(2822 S. K. m.15) (9. HD. 20.03.2008 T. 2008/9068 E. 2008/5485 K.) (9. HD. 25.12.2008 T. 2008/44008 E. 2008/35252 K.) (9. HD. 22.9.2004 T. 2004/24208 E. 2004/19650 K.)
Dava: Davacı, itirazın olunan yetki tespitinin iptaline, davacı Belediye -İş sendikasının işveren Ödemiş Belediyesinde çalışan işçilerin çoğunluğunun üyeliğine sahip bulunduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, yetkisizlik kararı vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ö. F. T. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili Ödemiş Belediyesinde başvuru tarihi 20.11.2009'da davalı Hizmet-İş Sendikasının toplu iş sözleşmesi yapmak için çoğunluğa haiz olduğuna ilişkin 26.11.2009 tarihli yetki tespitinin yasaya, maddi gerçeğe aykırı olduğu, başvuru tarihinde davacı Belediye-İş sendikanın çoğunluğa sahip olduğu ve üye sayısının yasanın aradığı sayının üzerinde olduğunu belirterek yetki tespitinin iptali gerektiğini iddia etmiştir.
Davalı Hizmet İş Sendikası Cevap Dilekçesinde: 20.11.2009 yetki tespit tarihi itibariyle. Ödemiş Belediyesi işletme sinde çalışan işçilerin çoğunluğunun davalı sendika üyesi olduğunu, belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece; 2822 sayılı kanun gereğince olumlu ve olumsuz yetki tespitine itirazlarda işyerinin veya işletme merkezinin bağlı olduğu Çalışma Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki iş mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile tespite konu işyeri Ödemiş Belediyesi olması sebebi ile mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili ve görevli İzmir Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği belirtilmiştir.
Hüküm süresi içerisinde davacı vekili tarafından; davaya konu yetki tespiti Ödemiş Belediyesi işletmesine bağlı işyerleriyle ilgili olarak yapılmış olduğundan, davaya bakmaya yetkili mahkemenin Ödemiş Asliye Hukuk (İş) mahkemesi olduğu, mahkemece verilen yetkisizlik karar inin yasa ve içtihatlara aykırı olduğu belirtilerek temyiz edilmiş tir.
Taraflar arasında çoğunluk tespitine itiraz davasında yetkili mahkeme konusunda uyuşmazlık vardır.
Kural olarak toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi tespiti istenen işyeri veya işyerlerinin bağlı bulunduğu Bölge Çalışma Müdürlüğüne göre. Bakanlık kararına itiraz edilecek mahkeme belirlenir. Ancak bir işverene ait aynı işkolunda birden çok işyerinin oluşturduğu işletme kapsamında yer alan işyerlerinde çoğunlukla ilgili itirazın yapılacağı yere ilişkin 2822 sayılı Yasadaki boşluk, işletme merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkili sayılarak doldurulmuştur (3451 sayılı Yasa ile değişik TİSGLK. m. 15/1).
Her ne kadar işveren ve sendika tarafından Bakanlığa gönderilen kayıt ve belgelerinin birer örneği Bölge Müdürlüğünde bulunmakta ve yetki tespitine itiraz davası anılan müdürlüğe kayıt ettirilerek açılmakta ise de; yasada yer alan açık kuralın yorum ve içtihatla değiştirilmesi hukuken mümkün değildir.
2822 sayılı Yasanın 15. maddesinde gösterilen yetki belirlemesi, kamu düzeni ile ilgili olup kesin yetki saptamasıdır. Kaldı ki iş mahkemelerinin yaygınlaştırılması karşısında işletme merkezinde bulunan ve bir ihtisas mahkemesi olan Ödemiş Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin, önceki Daire Kararının uygulanmasına devam etmesi de yerinde değildir. Dairemizce bu konuda içtihat değişikliğine gidilmiş olup, kararlılık kazanmış olan uygulaması bu doğrultudadır (Yargıtay 9. HD 2009/1001 E, 2009/1961 K, Yargıtay 9. HD 2008/9068 E, 2008/5485 K ve Yargıtay 9. HD 2008/44008 E, 2008/35252 K )
Bu nedenle yerel mahkemenin davaya bakarak esas hakkında karar vermesi gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik yolunda karar alması hatalıdır.
Kaldı ki; 2822 sayılı TİSGLK.nun 15. maddesi uyarınca açılmış bulunan yetki tespitine itirazlarda işyerinde çalışan işçi sayısı uyuşmazlık konusu olduğundan işverenin davaya dahil edilmesi gerekir. Bu tür davalarda işverenin yasal hasım olduğu ve dava sonunda hukuki durumunun etkileneceği dikkate alınmalıdır. Mahkemenin re'sen işvereni davaya dahil ettirip taraf teşkili sağladıktan sonra yargılamaya devam edip karar vermesi gerekirken bu eksiliğin giderilmemiş olması da hatalı olmuştur. (Dairemizin 22.9.2004 gün, 2004/24208 E, 2004/19650 K sayılı ilamı bu yöndedir.)
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23.03.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy