(1086 S. K. m. 193)
Dava: Taraflar arasındaki "boşanma" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 12. Aile Mahkemesince asıl davanın reddine; karşı davanın kabulüne dair verilen 24.04.2012 gün ve 2011/442 E. 2012/350 K. sayılı kararın incelenmesi davacı-karşı davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 14.01.2013 gün ve 2012/13535 E. 2013/265 K. sayılı ilamı ile;
(... Davalı-karşılık davacı kadın, cevap dilekçesi ile süresi içinde yetki itirazında bulunmuş ve karşılık dava olarak da boşanma ve fer'ilerine ilişkin istemde bulunmuştur. Bursa 5. Aile Mahkemesince 16.03.2011 tarihinde yetki itirazı kabul edilerek dosyanın İzmir Nöbetçi Aile Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Yetkisizlik kararı temyiz edilmeksizin 02.05.2011 tarihinde kesinleşmiştir. Taraflarca dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine ilişkin talep olmadığı halde dosya re'sen İzmir Nöbetçi Aile Mahkemesine gönderilmiş ve İzmir 12. Aile Mahkemesinin esasına kaydedilmiştir. Yetkisizlik kararı veren mahkeme kendiliğinden dosyayı yetkili mahkemeye gönderemez. O tarihte yürürlükte olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 193. maddesi gereğince yetkisizlik kararının kesinleştiği tarihten itibaren 10 gün içinde yetkili mahkemeye gönderilmeye ilişkin talepte bulunulmadığından (HUMK.md. 193/son) her iki davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir...),
Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Davacı vekili Bursa Aile Mahkemesine sunduğu dilekçesi ile evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı iddiasına dayalı boşanma isteminde bulunmuştur.
Davalı vekili de, İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu itirazını ileri sürerek, karşı dava ile boşanma, velayet, maddi, manevi tazminat, yoksulluk ve iştirak nafakası istemiştir.
Bursa 5. Aile Mahkemesi 16.03.2011 tarih, 306-296 sayılı yetkisizlik kararı ile dosyanın talep halinde İzmir Nöbetçi Aile Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Verilen karar temyiz edilmeksizin 02.05.2011 tarihinde kesinleşmiştir.
Yetkisizlik kararı üzerine dosyanın geldiği İzmir 12.Aile Mahkemesince asıl davanın reddine; karşı davanın ise kabulüne dair verilen karar, Özel Dairece yukarıya metni aynen alınan ilamla bozulmuştur.
Yerel mahkemece, davalı-karşı davacı vekilleri tarafından sunulan 03.05.2011 tarihli ve 04.05.2011 havale tarihli dilekçe ile dosyanın yetkili İzmir Aile Mahkemesine gönderilmesini istedikleri, bu dilekçe üzerine kendilerine Bursa 5. Aile Mahkemesi tarafından dosyanın 03.05.2011 tarihinde gönderildiğine ilişkin cevap verildiği, yetkisizlik kararının kesinleşmesini takip eden yasal süresi içerisinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi için gerekli başvurunun yapıldığı, dilekçenin yetkili makama ibraz edildiği, tarafların yasanın kendilerine yüklediği yükümlülüğü yerine getirdiği, artık dosyanın yetkili mahkemeye re'sen gönderilmesinin olumsuz sonuçlarının taraflara yükletilemeyeceği, kaldı ki mahkemece yapılan yargılama sonucu verilen kararın boşanma-velayet ve şahsi ilişki yönlerinden temyiz edilmediği gerekçesi ile önceki kararda direnilmiştir.
Direnme kararını temyize davacı-karşı davalı vekili getirmiştir.
Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, asıl ve birleşen davaların 1086 sayılı HUMK'nun 193/son maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacı koca tarafından, davalı eş aleyhine Bursa 5. Aile Mahkemesinde boşanma davasının açıldığı, davalı eş tarafından yetki itirazında bulunulması üzerine mahkemece 16.03.2011 tarihinde yetkisizlik kararı verildiği, kararın temyiz edilmeksizin 02.05.2011 tarihinde kesinleştiği, dosyanın mahkemece talep beklenmeksizin re'sen İzmir Nöbetçi Aile Mahkemesine gönderildiği ve dağıtım sonucu dosyanın İzmir 12.Aile Mahkemesine düştüğü, anılan mahkemece 09.05.2011 günü tensip yapıldığı görülmektedir.
Mahkemece verilen yetkisizlik kararı üzerine HUMK'nun 193. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren on gün içerisinde yeniden dilekçe verilmesi veya yeniden çağrı kâğıdı tebliğ ettirilmesi gerekir. Aksi takdirde dava açılmamış sayılır.
Somut olayda, tarafların talebi olmadan dosya yetkili mahkemeye gönderilmiş ise de; davalı-karşı davacı eşin karar düzeltme dilekçesi ekinde sunduğu belgelerden, davalı-karşı davacı vekilinin 03.05.2011 tarihli gönderme talebini içerir dilekçesinin 04.05.2011 tarihinde, Bursa 5. Aile Mahkemesine gönderilmek üzere, İzmir 3. Aile Mahkemesine sunulduğu ve dilekçenin Bursa 5. Aile Mahkemesi tarafından 09.05.2011 tarihinde havale edildiği, aynı tarihli yazı ile de davalı-karşı davacı vekillerine dosyanın 03.05.2011 tarihinde yetkili mahkemeye gönderildiği bildirilmekle, gönderme isteğini içerir dilekçenin süresinde verildiği ve talep eksikliğinin tamamlandığı anlaşılmaktadır.
O halde yetkisizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 10 günlük yasal sürede dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi istenildiğinden, mahkemece yargılama yapılıp hüküm kurulmasında bir isabetsizlik olmayıp, yerel mahkemenin bu yöne değinen direnme kararı yerindedir.
Ne var ki, Özel Daire işin esasını incelememiş bulunduğundan, işin esasının incelenmesi için dosyanın Özel Daire'ye gönderilmesi gerekir.
Sonuç: Açıklanan gerekçeyle direnme uygun bulunduğundan, davacı-karşı davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 2. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, 10.12.2014 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy