(4721 S. K. m. 166)
Dava: Taraflar arasındaki "karşılıklı boşanma" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 7. Aile Mahkemesi'nce kadının davasını kabulüne, kocanın davasının reddine dair verilen 17/04/2012 gün ve 2011/1448 E., 2012/593 K. sayılı kararın incelenmesi davalı-davacı koca vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 10.12.2012 gün ve 2012/12484-29633 sayılı ilamı ile;
(... Davalı-davacının, cevap dilekçesi ve temyiz dilekçesinde cinsel ilişkinin gerçekleşmediği yönünde açık kabulü bulunmamaktadır. Mahkemece davacı-davalı kadının bakire olup olmadığı hususunda rapor alınması, delillerin hep birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dava, karşılıklı boşanma istemine ilişkindir.
Davacı-davalı kadın, onbir aylık eylemli birliktelik sırasında kocadan kaynaklanan nedenlerle cinsel ilişkinin gerçekleşmediğini ileri sürerek, evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuksal nedenine (TMK m. 166/1) dayalı boşanma isteminde bulunmuş; davalı-davacı koca ise cinsel ilişkiye engel halin kadının cinsel işlev problemine (vajinismus) bağlı olduğunu, öte yandan kadının epilepsi hastalığının da evlenme sırasında gizlendiğini, cinsel yetersizlikle suçlanılmak suretiyle onurunun kırıldığını belirterek asıl davanın reddini, karşılık davasının kabulü ile boşanmaya karar verilmesini (TMK m. 166/1) dilemiştir.
Mahkemece, davalı-davacı kocadan kaynaklanan nedenlerle evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı kabul edilerek, davacı-davalı kadının davasının kabulü ile tarafların boşanmalarına, davalı-davacı kocanın karşılık boşanma davasının ise reddine karar verilmiştir.
Davalı-davacı koca vekilinin her iki davaya yönelik temyizi üzerine karar, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde gösterilen nedenlerle kocanın ret edilen davası yönünden bozulmuş; bozma nedenine göre kadının davasına yönelik temyiz itirazları incelenmemiş, mahkemece önceki kararda direnilmiştir. Direnme kararını, davalı-davacı koca vekili temyize getirmiştir.
Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; Davacı-davalı kadının evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuksal nedenine dayalı olarak açtığı boşanma davasında, birliğin temelinden sarsılmasına gerekçe olarak gösterdiği, kocadan kaynaklanan nedenlerle eşler arasında cinsel ilişkinin gerçekleşmediği iddiası karşısında, bu hususun tespiti için kadının bakire olup olmadığı hususunda rapor alınmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Diğer yönleri Özel Dairece incelenmeyen kararda, uyuşmazlık cinsel birleşmede yaşanan sorunlar çerçevesi ile sınırlı kalmıştır.
Kuşkusuz evlenmenin diğer sosyal amaçları bulunsa da; cinsel yaşam, cinsel paylaşım evlilikte doğal bir beklentidir. Bunun içindir ki, makul sayılacak bir süre içinde cinsel ilişkinin gerçekleşmemesi öteden beri Yargıtay uygulamasında evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeni olarak kabul edilmektedir.
Cinsel ilişkinin gerçekleşmemesi çoğu zaman psikolojik etkenlere dayanmaktadır. Nitekim eldeki olayda, taraflarda cinsel ilişkiye engel patolojik bulguya rastlanmadığı, Ankara Numune Hastanesi'nin 01.02.2012 tarihli raporu ile saptanmıştır. Cinsel ilişkinin gerçekleşmemesi evlilik birliğinin temelinde sarsılmasına neden olduğuna göre, kusurlu tarafın tespiti önemlidir. Psikolojik nedenlerle de olsa, cinsel ilişkinin bir tarafın ya da tarafların kusuru ile başarılmamış olması halinde kusursuz tarafı birlikteliğe zorlamak doğru olmadığı gibi, evlenmenin doğal unsurlarından olan cinsel paylaşımın yokluğu durumunda ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenemez.
Eldeki olayda, cinsel birliktelik yaşamakta eşlerin sorunlarının bulunduğu iki tarafın da kabulündedir. Ne var ki, cinsel ilişkinin gerçekleşmemesinde eşler karşılıklı olarak birbirlerini suçlamışlardır. Davalı-davacı koca vekili, "davacının aşırı kasılması nedeniyle normal ilişkiye girilemediğini, ilişki içerisinde aşırı ağrı hissettiğini" belirtmiştir. Öte yandan, davacı-davalı kadının iddiası ise cinsel ilişkinin "hiç gerçekleşmediği" yönündedir. Farklı ifadeler karşısında cinsel birleşmenin hiç gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti açısından Özel Daire bozmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Özel Daire bozması doğrultusunda alınan raporda bir an için cinsel ilişkinin gerçekleşmediği olgusunun kanıtlandığı varsayılsa bile, bu hal tek başına somut olay açısından, cinsel ilişkinin başarılamamasının kocadan kaynaklandığının kanıtı olarak kabul edilemez. Zira davalı-davacı koca vekili aşamalarda, cinsel ilişkideki başarısızlığın kadının aşırı kasılmasına (vajinismus) dayandığı konusunda ısrar etmiştir. Vakıa kadında cinsel ilişkiye engel patolojiye rastlanmadığı rapor ile sabit ise de, kadında görülen bir cinsel işlev bozukluğu olan vajinismusun, fiziksel bir engel olmamasına karşın kadının korku ve kaygılarından dolayı cinsel ilişkiye izin vermemesi şeklinde psikolojik nedenlere de dayanabilir. Bu durumun tespit ve tanısı günümüz tıbbi gelişmeleri ile mümkündür. Şu halde, kocanın vajinismus savının da araştırılması eldeki olay açısından zorunludur. Hüküm, Özel Daire bozması yanında, açıklanan bu gerekçe ile de bozulmalıdır.
Açıklanan nedenlerle Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı-davacı vekilinin, temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda gösterilen ilave gerekçe ve Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen "Geçici Madde 3" atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, 15.10.2014 gününde yapılan ikinci görüşmede oyçokluğu ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy