(4721 S. K. m. 169, 185, 186, 215, 223, 242, 244, 262, 263, 264, 267)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki "boşanma, maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası " davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Aile Mahkemesi tarafından davanın reddine dair verilen 22.11.2012 gün ve 2012/239 E. 2012/828 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 03.06. 2013 gün ve 2013/1873 E. 2013/15246 K. sayılı ilamı ile ;
"...1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.
2-Boşanma veya ayrılık davası açılınca hakim, davanın devamı süresince, gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına (TMK. md.186/1), geçimine (TMK md.185/3), malların yönetimine (TMK.m. 223, 242, 244, 262, 263, 264, 267, 215) ve çocukların bakım ve korunmasına (TMK.m.185/2) ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden (resen) almak zorundadır (TMK.m.169). O halde; Türk Medeni Kanununun 185/3. ve 186/3. maddeleri uyarınca, tarafların ekonomik ve sosyal durumları da gözetilerek dava tarihinden geçerli olmak üzere kadın yararına uygun miktarda tedbir nafakasına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.
gerekçesiyle oyçokluğuyla bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, boşanma, maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası istemlerine ilişkindir.
Davalı, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına davacının sebep olduğunu, bu nedenle açılan boşanma davasını kabul ettiğini, diğer nafaka ve tazminat taleplerinin ise reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine; Özel Dairece yukarda yazılı gerekçelerle bozulmuştur.
Yerel mahkemece, Özel Dairece davacı yararına tedbir nafakasına hükmedilmesi gerektiğinden bahisle bozma kararı verilmesi üzerine, yeniden davalının sosyal ve ekonomik durumu araştırılmak suretiyle davanın reddine karar verilerek ilk kararda direnilmiştir.
Hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Hukuk Genel Kurulundaki görüşme sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı; dolayısıyla temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulunca mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp, değerlendirilmiştir.
Bilindiği üzere; direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli; bozma öncesi hükmü aynen kurmalı, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir. (6217 sayılı Kanun'un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen "Geçici madde 3" atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi 1086 sayılı HUMK. m.429).
Eş söyleyişle; mahkemenin ilk kararının gerekçesinde dayandığı maddi olgunun dışında yeni bir delile, yeni bir maddi olguya dayanması ve gerekçesini de bu yeni maddi olgu yönünde değiştirerek karar vermiş olması halinde, usulünce verilmiş bir direnme kararının varlığından söz edilemez.
Somut olayda; Özel Dairece davacı yararına tedbir nafakasına hükmedilmesi gerektiğinden bahisle bozma kararı verilmesi üzerine, yerel mahkemece yeniden davalının sosyal ve ekonomik durumu araştırılmak ve Özel Dairenin incelemesi sırasında dosyada yer almayan bir delil değerlendirmek suretiyle ilk kararda direnildiği belirtilmiş ise de; bu durumda, temyize konu karar gerçekte 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429/3.maddesi anlamında direnme kararı niteliğinde olmayıp, yeni bir delilin değerlendirildiği yeni bir hüküm niteliğindedir.
Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında bir kısım üyeler tarafından, ortada yeni bir hüküm olmadığı görüşü dile getirilmiş ise de; bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.
Hal böyle olunca; kurulan bu yeni hükmün temyizen incelenmesi görevi Hukuk Genel Kuruluna değil, Özel Daireye aittir.
Bu nedenle, yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.
Sonuç: Yukarıda gösterilen nedenlerle davacı vekilinin yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 2.Hukuk Dairesine Gönderilmesine, 27.01.2016 gününde oyçokluğu ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy