(1086 S. K. m. 428) (1. HD. 29.01.2014 T. 2013/17350 E. 2014/1438 K.)
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş olup, hükmün davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR
Davacılar vekili, vekil edenlerinin müşterek malikleri olduğu 59 parsele yönelik el atma sebebiyle 01.07.2005-01.07.2010 arasındaki işlemiş 5 yıllık devre için şimdilik 8.000 TL ecrimisil bedelinin el koyma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini dava etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu taşınmazın kamulaştırılarak bedelinin ödendiğini ve dava konusu taşınmazın belediyenin mülkiyetine geçtiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi üzerine davacılar vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 29.01.2014 tarihli ve 2013/17350 Esas, 2014/1438 Karar sayılı sayılı ilamı ile" davacılar tarafından emsal kira sözleşmesi ibraz edilmemiş olsa da bilirkişiler aracılığı ile yukardaki ilkeler uyarınca araştırma yapılarak varılacak sonuca göre bir karar verilmesi ve davacılar ile kayıt maliki diğer paydaşlar arasındaki ırs ilişkisi araştırılmadan ve davacıların mülkiyet yada kişisel bir hakka dayanıp dayanmadıkları saptanması gerektiği" gerekçesi ile bozulmuştur.
Bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne, 7.670,00 TL ecrimisil alacağının dönem sonlarından itibaren ayrı ayrı hesaplanacak (kademeli olarak hesaplanacak) yasal faizi ile birlikte ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesi üzerine karar davacılar vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir.
1. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2013/17350 Esas ve 2014/1438 sayılı önceki bozma ilamında, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmesi, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira paraları araştırılması, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilerek resen emsal araştırılması, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılması, üstün veya eksik tarafları belirlenmesi gerektiğine değinildiği, mahkemece bozma kararına uyulduğu hâlde, bozma gerekleri yerine getirilmeden bozma öncesinde alınan rapor ile yetinilerek yazılı şekilde karar verildiği, mahallinde uzman bilirkişiler vasıtasıyla keşif yapılarak, bozma ilamında belirtilen hususların tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması, bu doğrultuda bilirkişi heyetinden rapor alınması ve hasıl olacak sonuca göre de, ecrimisil bedelini belirleyerek karar verilmesi gerekirken eksik soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır.
2. Dava konusu aynı taşınmaz ile ilgili Çubuk Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/2 Esas numaralı dosyasında kamulaştırmasız elatma davasının bulunduğu, dava tarihinin 29.12.2006, karar tarihinin ise 15.12.2010 olduğu, davacıların .... olduğu, davalısının ... olduğu, dava konusunun davacıların hissedar oldukları 53 ada 58 ve 59 nolu taşınmazlara davalının elatarak belediye binası inşa ettiği ve yol açması sebebiyle kamulaştırmasız elatma bedelinin tahsiline ilişkin olduğu, davanın kısmen kabulü ile taşınmazın hissedarları olan ..... ve .....'nun mirasçıları olan davacılara hisseleri oranında tazminat ödenmesine karar verildiği, karar davalı ... vekilince temyiz edildiği, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2010/8472 Esas ve 2010/14918 Karar sayılı bozma ilamı ile bozulduğu, bozmadan sonra yapılan 15.12.2010 tarihli duruşmada davacılar vekilinin tazminatı ve ferilerini davalıdan tahsil ettiklerine ilişkin beyanı üzerine dosyanın konusuz kaldığına karar verildiği anlaşılmıştır.
Yapılan yargılamada, davalı İdarenin davacıların paydaşı olduğu taşınmaza yol yaparak müdahale ettiği belirlenmek suretiyle ecrimisile hükmedilmesinde kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Zira, kamulaştırma kararı alınmadan veya kamulaştırma işlemlerini tamamlamadan taşınmaza el koyan idarenin haksız işgalci konumunda olacağı sabittir.
Bununla birlikte, HGK'nin 19.09.2019 tarihli ve 2017/1-1273 Esas, 2019/911 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, kamulaştırmasız elatma nedeniyle taşınmaz mal malikinin, idarenin bu fiili durumuna razı olup, bedeli mukabilinde taşınmazın mülkiyetini idareye devretme iradesini ortaya koyduğu, eş söyleyişle kamulaştırmasız el koyma karşılığının tahsili talebiyle dava açtığı tarihe kadar idarenin taşınmaza elatması haksız fiil niteliğindedir. Sonuç olarak kamulaştırmasız elatma nedeniyle mal sahibi, taşınmazın dava tarihindeki değerini isteyebileceği gibi, ecrimisil de isteyebilir. Ancak kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminat davasından sonraki dönem için ecrimisil istenemeyeceği kuşkusuzdur.
Somut olaya gelince; her ne kadar davacı taraf son 5 yıla ilişkin ecrimisil talep etmiş ise de, az yukarıda açıklanan ilke ve esaslar dahilinde, her bir davacı için kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davalarının açılış tarihine kadar ecrimisil hesaplanması gerekirken, kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminat davalarının açıldığı tarihten sonrası içinde ecimisil hesaplanması doğru olmamıştır.
Kabule göre de; her bir davacıya tapu kaydındaki hissesine ve miras payına göre, her bir dönem için ne miktarda ecrimisile hükmedildiği açıkça belirtilmesi gerekirken ve hüküm fıkrasında hangi davacı hangi miktarın hüküm altına alındığı belirtilmeksizin tüm bedele dönem sonundan faiz işletilmesine şeklinde, infazda tereddüt oluşturacak mahiyette hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.
SONUÇ: Davacılar vekili ve davalı vekilinin temyiz itirazları yukarıdaki sebeplerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, peşin harcın istek halinde temyiz edene ayrı ayrı iadesine, 29.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)