(6100 S. K. m. 46, 49) (14. HD. 18.06.2012 T. 2012/7667 E. 2012/8564 K.)
Dava ve Karar: 1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı Yargıtay 14. Hukuk Dairesince ilk derece mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama sonunda, davanın esastan reddine karar verilmiştir.
2. Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
I. YARGILAMA SÜRECİ
Davacı İstemi:
4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... adına Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde davalılar ..., ... ve ... hakkında tescil davasının açıldığını, dosyada ...'ın hâkim olarak görev yaptığını, yargılama safhası sonucunda davanın reddine karar verdiğini, kararın temyiz edilmesi sonucunda Yargıtay 14. Hukuk Dairesi tarafından 18.06.2012 tarihli ve 2012/7667 E. 2012/8564 K. sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiğini, bozma sonrası yapılan yargılamada davanın kabul edilerek söz konusu taşınmazın müvekkili adına tesciline karar verildiğini, davanın lehlerine sonuçlanmasına rağmen görevli hâkimin kasten mahkeme masraflarını müvekkilinin üzerine bırakıp vekil olarak kendisine de vekâlet ücreti hükmetmediği gibi, 108.031.25TL tutarındaki bakiye karar harcının müvekkilinin ödemesine karar verdiğini, bunun üzerine belirtilen harç miktarını müvekkili adına 18.07.2014 tarihinde dosyaya yatırdıklarını, mahkemece verilen kararın tekrar temyiz edilmesi sonucu Yargıtay 14. Hukuk Dairesince bozulduğunu, yatırılan harcın iadesine ve ücreti vekâlete hükmedildiğini ve kararın kesinleştiğini, yatırmış oldukları 108.031.25TL harcın 19.03.2015 tarihinde 9 ay süre geçtikten sonra faizsiz olarak taraflarına iade edildiğini, kararın tapu kütüğüne işletilerek infazı için mahkemeden alınması aşamasında hâkim ... tarafından birçok zorluklar çıkarıldığını, hâkimin görevini ve yetkisini kötüye kullandığını, davanın başından sonuna kadar taraflı ve adaletsiz tutum ve davranışlarda bulunduğunu, kararın kesinleştirilmesini geciktirip tapuya infazını engellemeye çalıştığını, ayrıca hâkim ...'ın kendisi hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, daha sonra hâkimin bu şekil davranışlarından dolayı kendisinin de hâkim ... hakkında Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) Başkanlığına şikâyette bulunduğunu ve davadan el çektirilmesini talep ettiklerini, müvekkili lehine mahkeme masrafı olarak 39.911TL ile yine müvekkilinin bankadan kredi kullanmak zorunda kalarak 12.250TL maddi zararının oluştuğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına ve davanın kabulü ile 12.250TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ve mahkeme masraflarıyla ücretli vekâletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabı:
5. Davalı ... Hazinesi vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, davanın hukuki dayanağının bulunmadığını belirterek davanın zamanaşımı nedeniyle ve esastan reddine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 49. maddesi uyarınca davacının disiplin para cezasına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Özel Daire Kararı:
6. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 26.09.2017 tarihli ve 2016/1 E. 2017/1 K. sayılı kararı ile;
“…Davacı vekili 22.11.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... adına Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde davalılar ..., ... ve ... hakkında tescil davasının açıldığı, dosyada ...'ın hakim olarak görev yaptığı, davanın yargılama safhası sonucunda davanın reddine karar verdiği, temyiz etmemiz sonucunda söz konusu karar Yargıtay 14. Hukuk Dairesi tarafından 18.06.2012 tarihli ve 7667/8564 karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiş, bozma sonrası yapılan yargılama sonrası davanın kabul edilerek söz konusu taşınmazın müvekkili adına tesciline karar verildiği, davanın lehlerine sonuçlanmasına rağmen görevli hakimin kasten mahkeme masraflarını müvekkilinin üzerine bırakıp vekil olarak kendisine de vekalet ücreti hükmedilmediği gibi 108.031.25 TL tutarındaki bakiye karar harcının müvekkiline ödemesine karar verdiği bunun üzerine belirtilen harç miktarının müvekkil adına 18.07.2014 tarihinde dosyaya yatırdıklarını mahkemece, verilen karar tekrar temyiz edilmesi sonucu Yargıtay 14. Hukuk Dairesi Başkanlığınca bozulduğunu yatırılan harcın iadesine ve ücreti vekalete hükmedildiğini ve kararın kesinleştiğini, yatırmış oldukları 108.031.25 TL harcın 19.03.2015 tarihinde 9 ay süre geçtikten sonra faizsiz olarak taraflarına iade edildiğini, kararın tapu kütüğüne işletilerek infazı için mahkemeden alınması aşamasında hakim ... tarafından birçok zorlukların çıkarıldığını hakimin görevini ve yetkisini kötüye kullandığını davanın başından sonuna kadar taraflı ve adaletsiz tutum ve davranışlarda bulunduğunu kararın kesinleştirilmesini geciktirip tapuya infazını engellemeye çalıştığını, ayrıca hakim ...'ın kendisi hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, daha sonra hakimin bu şekil davranışlarından dolayı kendisinin de hakim ... hakkında HSYK Başkanlığına şikayette bulunduğunu ve davadan el çektirilmesi talep ettiklerini, müvekkili lehine mahkeme masrafı olarak 39.911 TL ile yine müvekkilinin bankadan kredi kullanmak zorunda kalarak12.250 TL maddi zararının oluştuğunu bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına ve davanın kabulü ile 12.250 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ve mahkeme masraflarıyla ücretli vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili duruşmadaki beyanlarında dava dilekçesini cevap dilekçesine tekrar etmiş uzlaşma talebini kabul etmemiş, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... hazinesi vekili dosyaya vermiş olduğu 13.03.2017 havale tarihli cevap dilekçesin de açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, reddinin gerektiğini davanın yoksun ve hukuki dayanağının bulunmadığını davanın zamanaşımı ve esastan reddine, HMK'nın 49. Maddesi uyarınca davacının disiplin para cezasına mahkum edilmesine yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, duruşmadaki beyanlarında da cevap dilekçelerine ve önceki beyanlarına tekrar ederek uzlaşma taleplerinin ve yetkilerinin bulunmadığını davanın reddine karar verilmesini beyan ettiği görülmüştür. İhbar olunan ... 24.03.2017 tarihli cevap dilekçesinde açılan tazminat davasında belirtilen iddiaların asılsız ve yersiz olduğunu belirtilen dönemde Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde hakim olarak görev yaptığını ve davacı vekili olan avukatın bu mahkemede çok sayıda dosyasının olduğunu taleplerinin kabul edildiği hiçbir dosyada avukat tarafından kendisinin şikayet edilmediğini, davalarının reddine karar verilen dosyalar hakkında ise mahkeme hakimi olarak beni çok defalar HSYK'ya şikayet ederek yargı görevini yapmasını etkilemeye teşebbüse kalkıştığını, dosyada yapılan tüm iş ve işlemlerin davacının iddia ettiği gibi kasti bir davranışının olmadığını tamamen hukuki görüşler çerçevesinde kararlarını verdiğini bu nedenle açılan davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Davaya konu Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/138 sayılı dava dosyası celp edilerek dosya arasına getirtilmiş ve Dairemizce incelenmiştir.
Dava; hakimlerin hukuki sorumluluğu hukuksal nedenine dayalı tazminat istemlerine ilişkindir.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda; Hukuk Hakimlerinin yargılama faaliyetlerinden dolayı davanın Hakimler aleyhine değil devlet aleyhine tazminat davası açılması sistemi benimsenmiştir.
6100 Sayılı Kanunun 46. maddesindeki sebeplere dayanarak devlet aleyhine tazminat davası açılması öngörülmüştür.
HMK. nun 46. maddesinde tahdidi olarak sorumluluk halleri sayılmıştır.
...nun 46 ncı maddesinde; " Hakimlerin yargılama faaliyetlerinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak devlet aleyhine tazminat davası açılabilir;
(a) Kayırma veya taraf tutma, yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması,
(b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması,
(c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı bir karar veya hüküm verilmiş olması,
(ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması,
(d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahdit edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm yada karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması,
(e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması..." hükmünü düzenlemiştir.
Davacının dayandığı eylem ve olaylar, 46 ncı maddede sayılan eylemlerden ve olaylardan değildir. ...nun 46 ncı maddesinde sayılan sebepler davacı yararına gerçekleşmemiştir. Sınırlı ve sayılı hukuki sorumluluk nedenlerinden hiç biri mevcut değildir. Bu nedenle de davacının istemi Dairemizce yerinde görülmemiştir. Davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.
...nun 49 ncu maddesinde "...Dava esastan reddedilirse davacı 500,00 TL'den 5.000,00 TL'sine kadar disiplin para cezasına mahkum edilir..." hükmünü düzenlemiştir.
Davacının davası esastan reddedildiğinden ...nun 49 ncu maddesi gereğince disiplin para cezasının takdir edilmesi gerekmektedir. Takdiren 1.000,00 TL disiplin para cezasının davacıdan alınarak hazineye ödenmesine karar verilmesi gerekmektedir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1- Davacı vekilinin hakimin hukuki sorumluluğu hukuksal nedenine dayalı tazminat davasının koşulları oluşmadığından REDDİNE,
2- 6100 sayılı HMK'nun 49. maddesi gereğince takdiren 1.000,00.-TL disiplin para cezasının, davacıdan alınarak Hazineye verilmesine,
3-Maktu 48,30 -TL karar ve ilam harcının peşin alınan 209,20.-TL'den düşümü ile kalan 164,30.-TL'nin istek halinde davacıya iadesine,
4- Avukatlık asgari ücret tarifesi 10/3 maddesi gereğince 3.000,00-TL vekalet ücretinin, davacıdan alınıp kendisini vekil ile temsil eden davalı ... Hazinesine verilmesine,
5- Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6100 sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın davacıya iadesine,
6- Davalı ... Hazinesi ve İhbar Olunan tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığı anlaşıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,…” karar verilmiştir.
Kararın Temyizi:
7. Özel Daire kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
II. GEREKÇE
8. Dava, 6100 sayılı HMK’nın 46. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
9. 6100 sayılı HMK’nın 46. maddesinde sorumluluk nedenleri sınırlı olarak sayılmıştır. HMK’nın 46. maddesinde “(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:
a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.
ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.
d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.
e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.” düzenlemesi bulunmaktadır.
10. Somut olayda HMK'nın 46. maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sorumluluk sebeplerinden hiçbiri bulunmadığından ve hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı tazminat davası açma şartları oluşmadığından Özel Dairece davanın reddine karar verilmesi yerindedir.
11. Hâl böyle olunca, yapılan açıklamalara, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerekir.
III. Sonuç: Açıklanan nedenlerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın ONANMASINA,
Harç peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına, 20.05.2021 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)