleştiğinin kabulü,... ya da diğer alacaklılarca sıra cetveline itiraz edilmesi durumunda ise mahkeme kararının kesinleşmesinin beklenmesi gerekirken, aynı para ile ilgili ikinci sıra cetvelinin düzenlenmesi doğru olmamıştır. Bu durumda mahkemece, şikayetçinin icra memur muamelesini şikayetinin kabulü ile talep veya itiraz olmaksızın ikinci sıra cetveli düzenlenmesi ile ilgili icra memuru işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Öte yandan; 6100 sayılı HMK'nın 297/1-c maddesinde hükmün gerekçe bölümünün, 2. fıkrada ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiştir. Anılan 297/1-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür. HMK'nın 297/2. maddesinde, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür.
Mahkemece, şikayetçinin ikinci sıra cetveli düzenlenmesi ile ilgili icra memur muamelesini şikayetinin yerinde olmadığı kabul edildiğine göre, bu kabul doğrultusunda, şikayetçinin...'nın ikinci sıra cetvelindeki sırasına yönelik şikayetçinin incelenmesine sıra gelmesi nedeniyle, şikayete konu ikinci sıra cetvelinde kendisine pay ayrılan... .... İl Müdürlüğü .... Sosyal Güvenlik Merkezi'ne husumet yöneltmesi için şikayetçi vekiline HMK'nın 119/2. maddesi uyarınca kesin süre verilmesi, adı geçenin yargılamaya dahi edilmesinin sağlanması, şikayetçinin...'nın haczinin paylaşıma konu paranın dosyaya girdiği tarihten sonra olduğuna yönelik şikayeti yönünden uyuşmazlığın esasının incelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu istem yönünden herhangi bir tartışma ve değerlendirme yapılmaması doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, borçlu ... yönünden hükmün gerekçesi değiştirilerek ve HÜKÜM fıkrasının 1. bendi çıkarılarak yerine 1. bent olarak, "Şikayetçinin borçlu ...'a yönelik her iki şikayetinin HMK'nın 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine, icra memur muamelesini şikayetinin reddine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, şikayetçi vekilinin ikinci sıra cetvelinde...'nın sırasına ilişkin şikayeti yönünden, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, icra memur muamelesini şikayeti yönünden hükmün re'sen BOZULMASINA, (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, şikayetçinin vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12.05.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy