(2004 S. K. m. 67) (2577 S. K. m. 2) (UYUŞ. MAH. 30.12.2013 T. 2013/1646 E. 2013/1859 K.)
Asıl dava 21.11.2008-03.01.2013 arası dönemde boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı kurumca tespit edilen davalı-birleşen dava davacısı ...’in yersiz karne kullanımı ile oluşan 5.077,35 TL’nin yasal faizi ile birlikte 6.712,31 TL Kurum zararının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı; birleşen dava ise Kurumca kesilen yetim aylığının tekrar bağlanarak kesildiği günden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi ve Kuruma borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Hakkında verilen boşanma kararı 04.03.2003 tarihinde kesinleşen davalıya, 1989 yılında yaşamını yitiren iştirakçi babası üzerinden 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm (yetim) aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca 04.01.2013 tarihinde gerçekleştirilen işlemle kesildiği, davalı-birleşen dava davacısı tarafından Kurum işleminin iptali istemiyle 12.03.2013 tarihinde ... İdare Mahkemesine dava açtığı, ... 12. İdare mahkemesince 2013/378 sayılı karar ile iş mahkemelerinin yetkili ve görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, bunun üzerine kurum aleyhine ... 1. İş Mahkemesine dava açıldığı, ... 1. İş Mahkemesince de kurum işleminin iptali istemli davanın görüm ve çözümünün idari yargı yerinde olması gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünde reddine karar verildiği, böylece ortaya olumsuz görev uyuşmazlığı çıkması ile dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği, Uyuşmazlık Mahkemesince 30.12.2013 tarih 2013/1646 E. - 2013/1859 K. sayılı karar ile 5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçisi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesis edeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğini korumaya devam edeceği, bunlara ilişkin ihtilaflarda da evvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devam edeceğinin açık olduğu belirtilerek idari yargının görevli olduğuna oybirliği ile kesin olarak karar verildiği, dosyanın 12. İdare Mahkemesine gelmesi üzerine mahkemece, dava konusunun açıkça ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar verildiği, diğer yandan davalı-birleşen dava davacısı tarafından 15. idare mahkemesine kurum aleyhine dava açılması üzerine, mahkemece 01.08.2013 tarihinde 5510 sayılı Yasa 101. madde gereğince iş mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiği, kurum tarafından 21.11.2008 - 03.01.2013 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen sağlık giderleri yönünden icra takibi başlatıldığı, itiraz yapılması üzerine takibin durdurulduğu, kurum tarafından itirazın iptali istemiyle 17.06.2017 tarihinde dava açtığı, ... 12. İş Mahkemesince asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu belirtilerek dava dilekçesinin görev yönünden usulden reddine karar verildiği, temyiz üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince itirazın iptali istemli davanın iş mahkemelerince görüleceğine 2015/17464 K. sayılı karar ile 22.10.2015 tarihinde karar verildiği, öte yandan davalı-birleşen dava davacısı tarafından 17.02.2016 tarihinde kurum işleminin iptali istemli işbu davanın açıldığı, ... 12. İş Mahkemesince 17.05.2017 tarihinde kurum tarafından açılan itirazın iptali istemli dava ile ... vekili tarafından açılan kurum işleminin iptali istemli davanın birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtildiği gibi ... 12. İdare Mahkemesi ve ... 1. İş Mahkemesi arasında, ödenen yersiz aylık ve sağlık giderlerinin kesilmesi ve iadesine ilişkin Kurum işleminin iptali istemi nedeniyle ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığı üzerine Uyuşmazlık Mahkemesi’nce 30.12.2013 tarih 2013/1646 E. - 2013/1859 K. sayılı kararda idari yargı yerinin görevli olduğu belirtildiğinden bu uyuşmazlığın artık çözüm ve görüm yerinin idare mahkemelerinin olduğu açıktır. Dolayısıyla davalı-birleşen dava davacısı tarafından tespite yönelik kurum aleyhine açılan davanın yargı yolu uyuşmazlığı nedeniyle görev yönünden reddine karar verilmesi; kurum tarafından açılan itirazın iptaline yönelik davada ise idari yargıda görülecek tespite yönelik olan davanın sonucu beklenilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan hukuki ve fiili durumlar gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy