(743 S. K. m. 170) (4721 S. K. m. 6, 219, 222, 225, 229, 230, 231, 236) (818 S. K. m. 244)
Dava: Taraflar, 21.12.1998 tarihinde evlenmişler, davalı Ü. B. (P.) tarafından 15.06.2006 tarihinde Adana 1. Aile Mahkemesinde açılan ve 09.07.2007 tarihinde kesinleşen 2006/625 E. 2007/473 K. sayılı kararıyla boşanmışlardır.
Karar: Evlenme tarihinden 4721 sayılı TMK'nın yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar 743 sayılı TMK'nın 170. maddesi gereğince eşler arasında mal ayrılığı, 01.01.2002 tarihinden boşanma davasının açıldığı 15.06.2006 tarihine kadar edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Boşanma davasının açıldığı 15.06.2006 tarihinde TMK'nın 225. maddesi gereğince başka bir mal rejimi de seçilmediğinden edinilmiş mallara katılma rejimi sona ermiştir.
Uyuşmazlık konusu taşınmazın adına kayıtlı bulunduğu davacı A.'nin ilk eşi F. P.; dosya arasında bulunan nüfus aile kayıt tablosuna göre 20.08.1996 tarihinde ölmüştür. 30.04.1999 tarihinde taşınmaz ölen F. adına tapuda kayıtlıdır. 04.08.2000 tarihinde tapuda yapılan intikal ile taşınmazın ¼ü A. P.'e, ¾ü ise kızı A. P.'e intikal etmiş, aynı gün yapılan satışla aynı taşınmazın 2/4 payı davalı Ü. B. (P.)'a satılmış, ¼er payı ise H. P. ile Ayşegül P.'e intikal etmiştir. 19.04.2001 tarihinde tapuda yapılan satış ile dava konusu taşınmazın ¾ü davalı Ü. B. (P.)'a geçmiş, ¼ü ise A. P. adına kalmıştır. 03.08.2005 tarihinde ise, Ayşegül P. ¼ payını davalı Ü. B. (P.)'a satmış ve böylece taşınmazın tamamı bu tarihte davalıya geçmiştir. Davalı Ü. 05.09.2006 tarihinde taşınmazı bir bütün olarak üçüncü kişiye sattığı saptanmış, ancak 13.02.2007 tarihinde geri almıştır. Taşınmazın tamamı hali hazırda davalı Ü. adına tapuda kayıtlı bulunmaktadır.
Yapılan açıklamalar gözönünde tutulduğunda taşınmaz, davacı A.'nin ölü eşi adına tapuda kayıtlı iken yapılan satış ve devirlerle tamamı davalı Ü. B. (P.)'a geçmiştir. Tapuda yapılan tüm satışlar bağış kabul edilse dahi ¼ pay sahibi A. P.'e ait pay 03.08.2005 tarihinde edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olduğu dönemde davalı Ü. B. (P.) tarafından satın alınmıştır. Bir eşin bütün mallan, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir (TMK.222/3). TMK'nın 6 ve 222. maddeleri gereğince herkes iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür. Davalı A.P.'e ait 03.08.2005 tarihinde aldığı ¼ payı, kişisel malıyla aldığım kanıtlamadığı sürece aynı kanunun 222/son fıkrası gereğince edinilmiş mal olduğunun kabulü gerekir.
Şu halde; 03.08.2005 tarihinde A. P.'den davalı tarafından satın alınan ¼ payı üzerinden TMK'nın 231. maddesi gereğince davcıya düşen artık değerinin yani edinilmiş mallara katılma alacağının hesaplanması gerekir. Aynı kanunun 236. maddesi gereğince hesaplanacak artık değerin yarısı üzerinde davacının hakkı bulunmaktadır.
O halde mahkemece yapılacak iş; davacı vekilinin 16.10.2008 günlü yargılama oturumunda mülkiyet değil bedelin ½sini istediği gözetilerek mahkemece eklenecek değerlerden (TMK m. 229) ve denkleştirmeden (TMK m.230) elde edilen miktarlarda dahil olmak üzere davalı eşin edinilmiş mallarının (TMK m.219) toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin (TMK m.231) yarısı üzerinden (TMK m.236/1) tarafların kazanılmış hakları da gözönünde tutularak hüküm kurulması gerekmektedir. Somut olayda taşınmazın ¾ü yapılan satış ve devirlerle mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde davalıya geçmiş olduğundan edinilmiş mallara katılma rejimi döneminde 03.08.2005 tarihinde A. P. tarafından satılan ¼pay esas alınarak artık değerin hesaplanması ve bunun toplamı üzerinden yansımı edinilmiş mallara katılma alacağı olarak hüküm altına alınması gerekir.
Az önce de değinildiği gibi 9825 ada 4 sayılı parsel ve üzerindeki taşınmazın ¾ payı yapılan satış ve devirlerle davalı Ü. B. (P.)'a geçmiş olup, gerçekte satış olmayan bu işlemin bağış olarak kabulü gerekir.
Sonuç: Borçlar Kanununun 244 ve devamı maddeleri gereğince yöntemine uygun bir biçimde bağıştan dönme için açılmış dava ve isteği bulunmadığına göre davacı vekilinin ¾ paya yönelik temyiz itirazları bu bakımdan yerinde bulunmadığından reddiyle ¾ paya ilişkin hüküm bölümünün ONANMASINA,
Davacı vekilinin, davalı tarafından A. P.'den satın alınan ¼ paya yönelik temyiz itirazları ise yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün bu miktarla sınırlı olmak üzere HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 15,60 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 1,55 TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına 08.06.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy