(2004 S. K. m. 71) (1086 S. K. m. 298) (6762 S. K. m. 692, 693) (6102 S. K. m. 780) (12. HD. 26.12.2011 T. 2011/12978 E. 2011/30396 K.)
Dava: Taraflar arasındaki takibin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 5. İcra Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 22.2.2011 gün ve 2010/709 E., 2011/178 K. sayılı kararın incelenmesi davalı/alacaklı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 26.12.2011 gün ve 2011/12978-30396 Sayılı ilamı ile;
(... H.U.M.K.nun 298. maddesine göre; senetteki çıkıntı, kazıntı veya silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise, inkar halinde yok hükmündedir. Bu sebeple senet üzerinde yapılan değişikliklerin geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir.
Somut olayda, keşideci borçlu aleyhinde çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, borçlunun icra mahkemesinde, çekin keşide tarihindeki paraf imzanın kendisine ve yetki verdiği vekiline ait olmadığını, tahrifat sebebiyle çekin kambiyo senedi vasfı bulunmadığını, takibin iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmektedir. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, takip dayanağı çekin keşide tarihi kısmında bulunan paraf imzasının keşidecinin vekiline ait bulunduğu, yıl hanesindeki değişikliği yapan kalemle parafı yapan kalemin aynı olduğu, ancak ay hanesindeki değişikliğin başka bir kalemle daha sonra yapıldığı, parafın bu düzeltmeyi kapsamadığı, ilk yazılan rakamlarında okunamadığının bildirilmesi üzerine, keşide tarihinin ay hanesindeki düzeltmenin parafsız olması ve önceden yazılan rakamlarında okunamaması sebebiyle keşide tarihinin bulunmadığı ve bu sebeple çek vasfında olmadığı incelemesi gerekçe gösterilerek takibin iptaline karar verilmiştir.
Günümüz teknolojik şartlarında yazı ve imzanın yaşının tespitinin mümkün olmadığı ve paraf imzayla düzeltme yazılarının aynı el ve kalem tarafından yapılmasının da zorunlu olmadığı nazara alındığında, paraf imzasının keşide tarihinin gün, ay ve yıl bölümlerinde yapılan tüm değişiklikleri kapsadığının kabulü gerekir.
Bu durumda, mahkemece yukarda açıklanan sebeplerle şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, parafın keşide tarihindeki ay hanesi düzeltmesini kapsamadığı gerekçesiyle istemin kabulüyle takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsizdir...),
gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
H.G.K.'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği düşünüldü:
Karar: Dava, takibin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, davaya konu çekin yıl hanesindeki rakamın sonradan değiştirildiği, ayrıca aylar hanesindeki rakamın da mekanik olarak silindiği, paraf imzasının sadece yıl hanesindeki değişikliği kapsadığı, oysa ay hanesindeki değişikliğin keşidecisi tarafından onaylanmadığı, bu haliyle çekin keşide tarihinde aylar hanesinin bulunmadığı, keşide tarihinin bu şekilde yazılı olmadığı kabul edilen çeke dayalı olarak kambiyo hukukuna göre icra takibi de yapılamayacağından takibin iptalinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı/alacaklı vekilinin temyizi üzerine karar, Özel Dairece yukarda başlık bölümünde gösterilen sebeplerle bozulmuştur. yerel mahkemece, önceki kararda direnilmiş; hükmü temyize davalı/alacaklı vekili getirmiştir.
H.G.K. önüne gelen uyuşmazlık; davaya konu çekin keşide tarihinin altına atılan parafın keşide tarihinin ay ve yıl bölümlerinde yapılan iki ayrı değişikliği de kapsayıp kapsamadığı, burada varılacak sonuca göre çekin kıymetli evrak vasfı taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.
Bilindiği üzere, bir çekte bulunması gereken yasal unsurların neler olduğu 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 692. (6102 Sayılı T.T.K. 780) maddesinde açıklanmıştır. Bu zorunlu yasal unsurları ihtiva etmeyen çek, aynı kanunun 693. maddesinde düzenlenen ödeme yeri ve keşide yerine dair iki istisnai hal dışında kambiyo senedi niteliği taşımayacaktır.
Somut olaydaki çek üzerinde yazılı olan keşide tarihi 30.3.2010 tarihidir. Bu tarihin ilk yazılış halinde yer alan ay ve yıl hanelerinin sonradan düzeltildiği ve değişikliğinin altında paraf olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu ile de bu parafın çeki vekaleten keşide eden kişinin eli ürünü olduğu belirlenmiş durumdadır.
Bu itibarla, keşide tarihi üzerinde yapılan değişiklikler altına atılmış bulunan paraf imzasının keşide tarihindeki her iki değişikliği de kapsadığının kabulünün gerektiğine kurul çoğunluğunca karar verilmiştir. O halde, H.G.K. çoğunluğunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyularak şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu sebeple direnme kararI bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı/alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 Sayılı Kanunun 30. maddesiyle 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 Sayılı H.U.M.K.'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istenmesi halinde temyiz peşin harcının yatırana iadesine, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'na 5311 Sayılı Kanun'un 29. maddesiyle eklenen Geçici 7. madde atfıyla aynı Kanun'un 366. maddesi uyarınca tebliğden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.03.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Mahkemece davaya konu çekin keşide tarihinin ay ve yıl bölümünde 2 ayrı değişiklik yapıldığı ve çekteki tek parafın yıl bölümünde kalemle yapılan değişikliği kapsadığı, değişiklik ve parafın aynı kalemle olduğu ay bölümünde kimyasal maddeyle yapıldığı çekişmesiz olan değişikliği kapsamadığı sonucuna varılarak buna göre davanın kabulüne karar verilmiş, Yüksek Özel Dairece ise çekte yer alan tek parafın varlığı çekişmesiz olan her iki değişikliği de kapsadığı gerekçesiyle mahkeme kararının BOZULMASINA karar verilmiştir. Bu durumda Yüksek Kurulca yapılacak iş, parafın iki değişikliği de kapsayıp kapsamadığını açıklığa kavuşturmaktan ibarettir. Değişikliğin birisinin kimyasal maddeyle diğerinin ise kalemle yapılmış olması karşısında hayatın olağan koşulları gereği tek parafın farklı yöntemle yapılan iki değişikliği kapsamadığı ve bu sebeple yerel mahkeme direnme kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluk kararına karşıyım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy