(1086 S. K. m. 163, 414) (YHGK. 15.04.1992 T. 1992/2-131 E. 1992/240 K.)
Dava: Taraflar arasındaki boşanma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Konya 1. Aile Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 08.06.2007 gün ve 2006/766 E., 2007/541 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 03.11.2008 gün ve 2007/14516 E. 2008/14471 K. sayılı ilamı ile;
(... Mahkemece, 15.01.2007 tarihli ara kararı ile taraflara 10 günlük kesin süre içinde delillerini bildirmeleri ve 30 günlük kesin sürede de gerekli masrafı yatırmaları için mehil verilmiş, duruşma 26.03.2007 tarihine ertelenmiştir.
Davacı 19.01.2007 tarihli dilekçeyle üç tanık bildirmiş, masrafı karşılamamakla birlikte 26.03.2007 günlü celsede iki tanığını hazır etmiştir. Mahkemece hazır olan davacı tanıkları, masrafların yatırılmadığı gerekçesiyle dinlenmemiştir. Davacı celse talikine sebebiyet vermemiştir. 26.03.2007 tarihli oturumda hazır edilen davacı tanıkları dinlenilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir...),
Gerekçesiyle oybirliği ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Uyuşmazlık; davacının gösterdiği tanıkların davetiye giderleri, yollukları ve yevmiyesinin yatırılması için mahkemece verilen kesin süreye uyulmamakla birlikte, tanıkların beraberinde duruşmaya getirip hazır bulundurması halinde dinlenilip dinlenemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 163. maddesinde; Kanunun tayin ettiği müddetler katidir. Bu müddetlerde yapılması lazım olan muamele yapılmazsa o hak sakıt olur. Hakim tayin ettiği müddetin kati olduğuna da karar verebilir. hükmüne yer verilmiştir. Aynı yasanın 414. maddesinde ise, iki taraftan her birinin, dinlenmesini talep eylediği şahidin dinlenmesi için gerekli muamelenin masraflarını ve buna yetecek bedeli muhakeme veznesine yatırmaya mecbur olduğu hükme bağlanmıştır. Bütün bu düzenlemelerde güdülen asıl amaç, davaların uzun süre elde kalmasını önlemek ve muhakeme aşamasında verilen ara kararlarının ciddiyet ve özenle yerine getirilmesini sağlamaktır.
Somut olayda davacı, her ne kadar tanıkları adına davetiye gideri, yollukları ve yevmiyelerinin yatırılması için mahkemece verilen kesin süre gereğini yerine getirmemiş ise de, bu sürenin verildiği oturumu takip eden oturum gününde tanıklarını hazır etmiş ve bu husus tutanağa geçmiştir.
Kesin mehil, daha önce isimleri verilen tanıkların ücretlerinin ve tebligat giderlerinin yargılamanın gereksiz yere uzamasına sebebiyet verilmeden yatırılarak takip eden celsede dinlenmelerini amaçlar. Somut olayda davacı, kesin mehil içinde ücretleri yatırmamasına rağmen, takip eden celsede tanıkları hazır bulundurmak suretiyle davanın uzamasına sebebiyet vermemiştir. Bu durumda tanıkların dinlenmesi gerekir. Nitekim doktrinde de baskın görüş; taraf, kesin süre içerisinde davetiye giderlerini yatırmamakla beraber, tanığı beraberinde mahkemeye getirmişse, o zaman kesin sürenin gereğini yerine getirmiş sayılacağı, tanık dinletmekten vazgeçmiş sayılmayacağı, tanığın dinlenmesi gerekeceği yolundadır (Prof. Baki Kuru: Hukuk Muhakemeleri Usulü; 6.Baskı Cilt:3, Sayfa 2598).
Yargısal kararlar da doktrindeki görüşe paralel bulunmaktadır (Hukuk Genel Kurulu'nun 29.11.1974 gün 834 E. 1278 K. sayılı; 15.04.1992 gün 1992/2-131 E. 240 K. sayılı Kararları).
Bu durumda, tanıkların dinlenmesi ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gereğine işaret eden ve Hukuk Genel Kurulu'nca da aynen benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi doğru değildir. O halde usul ve yasaya aykırı bulunan direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda belirtilen ve Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı HUMK. un 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 17.06.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy